Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7552 K.2023/8437

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalıların murisi ...'a ait çiftlikte 2006 tarihinden 24.12.2013 tarihine kadar aralıksız çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 2006-24.12.2013 tarihine kadar aralıksız olarak hizmet akdine dayalı seyis olarak çalıştığı iddiasının doğruyu yansıtmadığını, davacının davalıların murisi ...'a ... Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde 02.01.1997 - 15.05.2003 tarihinde emekli olana kadar çalıştığını, 2009 yılında eşi ve çocukları ile sorun yaşaması üzerine çiftliğe sığınarak bir odada yaşamaya başladığını, ... atlarının bakımı ile kendisinin ilgilendiğini ve seyis çalıştırmaya gerek duymadığını, 2013 yılında muris vefat etmeden çiftlikten ayrıldığını, vefatı sonrasında çalıştığı iddiasıyla Kocaeli 3. İş mahkemesinin 2014/177 esas sayılı alacak davası açtığını, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili mahkememize vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının haksız ve yersiz olduğunu, davacı davalıya ait işyerinde davacının dava konusu dönemdeki çalışmaları ile ilgili herhangi bir bildirimin bulunmadığını, dava konusu ettiği dönemde de herhangi bir çalışmasının bulunmadığının tespit edildiğini, davacının sürekli çalışma iddiasının sadece tanık beyanları ispatlanamayacağını, resmi kayıtlara itibar edilmesi gerektiğini, bu nedenle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.02.2019 günlü 2017/15 Esas, 2019/43 Karar sayılı kararı ile; "Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmak suretiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmesi üzerine, davalılar ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 31.05.2021 günlü 2020/4953 Esas, 2021/7303 Karar sayılı kararı ile özetle; " somut olay değerlendirildiğinde; davacının davalıların murisine ait çiftlikte seyis olarak 2006 - 24.12.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığı iddiasına yönelik olarak,

bu çalışmanın niteliği ve süresi (kısmi-tam zamanlı) belirlenmeli, mahkemece, gerekirse Ziraat Mühendisi eşliğinde keşif yapılmak suretiyle davalılara ait çiftliğin kapasitesi, büyüklüğü, çiftliğin faaliyetinin neye yönelik olduğu (at yetiştiriciliği/tarım-hayvancılık) belirlenmeli, dava konusu dönemde ilgili tarım müdürlüğünden çiftlikte yetiştirilen hayvan sayıları ve buna ilişkin tüm belgeler istenilmeli, mümkün olması halinde tarım müdürlüğünde görev yapan veteriner vb. kişiler dinlenilmeli, ilgili Nüfus Müdürlüğünden davacının ikametgah bilgileri temin edilerek, çiftlikte kendine bir ev tahsisi olup olmadığı,

hangi tarihten itibaren çiftlik içindeki evde oturmaya başladığı, köyde başka evde ikamet edip etmediği, sözkonusu eve ilişkin abonelik kayıtlarının kimin adına olduğu, başka kimlerin çiftlikte çalıştığı araştırılmalı, bu işyeri hakkında Kuruma yapılmış herhangi bir şikayet olup olmadığı sorulmalı;

ayrıca bahse konu çiftliğin bulunduğu mahallenin, dava konusu dönem itibariyle muhtar ve aza üyelerinden re’sen kamu tanığı tespit edilmeli, çalışmanın geçtiği iddia olunan çiftlik işyerinin hayvan bakımı için ayrılan alanın kapasitesi tespit edilmeli, tanıkların verdikleri bilgilere nasıl vakıf oldukları, taraflar ile ilişkileri ve işyerinin niteliği itibariyle beyanlarının doğruluğu sorgulanmalı, taraflar arasındaki hizmet ilişkisinin hangi koşullarda yaşama geçirildiğinin tespiti ile tüm deliller birlikte değerlendirilerek, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır. " hususlarına değinilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 13.09.2022 günlü 2021/2134 Esas, 2022/1673 Karar sayılı kararı ile; "Davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne" karar verilmiş, davalılar ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

2.Dairenin 12.12.2022 günlü, 2022/13364 E. 2022/15803 K. sayılı ilamı ile. "Somut olayda. Mahkemece, gerekçesinde "...Davacı taraf 2006 yılında 24.12.2013 yılına kadar davalı nezdinde çalıştığını belirterek hizmet tespiti talebinde bulunmuştur. Davalı taraf ise davacının çalışmadığını iddia etmiştir.

Birbirini doğrulayan tanık beyanları, hipodromdan gösterilen fakat ...'a ait çiftlikte seyis olarak çalışan ..., ... ve ... isimli tanıkların beyanları, bir kısım davalı tanıklarının davacının iddialarını doğrulayan beyanlarına ve komşu işyeri tanıklarının beyanlarına göre davacının davalıların murisi ..."ın çiftliğinde çalıştığı sabit olup, özellikle yapılan keşif sonucunda çiftliğin kapasitesi ve Tarım Orman Bakanlığından gelen kayıtlar ve birçok atın bu çiftlikte yetiştiğine ilişkin kayıtlara göre davacının seyis olarak bu çiftlikte çalıştığı sabittir.

Özellikle tanık...ın davacının 2006 yılı sonuna doğru Kasım ayında işe başladığına ilişkin beyanı birlikte değerlendirildiğinde, davacının 2006 yılı Kasım ayının başından 24.12.2013 tarihine kadar kesintisiz çalıştığı, hak düşürücü sürenin geçmediği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verildiği” şeklindeki belirlemesine karşın hüküm fıkrasında; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi Kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile,

davacı ...'ın (T.C.Kimlik No: [TCKN]) davalıların murisi ... ve onun ölümünden sonra davalıların birlikte sahibi oldukları Kirazoğlu Mahallesi Gün Sokak No:22 Kartepe Kocaeli adresinde bulunan Kibarhan isimli işyerinde 01.10.2006 - 24.12.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, denilmek suretiyle, talep başlangıcı bakımından hüküm fıkrası ile gerekçe arasında çelişki oluşturulmuştur.

Öte yandan, Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmeyen davacı yönünden, davalılar aleyhine doğan usuli kazanılmış hakkın gözetilmemiş olması isabetsiz olup, sair hususlar şimdilik değerlendirilmeksizin, mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir." hususlarına işaret edilmiştir.

C. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 bendi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

II-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile , 1-Davacı ...'ın (T.C.Kimlik No: [TCKN]) davalıların murisi ... ve onun ölümünden sonra davalıların birlikte sahibi oldukları Kirazoğlu Mahallesi Gün Sokak No:22 Kartepe Kocaeli adresinde bulunan Kibarhan isimli işyerinde 01.11.2006 - 24.12.2013 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dinlenen tanık beyanlarının somut olmadığını, hüküm kurmaya elverişli olmadığını, murise ait iş yeri kaydının olmadığını, dönem bordrosu olmadığını, tanık beyanlarına itibarla verilen kararın hatalı olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir. 2.Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; yazılı deliller karşısında, sadece davacı tanıklarının beyanlarına itibarla hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının fiili çalışma iddiasını ispatlayamadığını, bozma ilamı sonrası eksikliklerin giderilmediğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgililerden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,