Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7027 K.2023/9845

Dava, meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul ve kısmen reddine dair verilen karara karşı davacı ve davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz başvurusunda bulunmuş olmakla, duruşma için tayin edilen 10.10.2023 Salı günü için yapılan tebligatlar üzerine murafaalı temyiz eden davacı adına Av. ... geldi. Davalı adına gelen olmadı. Davalı vekilinin mazeret dilekçesi gönderdiği görüldü.

Gelenin yüzüne karşı murafaaya başlanarak, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra murafaaya son verilerek, aynı gün öğleden sonra yapılan müzakere neticesinde dosya incelemeye alınarak, davacı ve davalı vekilleri tarafından kararın süresi içersinde temyiz edildiği anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi;

İş bu temyize konu maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesinin 16.06.2016 tarihli kararıyla davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiş, kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 11.12.2018 tarih ve 2016/18608 E. - 2018/9153 K. sayılı ilamıyla özetle; "usuli kazanılmış hak gözetilerek 12.05.2016 tarihli hesap raporundeki veriler dikkate alınarak, bu rapordan sonra yürürlüğe giren asgari ücretteki farklar rapora yansıtılmamak ve bilinen varken farazi duruma göre hesap yapılmayacağı gözetilerek,

davacının 01.08.2015 tarihinden itibaren emekliye ayrıldığı gözetilerek, bu tarih pasif devre başlangıç tarihi olarak esas alınarak, bu tarihten itibaren asgari geçim indirimi ücrete dahil edilmeden asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerekirken. 60 yaşın ikmal edildiği tarihten itibaren pasif devre hesabı yapılması ve bu devrede asgari geçim indiriminin de hesaba esas alınan ücrete dahil edilmesinin hatalı olduğuna" işaretle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararı üzerine İlk Derece Mahkemesinin 09.04.2019 tarihli ara kararıyla bozmaya kısmen uyulmayarak bozma sonrası asgari ücrette oluşan katsayı artış oranlarının uygulanmamasına ilişkin önceki kararda direnilmesine diğer hususlar yönünden bozmaya uyulmasına karar verildiği, yargılama neticesinde verilen 11.07.2019 tarih ve 2019/55 E. - 2019/352 K. ile kısmen direnme kararı doğrultusunda davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 24.06.2021 tarih ve 2020/7311 E.- 2021/8989 K. sayılı ilamıyla kararın usuli kazanılmış haklara işaretle bozulmasına karar verilmiş ise de, direnme kararının uygun bulunmaması halinde 6100 sayılı HMK’ya 6763 sayılı Kanun'un 45 inci maddesi ile getirilen Geçici 4 üncü maddesinin 4 üncü fıkrası gereğince inceleme merciinin Hukuk Genel Kurulu olmasına karşın bu hususta maddi hataya dayalı olarak bozma kararı verildiği, İlk Derece Mahkemesince de bu maddi hataya dayalı bozma kararına uyularak iş bu temyize konu davanın kısmen ret ve kabulüne dair karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun istikrar kazanmış görüşüne göre maddi hata kazanılmış hak oluşturmaz. (Yargıtay HGK 17.01.2007 gün 2007/9-13 E., 2007/17 K. ve Yargıtay HGK 25.06.2008 gün 2008/11-448 E., 2008/454 K.). Ayrıca belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1957 /13 Esas, 1959/5 Karar ve 09.05.1960 gün 1960/21 Esas, 1960/9 Karar sayılı kararlarında açıklandığı üzere Yargıtayca maddi hata sonucunda verilen bir karara mahkemece uyulsa dahi usuli kazanılmış hak oluşmaz.

Öte yandan 6100 sayılı HMK’nın 24.11.2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanun'un 43 üncü maddesi ile değişik 73/5 inci fıkraya göre “İlk Derece Mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi kararında direnirse, bu kararın temyiz edilmesi durumunda inceleme, kararına direnilen dairece yapılır. Direnme kararı öncelikle incelenir. Daire, direnme kararını yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir.”

Yine 6100 sayılı HMK’ya 6763 sayılı Kanun'un 45 inci maddesi ile getirilen Geçici madde 4’e göre;

“(1) Bölge adliye mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlarla ilgili Yargıtay hukuk daireleri tarafından verilen bozma kararları üzerine mahkemelerce verilen direnme kararları, kararına direnilen daireye gönderilir.

(2) Bu maddeyi ihdas eden Kanun'un yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda bulunan dosyalar, kararına direnilen daireye gönderilir.

(3) Bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Yargıtay Hukuk Genel Kurulunda bulunan ve 30.01.1950 tarihli ve 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun geçici 2 nci maddesi uyarınca ilgili daire tarafından incelenen dosyalar, kararına direnilen daireye yeniden gönderilmez.

(4) Daire, mümkün olan en kısa sürede direnme kararını inceler ve yerinde görürse kararını düzeltir; görmezse dosyayı Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderir.”

6763 sayılı Kanun'un yürürlük tarihi olan 02.12.2016 tarihinden sonra Yargıtaya gelen dosyalar yönünden yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler yönünde inceleme yapılacaktır.

Bu aşamada İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2019 tarihli direnme kararının süresi içinde temyizen incelenmesinin davalı vekilince talep edilmiş olduğu anlaşılmakla Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü;

Dava, meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, mahkemenin 11.07.2019 tarihli kararında "asgari ücret artışlarının , bozma ilamı sonrası da olmak üzere uygulanması gerektiği, bu hususun kamu düzenine ilişkin olduğu ve usulî kazanılmış haktan söz edilemeyeceği; bu bağlamda, bozma ilamının, bozma sonrası asgari ücrette oluşan artış oranlarının uygulanmaması gerektiğine ilişkin kısmına direnilerek davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verildiği,

direnilen (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 11.12.2018 tarih ve 2016/18608 E.- 2018/9153 K. sayılı bozma ilamındaki asgari ücret farklarının rapora yansıtılmamasına ilişkin gerekçenin davacının kararı temyiz etmemiş olmasına dayalı olduğu ve davalı lehine 12.05.2016 tarihli hesap raporundeki veriler yönünden usuli kazanılmış hak oluştuğu gözetildiğinde, İlk Derece Mahkemesinin direnme kararı yerinde görülmediğinden dosyanın Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna gönderilmesi gerekmiştir.