Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7755 K.2023/10113

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurumun 1074476 sayılı, 22.01.2018 tarihli ve 6661 Borç Hk. konulu yazısı ile müvekkili Gökkuşağı İbni Sina Özel Sağlık Hizmetleri Taahhüt ve Ticaret A.Ş.'nin 1002677 sicil sayılı dosyada işlem gören iş yeri ile ilgili ... adlı sigortalının 2015/03 ay - 2016/12 nci ay tarihleri arasında SPEK tutarlarının eksik bildirildiğinin tespit edildiğini, buna göre 6661 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi ile 5510 sayılı Kanun'a eklenen geçici 68 inci madde kapsamındaki asgari ücret desteğinin 2016 yılı için durdurulduğunu ve söz konusu destekten yararlanılan tutarların Kurumca re'sen iptal edildiğini,

yapılan işlemler neticesinde 61.162,11-TL asıl ve 14.667,26-TL gecikme zammı olmak üzere toplam 75.829,376-TL (31.01.2018 tarihi itibariyle) borcun bulunduğunun bildirildiğini, yapılan işlemin hakkaniyete hukukun adalet sağlama amacına, usul ve mevzuata aykırı olduğunu, müvekkili iş yerinde genel itibariyle fazla mesai uygulaması olmadığını, çalışma süreleri (giriş ve çıkış süreleri) zarfında fiili olarak “iş verenin emrine amade” çalışma süresi günlük 7,5 saati, haftalık 45 saati geçmediğini, müvekkili iş yerinde Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günlerinde işçilerle karşılıklı mutabakatla bir çalışma ve izin dönemi oluşturulduğunu,

bu mutabakat çerçevesinde genel tatil günlerinden kaynaklanan herhangi bir hak bakiyesi söz konusu bulunmadığını, keyfi bir değerlendirmeyle 32 nci maddeye aykırılıktan ceza tertip edildiğini, işbu cezanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, Röntgen Teknisyenleriyle ilgili 6331 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesine aykırılıktan tertip edilen cezanın haksız ve yersiz olduğunu, söz konusu personelin bahsi geçen işi yaptıkları sürenin 35 saatin altında olduğunu, müvekkilinin gıyabında kesilen ve tebliğ edilen itiraza konu idari para cezasının iptaline karar verilmesini talep ettiklerini,

Kurum işleminin hukuka uygun olmadığını beyanla davanın kabulü ile kurum işleminin iptalini talep etmiştir.

Mahkemenin birleşen 2018/503 E. sayılı davasında davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından müvekkili şirket hakkında 08.08.2017 tarih ve E. 4142164 sayılı yazısına istinaden Lütfiye Dzhumakayeva isimli sigortalının 2015/03 ay - 2016/12 nci ay tarihleri arasında SPEK tutarlarının eksik bildirildiğinin tespiti üzerine ilgili dönemlere ilişkin günsüz aylık prim hizmet belgesi talep edildiğini,

müvekkili işverenin 07.08.2017 tarih ve 9812230 sayılı üst yazısı ile getirmiş olduğu aylık prim hizmet belgelerinin Kurumca resen işlendiğini ve tüm işlemler sonucunda 2016 yılı için yararlanmış olduğu asgari ücret desteklerinin iptal edildiğini ve müvekkiline 75.829,37-TL tutarındaki borç yazısının 25.01.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, işverence 02.02.2018 tarih, 1505588 sayılı dilekçeyle yapılan işlemlere itraz edildiğini, 08.02.2018 tarih ve 2018/12 esas ve karar sayılı Prim İtiraz Komisyon kararı ile bu itirazlarının reddedildiğini,

itiraz komisyon kararının hukuka aykırı olması nedeni ile Kayseri 2. İdare Mahkemesinin 2018/207 Esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını Kayseri 2. İdare Mahkemesince söz konusu uyuşmazlığın çözümünde iş mahkemesinin görevli bulunması sebebiyle davanın görev yönünden reddine dair hüküm tesis edildiğini belirterek Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Kayseri Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 2018/12 Esas,

