Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/763 K.2024/2875

Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... İnşaat şirketinin şantiyesinde dava harici ... Kimya Boya AŞ bünyesinde fayans ustası olarak çalışmaktayken 09.03.2012 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sol el serçe parmak ve yüzük parmağının kesildiğini, beyanla fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere 1.000,00 TL maddi ve 50.000,00 TL manevi tazminatların davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılamanın devamında maddi tazminat istemini 119.158,74 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ve müvekkilinin yerleşim yeri nedeniyle Ankara İş Mahkemeleri değil, Kayseri İş Mahkemelerinin yetkili olduğundan yetki itirazında bulunduklarını, kazanın iş kazası olup olmadığının araştırılması gerektiğini, kusur oranlarının ise tespitinin zorunlu olduğunu, manevi tazminat miktarının davacının sebepsiz zenginleşmesine yol açacak nitelikte olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası yazılı kararında özetle: Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller ile dosya kapsamına uygun açık ve denetime elverişli bilirkişi raporu birarada değerlendirildiğinde; olay tarihinde davacının davalı işyerine çalıştığı iki parmağını kaybettiği, meydana gelen kazada davacı işçinin %10, alt işveren ... Kimya Boya Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %60, asıl işveren ... İnş.Yapı End. San. ve Tic.

A.Ş.’nin %30 oranında kusurlu olduğunun anlaşıldığı, maddi tazminat istemine ilişkin olarak; davacının yaşı, aktif çalışma süresi, hesaplamaya esas alınan kazanç, maluliyet oranı, kusur durumu, SGK tarafından bağlanan ve rücu edilecek kısım dikkate alınarak yapılan hesap raporunun denetime elverişli ve açık olup karar vermeye yeterli bulunduğundan hükme esas alınan 05.01.2021 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 119.18,25 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verildiği,

manevi tazminat talebine ilişkin olarak olayın oluş şekline, müterafik kusur oranlarına ve meydana gelen elem ve ıstırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, paranın alım gücüne özellikle 26.06.1966 gün ve 1966/7-7 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimine, oranına, niteliğine hak ve nefaset kurallarına göre ve ayrıca taraflarda zenginleşme aracı oluşturmayacak şekilde manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne ve davacı için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verildiği anlaşılmıştır.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu iş kazası nedeniyle davacının sol el serçe parmağı ve yüzük parmağının kesildiğini, kazanın gerçekleştiği tarihte henüz 31 yaşında olan davacının yaklaşık 10 yıldır iki parmağı olmadan hayatını devam ettirdiğini, hayatının sonuna kadar da bu şekilde yaşayacağını, işçi sağlığı ve iş güvenliğine dair hiçbir önlem alınmadan çalıştırıldığını, hiç bir eğitimin verilmediğini, davacının uygun olmayan hava koşullarında, eski ve standartlara uygun olmayan bir makineyle çalışırken, makinede oluşan elektrik kaçağı neticesinde genç yaşında iki parmağını birden kaybettiğini,

manevi tazminat miktarının davacının uğramış olduğu manevi zararı karşılamaktan oldukça uzak olduğunu, davalının şirket hesap bilirkişi raporuna ve taraflarınca sunulan emsal ücret listesine yasal süresi içerisinde itiraz etmediğini davalı istinaf itirazlarını yerinde olmadığını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı ... Kimya Şirketi ile müvekkili arasında anahtar teslimi iş sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin iş sahibi olarak asıl işveren sayılamayacağını aralarındaki sözleşme gereğince ... Kimya Şirketinin iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alacağını davacının müvekkili şirket çalışanı olmadığı gibi kusur oran ve aidiyetinin tespitine dair kabulün yerinde olmadığını, davacının asgari ücretin 2,07 katı ücret aldığının kabulü ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu dosya kapsamında bu ücret düzeyini doğrulayan delil olmadığını, manevi tazminatın davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dosyadaki mevcut bilirkişi raporu, davacıya ait işe giriş bildirgesi içeriği ve şirketler arasındaki taşeronluk sözleşmesi içeriğinden belli olduğu, sözleşmenin anahtar teslimi sözleşme olarak kabul edilemeyeceği, davalı şirketin asıl işveren sıfatını haiz olması nedeniyle dava konusu tazminatlardan sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, dosya kapsamından davacının tecrübeli fayans ustası olduğunun anlaşıldığı,

Çevre Şehircilik Bakanlığı'nın internet sitesinden temin edildiği beyan edilen fayans kaplama ustasının saatlik çalışma ücretini gösterir belgenin dosya arasında yer aldığı, bilirkişinin bu belgeye göre hesap yaptığı, hesaplamaya esas ücretin asgari ücretin 2,07 katı olarak esas alınmasının yerinde olduğunu, dosyadaki mevcut kusur raporunda ve SGK teftiş raporunda işçiye % 10 oranında kusur atfedildiği, SGK teftiş raporunda dava dışı ... Kimya ...Ltd.

Şti.'ne %90 kusur atfedildiği ve davalı şirketten teftiş raporunda bahsedilmediği, dosyadaki kusur raporunda ise davalı şirkete asıl işveren olarak %30, dava dışı ... Kimya ...Ltd.

