Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7583 K.2024/1365

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğinin reddine karar verildikten sonra, Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendi, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin, 01.11.2014 tarihinden itibaren 09.01.2017 tarihine kadar davalı şirkette müşteri hizmetleri, satış işlemleri ve muhasebe işleri, kargo işleri, ihale işleri başta olmak üzere şirket ile ilgili tüm işlere bakan personel olarak çalıştığını, toplam 4 kişi Ankara ofisinde çalıştıklarını, davacının çalıştığı işbu şirketin İstanbul ofisi ile doğrudan ve sürekli iletişim halinde İstanbul merkezden alınan talimatlara uygun ve koordinasyon eşliğinde çalışıldığını,

tüm çalışanların yazılı sözleşmesi bulunmasına rağmen davacı müvekkilinin samimiyetine binaen sürekli oyalandığını ve bir türlü yazılı sözleşme imzalanmadığını, ayrıca çalışma süresi boyunca işveren tarafından sigortalı yapıldığını ve sigorta primlerinin tüm çalışması boyunca ödendiğini zannetmekte iken iş akdinin feshettiği sırada işe başladığı tarih olan 01.11.2014 tarihinden 26.06.2015 tarihine kadar sigortasının yapılmadığını, sigortasız çalıştığını öğrendiğini, işyerinin işyeri sicil numarası sorgusunda davalı ...

Hiz ve Dan. A.Ş. olduğunun anlaşıldığını, buna göre davacının maaşlarını ...İşitme Cihazları Tic. Ltd. Şti.'den aldığını hatta bu şirkette çalıştığını bildiğini, davacı müvekkilinin maaş ödemelerine bakıldığında davacının ... Hiz ve Dan.

A.Ş.'den ....İşitme Cihazları Tic.Ltd.Şti.ne davacının şirket hesabına yatırıldığının anlaşıldığını belirterek, davacının, davalılar nezdinde çalıştığının ve sigorta başlangıç tarihinin 01.11.2014 tarihi olarak tespiti ile bu süreler için yatırılmayan primlerin davalı tarafından tahsiline, söz konusu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, davacı ile davalılar arasındaki istihdam türünün ve davacının feshinin haklı nedene dayanıp dayanmadığını tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, ek dilekçesi ile taleplerinin 01.11.2014-26.06.2015 arası sigortalı gösterilmeyen dönemde hizmetinin olduğunu belirtmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iş sözleşmesini tek taraflı iradesi ile istifa etmek suretiyle feshettiğini, 09.01.2017 tarihine kadar çalıştığını davacının iş sözleşmesi davacının isteği üzerine feshedildiğini, davacının şirketi ile diğer davalı ... arasında muvazaalı bir ilişkinin söz konusu olduğuna ilişkin iddianın gerçek dışı olduğunu, Advenced ile şirket arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının şirketten SGK prim alacağı ve farkına ilişkin bir alacağı bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ..... İşitme Cihazları Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının şirkette 2015 Ocak ayı itibariyle çalışmaya başlamış olup, ofisin temizlik işlerinden sorumlu bulunduğunu, bu sebeple çalışması aylık kapsamda olmayıp, ayda 4 gün şirkete hizmet vermesi üzerine olduğunu, davacının haftada 1 gün ayda 4 gün olarak çalıştığını, bu süreçte davacı, gider pusulası ile çalıştığı deneme süresinin akabinde kendisinin şirketin ihtiyaçlarını gideremediği görüldüğünde kendisinin 2015 Mayıs ayında ...

Hiz.ve Dan. A.Ş.'nin önerildiği ve davacının bu şirkette işe başladığını, şirketin tamamen iyi niyet göstererek yaptığı bu davranış neticesinde davacı ile yollarının tamamen ayrıldığı davacının bu aşamadan sonraki iş yaşantısı hakkında şirketin herhangi bir bilgisi ve ilgisi bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

