Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7056 K.2023/7983

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalının maliki olduğu... plakalı taksi ile ... ilçesi... taksi durağında 28.07.2008 tarihinde çalışmaya başladığını, çalışmasını 2015 yılı Mayıs ayına kadar sürdürdüğünü, çalışma süresince hizmetlerinin Kuruma bildirilmediğini, işverence sadece yemek ve sigarasının karşılandığını, günlük yemek ve sigara tutarının 15.00 TL olarak belirlendiğini, taksinin Mayıs 2015'te satıldığını, araç satılırken hiçbir haber ve ihbar yapılmadan tazminatsız ve bildirimsiz işten çıkarıldığını, davacının ücretinin asgari ücretin en az iki veya işin durumuna göre üç katı olduğunu, davacının ulusal,

dini bayramlar ve hafta sonları da dahil olmak üzere ara vermeksizin sabah 06.00 akşam 16.00-17.00 saatleri arasında aralıksız çalıştığını ileri sürerek, davacının davalıya ait araçta şoför olarak asgari ücretin en az iki katı ücretle 28.07.2008 – Mayıs 2015 tarihleri arasında tam günlü olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

1.Davalı davaya cevap vermemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca tesis edilen işlemde kanun ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığını, zaman aşımı def'i ve ilk itirazları olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.09.2019 tarihli ve 2017/73 - 2019/313 E.K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Daire kararıyla; inceleme konusu davada, davacının hizmet tespiti talebine ilişkin olarak verilen kabul kararı yerinde ise de, prime esas kazanç tespiti istemi yönünden verilen kararın eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu belirtilerek, sigorta primine esas kazanç tutarı konusunda yöntemine uygun şekilde inceleme ve araştırma yapılmaksızın, emsal ücret araştırması ile yanılgılı değerlendirme sonucu verilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 06.04.2023 tarihli ve 2022/127- 2023/122 E.K. sayılı kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılamada, davacının ücret yönünden talebinin asgari ücretin en az iki katı ücretle 28.07.2008-Mayıs 2015 yılları arasında tam günlü olarak çalıştığı yönünde olduğu, bu ücret talepleri ile senetle ispat sınırları kıyaslandığında, talep edilen tutarların senetle ispat sınırının üstünde bulunduğunun anlaşıldığı,

tespiti gereken gerçek ücretin, hukuksal geçerliliği haiz olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, davacının imzasının bulunduğu aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelendirmesi gerekeceği, bu itibarla emsal ücret araştırmasının dikkate alınmasının mümkün olmadığı, sonuç olarak davacının iddiasını, yazılı belgelerle kanıtlayamadığı, bu konuda alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bulunduğu gerekçeleriyle,

1-Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

2-Davacının davalıya ait... plakalı ticari araçta 01.09.2008-15.01.2014 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,

3-Davacının prime esas kazancın tespiti isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerde hata bulunmadığını, davanın tümden reddi gerektiğini belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının Kuruma bildirilmeyen sürelerdeki hizmetleri ve sigorta primine esas ücretlerinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 79/10 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci ve 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,