Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/708 K.2023/806

Taraflar arasındaki tarım bağkur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; satmış olduğu tütün ürünlerinden dolayı 1995 yılından itibaren davacıdan prim kesintileri yapıldığını, geriye dönük tescil talebinde bulunması üzerine 01.05.1997 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescilinin yapıldığını, 1995-1997 yılları arasındaki döneme ilişkin tescil talebinin ise kabul edilmediğini oysa tekel müdürlüğüne sattığı tütün bedellerinden 1995 ve 1996 yıllarında da prim kesildiğini ileri sürerek davacının 1995 yılında ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından, 01.05.1997 tarihine kadar da Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve prim borçlarını 7256 sayılı Kanun kapsamında yapılandırabileceğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince, davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Somut olayda; Tarım Bağ-Kur sigortalılığının zorunlu nitelikte olması, Kurumun prim kesintisi yapılmasına rağmen sigortalıyı resen kayıt ve tescil etmemesinin kanunun kendisine yüklediği resen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmesi, davacının yapılan kesintiye dayalı olarak yargılama aşamasında davalı Kurumca uyuşmazlık konusu dönemde de 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılması, dolayısıyla dava açılmasına resen kayıt ve tescil yükümlülüğünü yerinde getirmeyen Kurumun sebebiyet verdiğinin belirgin bulunması karşısında ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı Kurumun istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı HMK'nın “Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri başlıklı” 331/1. maddesine ise; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” hükmünü içermektedir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dava devam ederken kurum tarafından talebin, kabul edildiği ve dava açılmasına Kurum sebebiyet verdiği anlaşıldığından, 6100 sayılı Kanun'un 331/1 inci maddesi kapsamında davalı Kurumun vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu tutulması isabetlidir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

...