3.Fer'i müdahil cevap dilekçesinde özetle; kurum işlemlerinin doğru olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince "Davanın kısmen kabulü ile davacının 08.01.2015-24.06.2015 davalılardan ... Hiz. ve Dan. A.Ş. adına kayıtlı .... sicil sayılı işyerinde çalıştığının ve davalı ... Cih. Tic. Ltd. Şti.'nin bu dönem sigortalılık primlerinin ödenmesinden dolayı kuruma karşı asıl işveren olarak sorumluluğu olduğunun tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 01.11.2014 tarihinden itibaren dava konusu işte çalıştığını, bu tarihte sigortalanmadığı için bu davanın açıldığını, Yerel Mahkeme kararında 08.01.2015-24.06.2015 tarihleri arası için davanın kısmen kabul edildiğini, bilirkişi raporunda tanık beyanlarına itibar edilmeden sadece bilgi ve belgeler gözetilerek tespit yapıldığını, tanık beyanları dikkate alındığında 01.11.2014 tarihinde müvekkilinin çalışmasının olduğunun sabit olduğunu belirterek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Cihaz.Tic. Ltd Şti vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya kapsamında dinlenen tanıkların beyanlarının net olarak davacının müvekkil şirkete ait iş yerinde çalıştığına dair net bir ifadeye rastlanmadığını, tanıklardan bir kısmının davacıyı tanımadığını, dinlenen tanıklar ... ve ... da davacıyı tanımadıklarını ve çalıştığı döneme ait bilgilerinin olmadıklarını ifade ettiklerini, bilirkişi raporunda ve tanık beyanlarında çalışmanın doğrudan müvekkil şirket ...bünyesinde gerçekleşmiş olduğu ve iş başlama tarihini konusunda net beyanın bulunmadığının ifade edildiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 2014-2017 yılları arasındaki Prime esas kazançlarının tespiti ile tespit edilecek prim fark tutarının tespiti talebiyle bu davayı açtığını, bilirkişi raporunda müvekkil şirket ...’nun işyerinde çalışmalarının belirlenebildiği yönünde tespitinin mümkün olduğu, davacının şirketin bordrosu altında çalıştığı süre içerisinde hak etmiş olduğu tüm alacak kalemleri tam ve eksiksiz olarak kendisine ödendiğini, bilirkişi raporunda geçerli bir tespitin yapılmadığını, davacının müvekkil şirket ile diğer davalı ... arasında muvazaalı bir ilişki söz konusu olduğu yönündeki iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının müvekkil şirketten SGK prim alacağı ve farkına ilişkin bir alacağı bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

4.Fer'i müdahil vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının 01.11.2014-26.06.2015 tarihleri arasında sigortalı gösterilmeyen dönemde hizmetinin tespitini talep ettiğini, Yerel Mahkemece davacının 08.01.2015-24.06.2015 davalılardan ... Hiz. ve Dan. A.Ş. adına kayıtlı 1042548.06 sicil sayılı işyerinde çalıştığının ve davalı ... Cih. Tic. Ltd.

Şti.'nin bu dönem sigortalılık primlerinin ödenmesinden dolayı Kuruma karşı asıl işveren olarak sorumluluğu olduğunun tespitine karar verildiğini, 506 sayılı Kanun'un 79/1.

Maddesine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar, toplam prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt belgelerin Kuruma bildirilmesi mecburiyeti işverene ait bir yükümlülük olup, bildirilemeyen bu kayıtlar için Kurumun sorumlu tutulması mümkün olmadığını, talep olmadan Kurumun kendiliğinden inceleme ve araştırma yapma veya eksik yapılan bildirimleri takip etme yükümlülüğünün olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

3.Davalı ... Cihaz.Tic. Ltd. Şti. vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

4.Davalı .... vekili özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, davacı 01.11.2014-26.06.2015 tarihleri arasında davalı işverenler nezdinde çalıştığının tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmektedir.

Bu bakımdan öncelikle, davacının talep konusu dönemde 09.12.2012-01.04.2015 tarihleri arasında dava dışı işveren olan babasına ait bakkal işyerinden bildirimleri olduğu anlaşılmakla, belirtilen bildirimlere ilişkin davacı asil çağrılarak beyanı alınmalı, talep konusu dönem ile çakışan bu bildirim döneminde gerçekte nerede çalıştığı, her iki işte de çalışmasının mümkün olup olmadığı sorulmalı, ayrıca dava dışı bu işyerindeki çalışmanın fiili olup olmadığına dair deliller toplanarak karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,