Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/717 K.2023/1522

Taraflar arasındaki ölüm aylığı bağlanması ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eski eşi ile evli kaldıkları 2011 ve 2013 yılları haricinde birlikte yaşamadıklarını, denetmen raporunun iptali, geriye dönük hakkın doğum tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini, davacı müvekkiline dava tarihi itibariyle yetim aylığı bağlanılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı kurum vekili cevap dilekçesi ile; davacının, anne ve babasından kendisine intikal eden yetim aylığının, Kurumlarınca boşandığı eşiyle birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeniyle kesilmesi işleminin iptalini ve kesinti yapıldığı tarihten itibaren birikmiş aylığı ile birlikte yetim aylığının devamına karar verilmesini talep ettiği huzurdaki dava haksız ve yasal dayanaktan yoksun olup davanın reddini, Müvekkil Kurum işlemi 5510 sayılı Kanun ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygun olduğunu, davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğu davasının reddini, Sosyal Güvenlik Denetmenince rapor düzenlendiğini,

rapor kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, davacının boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının tespit edildiğini, Sosyal Güvenlik Denetmeni Raporu kapsamında yapılan inceleme ve araştırma neticesinde davacının boşanma olayının muvazaalı olduğunun tespit edildiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun olan davanın esastan reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “1-Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/381 esas 2013/133 karar sayılı dava dilekçesi ile iş bu dava açısından talep sonucunun aynı olduğu,anılan dava dosyasının Yargıtayca onanarak 27.06.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla HMK 114/1-i maddesi gereğince davanın usulden reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, 14.09.2021 tarihli beyan dilekçelsi ile açıklandığı üzere SGM'nin 26.03.2012 tarihli ve İA-2012/42 raporunun iptaline, 20.10.2008-19.11.2011 tarihleri arasındaki yetim aylığı ile 12.03.2013 tarihinden itibaren hak edilen ve 12.03.2014 tarihli başvurusu kapsamında bulunan yetim aylığının bağlanmasını talep ettiklerini Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2012/381Esas, 2013/133 Karar sayılı dosyasına konu davasında karar verilen kanunun talepleri ile aynı olmadığını güncel tarihli başvurusuna istinaden aylık talebinin olduğunu, her iki davada konu edilen istemler ve hukuki sebebinin farklı olduğunu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, kesinleşen mahkeme kararları ile birlikte davacının 12.02.2014 tarihli aylık talebine istinaden 01.04.2013 tarihinden itibaren aylık bağlanması nedeniyle mahkeme hükümünün yerinde olduğu belirtilerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/381 Esas 2013/133 Karar sayılı dosyasının kesin hüküm olup olmadığı HMK 114/1-1 maddesinin uygulanıp uygulanmayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114 ncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 34 ve 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Her ne kadar mahkemece, bu davada istenen taleplerin daha önce kesinleşen dava ile aynı olduğundan bahisle kesin hüküm nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de, davacıya işbu dava açılmadan önce 12.02.2014 tarihli talebine istinaden 01.04.2013 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlandığı sabit olup, 01.04.2013 dönem sonrası yönünden hukuki yararın bulunmadığı gözetilerek karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının (1) nolu bendi silinerek yerine "1-Sinop 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2012/381 Esas, 2013/133 Karar sayılı dava dilekçesi ile işbu davadaki 01.04.2013 tarihine kadar olan talebin aynı olduğu, anılan dava dosyasının Yargıtayca onanarak 27.06.2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmakla 01.04.2013 tarihine kadar olan talep yönünden HMK 114/1-i maddesi gereğince davanın usulden reddine, 01.04.2013 tarihi sonrası dönem yönünden ise hukuki yarar bulunmadığından HMK 114/1-h maddesi gereğince davanın usulden reddine" ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,