Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7374 K.2023/8742

Taraflar arasındaki iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı ve davalı vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının 12.11.2016 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 2000,00 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 15.10.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile de maddi tazminat talebini toplam 102.081,03 TL' ye çıkarmıştır.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle: işçi sağılığı ve iş mevzuatının gerektirdiği bir önlemin alınmamasından dolayı kaza meydana gelmediği, müvekkilinin bu mevzuata göre sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığı, kazanın davacı işçinin dikkatsiz ve tedbirsiz davranışı sonucu meydana geldiği müvekkili şirketin inşaat şantiyesinde kazanın önlenmesi için tüm tedbirleri aldığı, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu fazlasıyla yerine getirdiği, çalışanlarına iş güvenliği eğitimi ve ekipmanlarını işçilerine sağladığı, tüm bu nedenlerden dolayı davacının davasının reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

Davacının davasının kısmen kabulü ile,

1-Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile, hesaplanan 102,081,03 TL maddi zararının; kaza tarihi olan 12.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının; iş kazası nedeniyle oluşan %100 oranındaki maluliyeti, kazadaki kusur durumu (davacının %10 müterafik kusuru), manevi tazminatın zenginleşme aracı olmaması ile ekonomik koşullar dikkate alınarak manevi tazminat talebinin kabulü ile; 140.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-ATM Sağlık Kayseri Yatırım ve İşletme A.Ş. hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından hükme esas alınan kusur durumunun hatalı olduğunu, davacı işçinin meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, maddi ve manevi tazminat miktarlarının az olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kusur oranlarını kabul etmediklerini, aktüerya ( maddi tazminat) raporunun hatalı olduğunu, PMF 1931 tablosuna göre maddi tazminatın belirlenmesi gerekirken TRH 2010 hayat tablosunun esas alınmasının Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya yapılan ödemelerin tespit edilmediğini, tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, tazminatın zamanaşımına uğradığını, davanın kısmi dava olarak açılmış olması nedeniyle hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davalının husumetinin bulunmadığını, iş göremezlik ( maluliyet) miktarının hatalı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya içeriğine göre, davacı işçinin geçirmiş olduğu iş kazası sonucunda belirlenen kusur oranlarının mevcut deliller ile uyumlu olduğu, davacının talebine ( harç tamamlama ) göre mahkemenin maddi tazminata hükmettiği, kazadaki kusur durumu ve davacının iş göremezlik oranında göre manevi tazminatın makul olduğu, bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, dosya içeriğine ve daire tarafından öncesinde verilen kaldırma kararına göre, davacı işçinin ücretinin asgari ücrete göre belirlendiği,

mahkemenin hükme esas aldığı kusur oranlarının dosya kapsamına uygun olduğu, davacının sürekli iş göremezlik ( maluliyet) oranının Adli Tıp Kurumu tarafından belirlendiği, davacı işçinin geçici iş göremezlik ödemelerinin tespiti ile mahsubunun yapıldığı, manevi tazminat meblağının zenginleşme aracı olmaksızın takdir edildiği, tazminat miktarlarının zamanaşımına uğramadığı, davalı tarafın işveren sıfatının bulunması sebebiyle meydana gelen kazanın tazminata esas neticelerinden sorumlu olduğu , bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği gerekçesiyle;

Davacı vekilinin ve davalı vekilinin Kayseri 3.İş Mahkemesinin 18.05.2022 tarih ve 2022/13 Esas - 2022/256 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b maddesinin (1) numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebeplerle aynı doğrultuda kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 26 ncı, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6100 sayılı HMK’un 26 ncı maddesine göre “hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.”

3.Somut olayda davacının dava dilekçesinde davalıdan 2.000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunduğu, ancak 15.10.2020 tarihli ıslah dilekçesinde maddi tazminatını102.081,30 TL’ye arttırarak hükmedilecek maddi tazminata ilişkin olarak, 2.000,00-TL’lik kısmına kaza tarihinden, ıslah yolu ile arttırılan 100.081,03 TL’lik kısmına ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz talep etmiş olmasına karşın, mahkemece talep aşılmak suretiyle maddi tazminatın tamamına olay tarihinden itibaren işleyecek faize hükmedilmesi hatalı olmuştur.

4.Öte yandan, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacı vekili tarafından ATM Sağlık Kayseri Yatırım ve İşletme A.Ş.'nin davaya dahil edilmesi için dilekçe sunulduğu ve mahkeme tarafından dahili davalı sıfatı ile yargılamaya devam edildiği, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ATM Sağlık Şirketi aleyhine açılmış bir dava bulunmadığından dahili davalı olarak davaya katılmasının hukuka aykırı olduğu,

dahili davalı ATM Sağlık Şirketi yönünden usulüne uygun bir dava açılması için davacı tarafa süre verilmesi ve davacının dava açmasına göre taraf teşkili sağlanarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararın kaldırıldığı, Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma ilamı doğrultusunda mahkemece davacıya ATM Sağlık Kayseri Yatırım ve İşletme A.Ş.'ye karşı dava açmak için süre verildiği, davacı vekili tarafından işbu şirkete karşı dava açılmadığı gerekçesiyle şirket hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurduğu anlaşılmaktadır.

5.Gerek karar gerekse işlem tarihinde geçerli olan 6100 sayılı HMK'da dahili dava diye adlandırılan bir müessese bulunmamaktadır. Açılmış bir davada üçüncü bir kişinin davalı olarak gösterilmesi istenirse harcı ödenerek o kimse hakkında usul hükümlerine uygun bir dava açılması gerekir. Dahili dava dilekçesinin birleştirme istemini de içeren yeni bir dava niteliğinde olduğunu düşünmek pek tabi mümkündür. Ancak bu durumda da bu niteliği ile de birleştirilen yeni davanın da harca tabi olduğu, diğer bir deyişle dahili dava dilekçesi ile birlikte yeni dava açılırken yapıldığı gibi başvurma ve peşin harcın yatırılması gerektiği ortadadır. Bunun yanında bir davada o davanın esası bakımından hüküm ancak davanın sujeleri yani davacı ile davalıları için verilebilir.

6.Hal böyle olunca da, hakkında usulüne uygun biçimde açılmış bir dava bulunmayan ATM Sağlık Kayseri Yatırım ve İşletme A.Ş. hakkında hüküm kurulması usul ve Kanun'a aykırı olup bozma nedenidir.

7.Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının; A) Hüküm fıkrasının 3 üncü bendinin tamamen silinmesine,

B) Hüküm fıkrasının 1 inci bendinin silinerek yerine geçmek üzere;

" 1-Davacının maddi tazminat davasının kabulü ile hesaplanan 102,081,03 TL maddi zararının; 2.000,00-TL‘ sine kaza tarihi olan 12.11.2016 tarihinden itibaren, geri kalan 100.081,03-TL'sine ise ıslah tarihi olan 15.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" rakam ve sözcüklerinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,