Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7631 K.2023/8506

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı işyerinde 07.01.2010 – 01.09.2016 tarihleri arasında Kuruma eksik bildirilen hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili, davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi, 14.01.2020 tarihli ve 2018/374 Esas, 2020/16 Karar sayılı kararı ile "...Davacının Davasının kısmen kabulü ile 1- Davacının 1014540 sicil sayılı işyerinde; a.2013 yılının Temmuz ayında 30 prim/gün, Ağustos ayında 14 prim/gün, Eylül ayında 22 prim/gün, Ekim ayında 30 prim/gün, Kasım ayında 30 prim/gün, Aralık ayında 30 prim/gün,

b.2014 yılının Ocak ayında 30 prim/gün, Şubat ayında 30 prim/gün, Mart ayında 30 prim gün, Nisan ayında 30 prim/gün, Mayıs ayında 30 prim/gün, Haziran ayında 30 prim/gün, Eylül ayında 30 prim/gün, Ekim ayında 28 prim/gün, Kasım ayında 30 prim/gün hizmetlerin ilgili dönemde geçerli asgari prime esas kazanç üzerinden ve 2 numaralı (sosyal güvenlik destek primine tabi çalışan sigortalılar ) aylık prim ve hizmet belgesi ile Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi gerektiğinin tespitine fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Davacının 2010 yılının Ocak ayı ile 2011 Aralık ayları arası sigortalı çalıştığının tespiti talebinin hak düşürücü süre nedeniyle reddine " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekiller istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; 1-Mahkemce eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiği, 2-Mahkemece verilen kararın hukuki dayanaktan yoksun olduğu, 3-Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, 4-Dava konusu hizmetin belirlenmesi için yeterli sayıda bordro tanığı dinlenmediği, Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; 1-Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğu, 2-Dava konusu hizmetin belirlenebilmesi için eksik bordro tanığı dinlenildiği, 3-Davacı tarafın varsa sürekli ve fiili çalışmasının kesin bir şekilde ortaya konulması gerektiği, Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 1-Davalının istinaf talebinin uygun olmadığı; 2-Rafineri giriş çıkış kayıtlarının kesin delil mahiyetinde olduğu, 3-Tanık beyanlarının delil niteliğinde olduğu, Gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin, 08.07.2021 tarihli ve 2020/948 Esas, 2021/1343 Karar sayılı kararı ile "Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 inci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 08.07.2021 tarihli ve 2020/948 Esas, 2021/1343 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin, 20.05.2022 tarihli ve 2021/11621 Esas, 2022/7439 Karar sayılı kararında; "...Dosya içindeki kayıt ve belgelerden İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2020 tarih ve 2018/374 -2020/16 sayılı gerekçeli kararının davacıya 07.02.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacının 19.02.2020 tarihinde harçlarını yatırarak istinaf başvurusunda bulunduğu, ancak Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf talebi incelenmeksizin sadece davalı şirket ve Kurumun istinaf istemi hakkında karar verildiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusu bulunduğu halde olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması hatalı olmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş, davacının istinaf başvurusu hakkında değerlendirme yapıp, olumlu veya olumsuz bir karar vermekten ibarettir. ..." denilmek suretiyle karar bozulmuştur.

B.Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin 06.10.2022 tarihli ve 2022/1885 E., 2022/1514 K. sayılı kararı ile"...Dosyadaki bilgi ve belgelerden, davacı taraf, 07.01.2010-01.09.2016 tarihleri arası eksik bildirilen sürelerin tespitini talep ettiği, davacıya Ekim/2006 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı bağlandığı, davacı adına davalı tarafından 27.07.2011-01.09.2016 tarihleri arası SGDP tabi 2 koduyla kısmi bildirim yapıldığı, yine davacı adına 11.02.2012-31.03.2012 tarihleri arası dava dışı Beka...Ltd.

Şti.ye ait 1013974 06 sicil nolu işyerinden bildirim yapıldığı, Tüpraş tarafından giriş çıkış kayıtlarının gönderildiği, davalı tarafından puantaj, ücret bordrosu, ve prim belgelerinin dosyaya sunulduğu, davacı tarafından gösterilen tanıklardan ... beyanında, davacıyla 5-5,5 yıl kadar birlikte çalıştıklarını, inşaatlarda iş olduğunca çalıştıklarını, inşaatlardaki işlerin bitmesi durumunda boş kalmamaları için bahçe işine gönderildiklerini beyan ettiği, diğer davacı tanığı ... beyanında, davacının çalışmasının kesintisiz olduğunu, ihale bitiminde davacının sigortasının yapılmadığını ancak davacının çalışmasının devam ettiğini belirttiği,

davalı tarafından gösterilen tanıklardan Yasin Kaplan beyanında, davacının kesintisiz çalışmadığını, bazen bir hafta bazende 1-2 ay işe gelmediği zamanlar olduğunu belirttiği, diğer davalı tanığı ... beyanında, davacının beş yıl kadar kesintisiz çalıştığını, sadace bir defa bir ay kadar başka bir yerde çalıştığını belirttiği, Kamu tanığı olarak dinlenen şahıslardan ... beyanında, 2010 ve 2014-2015 yıllarında çalıştığını, kendi çalıştığı dönemde davacının çalıştığını belirttiği, diğer kamu tanığı ... beyanında, davacının inşaat ve bahçe işlerinde traktör kullandığını, emekli olması nedeniyle bazen sigortasında sıkıntılar çıktığını,

çalışmasının kesintisiz olduğunu beyan ettiği, yine önce davalı tanığı olarak dinlenen ve sonra kamu tanığı olarak ikinci defa ifadesi alınan ... beyanında, davacının oğlunun üniversite öğrencisi olması ve ona yurt çıkması için bir süre sigortasız çalışmayı talep ettiğini bu nedenle 1-1,5 yıl kadar sigortasız çalıştığını, zaman zaman izne çıkarıldıklarını ve bu dönemde işten çıkışlarının yapıldığını, davalının bahçe işlerinde de zaman zaman çalıştıklarını belirttiği, bilirkiş tarafından puantaj ve bordrolarda yer alan süreler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı ve Mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Somut olayda, puantaj ve bordrolarda bulunan süreler dikkate alınarak sonuca gidilen mahkeme kararı yerinde olmuştur.

Bu nedenlerle dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, taraf vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

3.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu madde hükümleri.

3. Değerlendirme 1. İnceleme konusu eldeki davada davacı, 07.01.2010 – 01.09.2016 tarihleri arasında çalıştığının tespitini istemiş; Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de hüküm eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.

Mahkemece uyuşmazlık konusu döneme ilişkin olarak Tüpraş'tan tüm ihale evraklarının istenerek bu kapsamda çalışması durumunda bildirimi yapılan Beka Proje Doğalgaz Müh. Mak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin davaya dahil edilmesi, 06.10.2010 tarihli evrakta araştırılarak varılacak sonuç çerçevesinde hüküm kurulmalıdır.

2.Ayrıca dava tarihinin 30.04.2018 olduğu ve Kurumun feri müdahil olması gerektiği halde davalı olarak hüküm kurulması da hatalı olup bozmayı gerektirmektedir.

3.O halde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

VI. KARAR

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,