Şti'ne alt işveren olarak % 60 oranında kusur izafe edildiği, teftiş raporundaki ve dosyadaki kusur raporu arasındaki farklılığın, dosyadaki mevcut kusur raporunda asıl işveren alt işveren ilişkisinin değerlendirilmesi sebebi ile ortaya çıktığı, dosya kapsamında her hangi bir ceza dosyası ya da soruşturma dosyasına rastlanılmadığı, gerçekte toplam işveren kusuru yönünden teftiş raporu ile bu dosya kapsamında alınan kusur raporu arasında farklılık olmadığı,

dolayısıyla bir çelişkinin varlığından söz edilemeyeceği, davalı şirketin kusur oranı yönünden de bilirkişi raporunda yapılan tespitler de nazara alındığında hukuka aykırılığın bulunmadığı, iş kazası neticesinde oluşan iş göremezlik ( maluliyet ) derecesi, kazadaki tarafların kusur durumları, kazanın meydana geldiği tarih birlikte değerlendirildiğinde davacı işçi lehine takdir edilen manevi tazminat miktarının makul olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Bu nedenle taraf vekillerinin manevi tazminata dair istinaf sebeplerinin de yerinde olmadığı belirtilerek davacı ve davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesi kararına istinaf başvurularının, HMK 353/1-b maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının çalıştığı işin müvekkili tarafından anahtar teslim olarak davacının işvereni dava harici ... Kimya Boya Yapı İnş. Ltd. Şti.'ne verildiğini müvekkilinin iş sahibi olup asıl işveren sıfatının bulunmadığını davanın husumetten reddi gerekirken müvekkiline %30 oranında kusur verilmesinin hatalı olduğunu ... Kimya Şti ile aralarındaki sözleşmenin 7. maddesi kapsamında iş güvenliğinden ... Kimya şirketinin sorumluluğunda olacağının kararlaştrıldığını, davacının asgari ücret üzerinde ücret kazandığını gösterir somut bir delil olmadığını, Çevre Şehircilik verilerine atıfla 2,07 kattan hesap yapılmasının hatalı olduğunu, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın fazla olduğunu beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

"Temyiz incelemesinin kapsamı" açısından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleridir. "Dava yığılması (objektif dava birleşmesi)" açısından aynı Kanun'un 110 uncu maddesidir.

"Tazminat miktarının tayin ve tespiti" açısından kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Kanun hükümleri gözetildiğinde 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 332 ve 98 inci maddeleri ile giderek aynı Kanun'un 41, 42, 43, 44, 45 ve 47 inci maddeleri, öte yandan 6101 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Yürürlüğü Hakkındaki Kanun'un 2 ve 7 nci maddeleri gereğince uygulanma imkanı bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 55 ve 420 nci maddesi hükümleridir.

"Olayın iş kazası olarak tespiti ile SGK yönünden sonuçları" için 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 19, 20 ve 21 inci maddeleridir. " Asıl-alt işverenlik ve iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin alınacak tedbirler" açısında işyerinin nitelik ve kapsamına göre 4857 sayılı İş Kanunun 2/7 ve 77 nci maddeleri, 27.09.2008 tarihli resmi gazetede yayınlanan Alt İşverenlik Yönetmeliği hükümleri ve 04.12.1973 tarih ve 7/7583 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü hükümleridir.

3. Değerlendirme A) Davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.

3. Somut olayda davacı vekilinin müvekkili lehine 50.000,00 TL manevi tazminat talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince anılan istemin kısmen kabul ve kısmen reddi ile 10.000,00 TL manevi tazminata karar verildiği ve Bölge Adliye Mahkemesinin 27.10.2022 tarihli kararıyla davalı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 107.090,00 TL'lik kesinlik sınırı gözetildiğinde davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının, iş bu hükmün maddi tazminat hükmünden bağımsız ve ayrı nitelikte bir dava olduğu da gözetildiğinde incelenmesinin kanunen mümkün olmaması nedeniyle iş bu hükme yönelik temyiz itirazlarının miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

B) Davalı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere özellikle davalı ile dava harici ... Kimya Boya Yapı İnş. Ltd.

Şti. arasında asıl - alt işverenlik ilişkisinin bulunduğunun anlaşılmasına, kusur oran ve aidiyetinin dosya kapsamında toplanan deliller ile dairemizce benimsenen ilkelere uygun olmasına, maddi tazminatın hesabında esas alınan ücretin davacının olay tarihinde yaptığı işe ve dairemizce benimsenen ilkelere uygun belirlenmesine,

davalı tarafından temyiz itirazları olarak sunulan hususların istinaf itirazları olarak sunulmuş olup Bölge Adliye Mahkemesince değerlendirilerek gerekçeleriyle beraber karşılanmış olmasına göre temyiz edenin sıfatına temyiz kapsam ve nedenlerine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile anılan maddi tazminat hükmünün onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; yönelik temyiz itirazlarının açıklanan gerekçelerle reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

3. Aşağıda dökümü yapılan bakiye karar harcının davalı taraftan tahsiline,

4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,