Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6810 K.2023/7457

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumun 31.01.2019 tarih ve 84369988-202.01.01-E 1715387 sayılı prim hizmet belgesi konulu işlemi ile, davacıya ait Yurdum Birahanesi unvanlı işyerinde ..., ..., ... ve ... isimli kişilerin Yalvaç İlçe Emniyet Müdürlüğü'nün 03.12.2018 tarih ve 2640 sayılı yazısına istinaden 22.11.2018 tarihinde sigortasız çalıştırıldıkları gerekçesiyle, haklarında işe giriş, işten ayrılış ve aylık prim hizmet belgesinin düzenlenmesinin istendiğini, ancak bahsi geçen kişilerin davacının çalışanları olmayıp, 22.11.2018 tarihinde işyerine müşteri olarak geldiklerini ileri sürerek, kurum işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının yerinde olmadığını, kayıt dışı işçi çalıştırıldığının Yalvaç Emniyet Müdürlüğü'nün 05.11.2018 tarih ve 2018/2441 sayılı yazısı ve eklerinden anlaşıldığını, resmi tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... duruşmadaki beyanında; "Her ne kadar iki farklı tarihli dilekçe sunmuş isem de 19.08.2022 tarihli dilekçeyi bir anlık sinirle mahkemenize sundum, ilk dilekçemin takdire alınmasını talep ederim, ben sözü edilen yerde işçi olarak çalışmıyorum" şeklinde ifade vermiştir.

Dahili davalı ... 15.09.2022 tarihli imzalı dilekçesinde; Yalvaç ilçesinde bulunan ....., Birahanesi adlı işyerine 22.11.2018 tarihinde müşteri olarak gittiğini, sonrasında gelen polisler tarafından kimlik belgesinin istenmesi üzerine hakkında çalışan olduğu yönünde işlem yapıldığını, sözü edilen tarihte işyerine müşteri olarak arkadaşıyla gittiğini, bahsi geçen işyerinde işçi olarak çalışmadığını, beyan etmiştir.

Dahili davalı ... Kavas 12.02.2019 tarihli imzalı dilekçesinde; Arkadaşı...'la bahse konu olan işletmeye eğlenmek için gittiklerini, anılan işletmede daha önce de polis kontrolüne denk geldiklerini, fakat bu kere çalışıyor diye yazdıklarını, söz konusu işyerinde hiç bir şekilde çalışmadığını, beyan etmiştir.

Dahili davalı ... 09.02.2019 tarihli imzalı dilekçesinde; Emekli olduğunu, 22.11.2018 tarihinde gittiği işyerinde hiç bir şekilde çalışmadığını beyan etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.06.2021 tarihli ve 2019/281-2021/493 E.K. sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararında, dosyadaki kayıt ve belgelerden, Yalvaç İlçe Merkezinde faaliyet gösteren umuma açık yerlerde İlçe Emniyet Müdürlüğü görevlilerince yapılan kontrollerde, 22.11.2018 tarihli tutanakla, davacıya ait Yurdum Birahanesi işyerinde ..., ..., ... ve ...’un sigortasız çalıştırıldıklarının tespit edildiğinden bahisle 2018/11 inci döneminde 1 günlük işe giriş bildirgeleri, aylık prim ve hizmet belgeleri ile işten ayrılış bildirgelerinin düzenlenerek verilmesinin istendiği, süresi içinde ilgili belgelerin Kuruma verilmemesi üzerine 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi gereğince işlem yapıldığı, davacı tarafça karara itiraz edildiği,

07.05.2019 günlü ve 2019/6144071 sayılı komisyon kararıyla itirazın reddine ilişkin kararın davacıya tebliği ile işbu davanın açıldığı, davaya konu uyuşmazlığın dava dışı sigortalıların çalışmalarının varlığı noktasında toplandığı dikkate alındığında, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalıların da davada taraf olmasında hukuki yararının olduğu anlaşıldığından, davanın sadece ... hakkında yürütülüp sonuçlandırılmasının isabetsiz olduğu,

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2011 günlü 2011/21-632 E;, 2011/784 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere dava sonucunda verilecek karar, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalıların da hak alanını ilgilendirdiğinden, HMK 124 üncü maddesi gereğince davacıya, davayı dava dışı sigortalılara teşmil etmesi için süre verilmeli, adı geçenlerin davaya katılımları sağlanmalı, bu şekilde taraf teşkili sağlanarak yargılamaya devam edilmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle hüküm kurulması gerektiği belirtilerek, usul ve yasaya aykırı verilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 24.02.2023 tarihli ve 2022/161-2023/82 E.K. sayılı kararı ile. Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda ..., ..., ... ve ... davaya dahil edilerek yargılamaya devam olunmuş, toplanan deliller ve dinlenen tanık beyanları hep birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar dava dilekçesi ekinde sunulan beyan dilekçesi suretlerinde ... emekli olduğunu, 22.11.2018 tarihinde gittiği işyerinde hiçbir şekilde çalışmadığını, ...

0701200623946 SGK numaralı işletmenin sahibi olduğunu, 22.11.2018 tarihinde Yudum Restoranda arkadaşı ile sohbet etmeye gittiğini, polislere güvenerek hiç düşünmeden kimliğini verdiğini, bu işyerinde hiçbir şekilde çalışmadığını, ... arkadaşı... ile bahsi konu olan işletmeye eğlenmek için gittiklerini, bu işletmede daha öncede polis kontrolüne denk geldiğini, fakat bu kez çalışıyor diye yazdıklarını, bu işletmede hiçbir şekilde çalışmadığını belirtmiş ise de;

davacı tanığı ...'ın adı geçen kişilerin başka gazinolarda kons olarak çalıştıklarını beyan ettiği, mahkemece resen tanık olarak dinlenilen polis memurlarının da beyanları dikkate alındığında, davacıya ait işyerinin kadınların müşteri olarak eğlenebileceği bir yer olmaktan ziyade çalışıp para kazandıkları bir yer olduğu anlaşıldığından, ..., ..., ... ve ...’un davacı işyerinde en az bir gün fiilen çalıştıklarının kabulünün gerektiği, bu sebeple davalı kurumun davacı işverenden ..., ..., ... ve ... adına işe giriş bildirgesi, işten çıkış bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgesi istenmesine dair 31.01.2019 tarih ve 84369988-202.01.01.-E.

1715387 sayılı işleminin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçeleriyle, kurum işleminin iptaline yönelik açılan davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, ..., ..., ... ve ...'un davacıya ait işyerinde çalışmadıklarını, müşteri olarak geldiklerini, bu hususun alınan beyanlarla da sabit olduğunu, mahkemece subjektif tanık anlatımları esas alınarak davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kurum işleminin iptali ile ..., ..., ... ve ...'un davacıya ait işyerinde çalışmadıklarının tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,