2018/12 Karar sayılı 08.02.2018 tarihli İtiraz Komisyon kararı işleminin iptali ile yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte müvekkiline iadesi gerektiğinin tespitine ve müvekkili lehine dava değerinin % 20 sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı şirkete ait iş yeri dosyasının incelenmesi neticesinde Kadim servisinin 08.08.2017 tarih ve 4142164 sayılı yazısına istinaden ... adlı sigortalının 2015/03 üncü ay - 2016/12 nci ay tarihleri arasında SPEK tutarlarının eksik bildirildiğinin tespit edildiğini, Kadim servisince ilgili dönemlere günsüz aylık prim hizmet belgesi talep edildiğini,

işverenin 07.08.2017 tarih 9812230 sayılı üst yazısıyla getirmiş olduğu aylık prim hizmet belgelerinin Kurumca resen işlendiğini ve tüm işlemlerin sonucunda 2016 yılı için yararlanmış olduğu asgari ücret desteklerinin 2016/4 sayılı genelge gereği iptal edildiğini ve işverene 75.829,376 TL tutarındaki borç yazısının 25.01.2018 tarihinde tebliğ edildiğini, işveren tarafından 02.02.2018 tarih 1605588 sayılı dilekçe ile yapılan işlemlere itiraz edildiğini, işverenin itirazının 2018/12 sayı ve 08.02.2018 tarihli komisyon kararı ile reddedildiğini, Kurum işlemlerinin Kanun'lara uygun yapıldığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamından davacı, ... adlı işçinin 22.02.2015-21.02.2017 tarihleri arasında 3.604,00 TL ücret ile çalışacağını Kuruma bildirmiş olmasına karşın 2015/03 ay - 2016/12 nci ay tarihleri arasında prime esas kazançlarının 3.213,00 TL bildirilerek eksik bildirimde bulunduğu,

davacının Kuruma verdiği 03.07.2017 tarihli belgede, aradaki farkın tutulan nöbetler ve baktığı hastalarla ölçülerek hakediş usulü hesap yapılmasından kaynaklı olduğunun belirtildiği görülmüşse de bu halde davacının Kuruma bildirdiği prime esas kazanç miktarlarının her ay değişmesi gerekmekte olup,

davacının 2015/03 üncü ay- 2016/12 nci ay tarihleri arasında prime esas kazançlarının sabit 3.213,00 TL'den bildirmesi dikkate alındığında savunmanın Kurum idari işleminden kurtulmaya dönük olduğu değerlendirildiğinden Kurum işleminin mevzuata uygun olduğu yönde hukuki ve vicdani kanaatine varılarak asıl dava ile birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararın eksik inceleme neticesinde verildiğini, dosyaya sunulan 6-14 ve 127 sayfa olmak üzere toplam 147 sayfadan ibaret Kayseri 3. Noterliğinin İbranameleri, bordrolar, ücret pusulaları ve iş yeri özlük dosyaları ve ilgili evrakları, işçilerin bordrolara ve hesap pusulalarına ihtirazı kayıt koymadan imzalamış olmasına karşın Türkiye İş Kurumu tarafından, müvekkili aleyhine haksızlık ve hukuksuzluk yapılmak suretiyle maddi gerçeğe ve açıkça hukuka aykırı şekilde tanzim edilen işleme itibar edilmemesi gerektiğini, müvekkil iş yerinde genel itibariyle fazla mesai uygulamasının olmadığını,

fazla mesai yapıldığında fazla mesai ücretleri bordrolara tahakkuk ettirilmek suretiyle ödendiğini, personelin bordrolara ve hesap pusulalarına ihtirazı kayıt koymadan imzalamış olmaları daha fazla sürelerde çalışılmadığının açık delili olduğunu, iş yerinde aylık ücretle çalışmakta olan işçilerin ücretlerinin eksik ödenmesi hiçbir hal ve durumda söz konusu olmadığını, müvekkil iş yerinde iş sürelerinin 63 üncü maddeye uygun olarak düzenlendiğini, buna rağmen bu maddeye aykırılıktan ceza tertip edilmiş olmasının keyfi ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davacı vekilinin Kayseri 1. İş Mahkemesi 14.07.2021 tarih ve 2018/342 Esas - 2021/345 Karar sayılı kararına yönelik istinaf başvurusunun, HMK' nin 353/1-b maddesinin (1) numaralı bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık asıl ve birleşen davada Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,