Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/6930 K.2023/8535

Taraflar arasındaki İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı Kurum ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile temyiz konusu hükme ilişkin dava, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müdürlüklerinin 4.1102.01.01.... Sicil sayılı dosyada kayıtlı, davalı .... Ltd.

Şti. adına işlem gören maden ocağı işi işyeri işçilerinden... sigorta sicil nolu ...'nun 24.12.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası neticesinde ölümü üzerine, sigortalının hak sahiplerine toplam 38.413,67 TL ilk peşin değerli ölüm geliri bağlandığını, kaza nedeniyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Müfettişi tarafından düzenlenen 26.03.2010 tarih, RG 16 sayılı inceleme teftiş raporunun sonuç bölümünde işverenin olayın meydana gelmesinde, kusurlu olduğunun belirtildiğini, ayrıca SGK Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Başmüfettişlerinden ... tarafından düzenlenen 04.03.2011 tarih İnc.

02 sayılı raporla da olayın iş kazası olduğu ve davalı işverenin iş kazasının oluşunda kusurlu olduğunun, bu nedenle 5510 sayılı Kanun'a göre sorumluluğunun bulunduğunun tespit edildiğini, bu nedenlerle bağlanacak muhtemel gelirler ve başka nedenlerle oluşan fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 38.413,07 TL'den oluşan kurum alacaklarının şimdilik 10.000,00 TL'sinin masraf ve ödemelerin sarf ve tediye, gelirlerin onay tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2.Davacı vekili birleşen 2013/56 Esas sayılı dava dilekçesinde özetle; ...Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. adına işlem gören maden ocağı işi işyeri işçilerinden ...'nun 24.12.2009 tarihinde vefat etmesine ilişkin kaza nedeniyle Mihalıççık Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2010/17 Esas ve 2010/40 Karar sayılı dosyasında ceza yargılaması yapıldığını ve söz konusu davada ... ve ...'nun taksirle ölümü neden olma suçundan ceza aldığını ve yerel mahkeme kararının Yargıtayca onanması üzerine kesinleştiğini, Mahkememizde görülmekte olan 2011/89 Esas sayılı dava dosyası ile irtibatlı olması nedeniyle birleştirilmesine ve 2011/89 Esas sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili özetle; açılan davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, ...'nun müvekkili bulunduğu şirkete ait maden ocağında 24.12.2009 tarihinde meydana gelen iş kazasında vefat ettiğini, kaza sonrasında müvekkili bulunduğu şirket tarafından yapılması gereken her türlü işlemin yapıldığını ve SGK'ya bildirimde bulunulduğunu ve SGK müfettişlerince işyerinde denetim yapıldığını, denetim sonrası düzenlenen raporda aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, müvekkili bulunduğu şirketin iş güvenliği ve iş sağlığı ile ilgili tüm tedbirleri eksiksiz olarak aldığını, müteveffanın yardımcısı konumunda bulunan tanık ...'nun da,

"kaza günü müteveffa ... ile birlikte güney ocak 2. Desandrede sol taban yolunun 498 kodunda dönümlü ayağın alt taban yolu çalışmalarını yapmakta olduklarını, müteveffanın kendisine vagon getirmesini istediğini, vagon almak için ayrıldığını, döndüğünde müteveffanın üzerine tavandan 3x2x0,2 metre ebadında tavan düştüğünü,

kazanın müteveffa ...'nun taban arının üst kısmında bulunan kömürde ilerleme yaptıktan sonra altta bulunan ara kesme ve diğer kömürü alıp bağını attıktan sonra delik delmeye başlaması gerekirken bu işlemi yapmadığından tavan tahkimatı sağlamlaştırılmadığından yalancı tavan müteveffanın üzerine düşmesi nedeniyle meydana geldiğini" ifade ettiğini, dolayısıyla müteveffa ...'nun yaptığı işin tehlikesini bilebilecek durumda olduğunu, yardımcısı yanındayken söz konusu işe devam etmesi gerekirken, yardımcısını vagon almaya gönderdikten sonra,

yardımcısının gelmesini beklemeden işe başladığını ve iş kazasının bu sebeple meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinden salt müteveffanın kusuru bulunduğunu, müteveffanın kendi kusuruna dayalı kaza sebebiyle müvekkilden talepte bulunamayacağını, kazanın meydana gelmesinde müteveffa ... dışında şirket çalışanları veya yetkililerinin hiçbir kusurunun bulunmadığını beyanla haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; davaların kabulüne dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum, davalılar ...Mad. Ltd. Şti. ve ... vekilleri ile ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairece özetle; “...Mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu gerçek zarar hesaplanmaksızın ve üçüncü kişilerin sorumlulukları belirlenmeksizin, ilk peşin sermaye değerine göre karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “...1-Davacının davalı .... Ltd. Şti. ile Mahkememizin 2013/56 Esas 2013/53 Karar sayılı birleşen dosya davalıları ... ve ... aleyhine açtığı rücuan tazminat davasının kabulü ile.

Davacı kurumun vefat eden sigortalı ...'nun hak sahiplerine bağladığı toplam 38.413,67 TL ilk peşin değerli ölüm gelirinin davalıların %90 kusuruna isabet eden 34.572,30 TL’lik kısmının tahsis ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (birleşen dosya davalıları ... ve ...'nun müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun 34.572,30 TL'nin yarısı olan 17.286,15 TL'lik kısmı ile sınırlı olmak kaydıyla) davalı .... Ltd.

Şti. ile birleşen dosya davalıları ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,” şeklinde karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili özetle; hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, Mahkemece benimsenen kusur raporuna göre davalıların işverenlik ve üçüncü kişi sıfatlarının hangi kıstaslara göre belirlendiğinin belli olmadığı gibi, bilhassa davalı ...’in işverenlik sıfatı da yeterince irdelenmeden hüküm tesis edildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple davaya konu kazada tüm kusuru bulunan kişilerin ayrı ayrı işverenlik ve üçüncü kişi sıfatları araştırılarak yapılan bu araştırma sonrası tespite uygun hesap bilirkişi raporu alınmalı ve tarafların sorumlu olduğu miktarlar belirlenmelidir. Bu sebeple anılan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,