Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6785 K.2023/9045

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili ile feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ... Orman Fidanlığında Şubat ayı 2007 tarihinden 01.06.2020 tarihine kadar aralıksız ve kesintisiz olarak çalıştığını, sadece 25.09.2019- 30.11.2019 arası, iki ay kadar başka bir yerde çalışıp sigortalı gösterildiğini, bu iki aylık dönemden sonra 01.12.2019 tarihinde tekrar ...

Orman Fidanlığında çalışmaya başladığını ve 01.06.2020 tarihine kadar çalıştığını sigortasız çalıştırıldığını, İş-Kur tarafından sigortalı gösterildiği dönemler olduğunu, 03.05.2010 - 30.06.2010 arası, 01.11.2010 - 31.12.2010 arası, 01.04.2015 - 12.01.2016 arası, 22.03.2017-20.06.2017 arası 19.07.2017 - 01.10.2017 arası ve 21.05.2018 - 02.11.2018 arası sigortalı gösterildiğini, bu dönemler dışında sigortalı gösterilmediğini belirterek 01.02.2007 tarihinden 01.06.2020 tarihine kadar,

sigortasının gösterilmediği dönem için aralıksız ve kesintisiz devam eden çalışmasının İş-Kur tarafından sigortalı gösterildiği dönemler ile 25.09.2019- 30.11.2019 arası hariç olmak üzere tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; davacının 16.03.2007 tarihinden 01.08.2012 tarihine kadar zaman zaman ... Orman Fidanlığında 6831 sayılı Kanun kapsamında muhtelif zamanlarda parça başı işlerde birim fiyat esasında çalıştığını, davacı ... ve ...

Köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifine 01.08.2012 tarihinde ortak olduktan sonra da kendisiyle herhangi bir parça başı iş teslimi yapılmadığından ... ve ... köylülerinin kurmuş olduğu ... ve ... köyleri Tarımsal Kalkınma Kooperatifince, Kurumdan almış olduğu ve sözleşme imzalayarak yapmayı taahhüt ettiği parça başı işlerde kooperatif ortağı olan davacının ne kadar parça başı işi yaptırdığı ve bu parça başı işi kaç günlük sürede yaptırdığının Fidanlık Müdürlüğünce tam olarak bilinmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı ile davalı ... Genel Müdürlüğü arasında hiçbir zaman hizmet akdi olmadığını, ... Köy Orman Kalkındırma Kooperatifi ile davalı kurum arasında hizmet alım sözleşmesi olduğunu, Kooperatife üye olan davacıya ödemelerin kooperatif vasıtasıyla yapıldığını, davalı Kurum hiçbir zaman davacıyı işçi olarak kabul edip iş sözleşmesi ile iş yaptırmadığını, davacının çalışmaları sürekli olmayıp, çavuş diye tabir edilen kendi köylerinde başka birisinin çağırması sonucu kooperatife bağlı olarak arada sırada olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile, davacının davalı işveren nezdinde 01.02.2007-01.06.2020 tarih aralığında (davacı hakkında bildirim bulunan 03.05.2010-30.06.2010, 01.11.2010-31.12.2010, 01.04.2015-12.01.2016, 01.07.2016-28.12.2016, 22.03.2017-20.06.2017, 21.05.2018-02.11.2018 tarihleri arasındaki dönemler ile davacının başka yerde çalışma bildirimi bulunan 19.07.2017-01.10.2017- 25.09.2019-30.11.2019 tarihleri arasındaki dönemler dışında) hizmet akdi ile ve asgari ücretle çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde; ...

Orman Fidanlık Şefliğinin Orman Genel Müdürlüğüne bağlı birim olarak kuruluş tarihinin 16.12.2011 olduğunu, bu nedenle Orman Genel Müdürlüğünün 16.12.2011 tarihinden önceki dönemler yönünden sorumlu olmadığını, önceki dönemin Bakanlığa ait olduğunu, davacı ile davalı arasındaki ilişkinin hizmet akdi olmadığını, istisna akdi olduğunu, iş yerinde kadrolu olarak çalışan işçilerin işe giriş ve çıkışlarda imza attıklarını, davalı İdarenin davacı üzerinde bir gözetim ve denetim hakkı bulunmadığını, davalı İdare nezdinde çalıştırılarak kadrolu ya da mevsimlik işçilerin çalışma şartlarının Bakanlık veya Genel Müdürlük tarafından belirlendiğini,

oysa davacının çalıştığı işteki tek kriterin davacının o köyde ikamet etmesi olduğunu, orman köylülerinin kalkındırılması amacıyla Orman Genel Müdürlüğü tarafından yaptırılacak işlerde 6831 sayılı Kanun'un 40 ıncı maddesi gereğince köy sakinlerine öncelik verildiğini, idarenin davacıyı işe alıp almama hususunda iradesinin mevcut olmadığını, ayrıca işin istenilen kriterlerde yapılmaması halinde idarenin fesih hakkının da bulunmadığını, yapılan işin niteliği gereği yılın 12 ayı çalışılmasının mümkün olmadığını, davacı ile davalı ...

İdaresi veya Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile davalı ... İdaresi arasında imzalanan sözleşmelerin hizmet akdi mahiyetinde olmadığını, istisna akdi olduğunu, davacının yaptığı işin niteliği gereği hizmet akdinde bulunması gereken unsurların oluşmadığını ileri sürmüştür.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacının kendi köyündeki ... Orman Köylüleri Kalkındırma Kooperatifinde çalıştığını, anılan Kooperatif ile davalı ... İdaresi arasında sözleşme yapılarak hizmet alımı yapıldığını, faturaların kooperatife kesildiğini, davacının parça başı iş yaptığını ve ücretini de Kooperatiften aldığını, çalışmaların ... ... ve Sarayyanı Kalkınma Kooperatifi ile davalı ... İdaresi arasındaki sözleşmeler kapsamında yapıldığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Muğla İş Mahkemesince verilen 23.06.2022 tarihli ve 2021/538 Esas ve 2022/198 Karar sayılı karara yönelik davalı ... İdaresi vekili ve fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurularının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı İdare vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Kuruma bildirilmeyen hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1)6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2) 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 7139 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile değişik 31.10.1985 tarihli ve 3234 sayılı Orman Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun'un 33 üncü maddesinde Genel Müdürlüğün 02.07.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre alınan harçlardan muaf olduğu belirtilmiştir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi yerinde ise de, davalı ... Genel Müdürlüğünün harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin yargılama giderleri arasında olan peşin harcın davalıdan tahsili yönünde hüküm kurulması yerinde değildir

3. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1. Davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davalı vekili ile fer'i müdahil Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "Alınması gerekli 80,70 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 59.30 TL harcın mahsubu ile bakiye 21.40 TL harcın davalı ... İdaresinden tahsili ile Hazineye gelir kaydına" cümlesinin silinmesine, yerine "Davalı ... İdaresi harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına", (5) numaralı bendinde yer alan "Davacı tarafından dosyaya yatırılan 50.30 TL peşin harcın davalı ... İdaresinden alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin silinmesine, yerine "Davacı tarafın peşin yatırdığı 59,30 TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacı tarafa iadesine" yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,