Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/78 K.2023/1178

...

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi ... ... HÜKÜM/KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı ...şirketi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, işyeri sigortalılarından ...'a 20.11.2001 tarihinde geçirdiği trafik- iş kazası neticesinde malul kalması nedeniyle 94.430,47 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 247,33 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, 1.716,34 TL tedavi masrafı yapıldığını toplam 96.394,14 TL kurum zararı meydana geldiğini, kaza nedeniyle Akşehir Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2002/42 E. Sayılı dava dosyasında ...'ın 8/8 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini ve cezalandırılmasına karar verildiğini, kararın kesinleştiğini,

olayla ilgili olarak kurum müfettişi tarafından yapılan tahkikat sonucu düzenlenen 02.04.2004-4/1 sayılı raporda ; kazanın iş kazası olduğu, kazalı ...'ın yasal süresinde ve kazadan önce kuruma sigorta bildiriminin yapılmamış olması nedeniyle işverenin söz konusu kazadan sorumlu olduğunun belirtildiğini, kazaya neden olan römork ve çekicinin 05.07.2001 tarihinde ...

Sigorta A.Ş. tarafından sigortalandığının tespit edildiğini, ... sigortanın iflas etmiş olması nedeniyle kurum zararının poliçe limiti dahilinde Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketler Birliği Karayolu Trafik Garanti Sigorta hesabından talep haklarının bulunduğunu, bu nedenle kurum zararı olan 96.394,14 TL'nin şimdilik %50'sine isabet eden 48.197,07 TL'nin sarf ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 28.06.2006 tarihli duruşmadaki imzalı beyanında özetle; davalı ... hakkındaki davayı atiye bıraktıklarını beyan etmiştir .

II. CEVAP

1.Davalı Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabı cevap dilekçesinde özetle; davacının istenen belgelerin tamamlanıp Garanti Sigortası Hesabına başvurması halinde ödeme şartları oluşursa aktüerin hesaplayacağı kaza tarihindeki teminat limitleriyle sınırlı ana paranın ödemesinin her zaman yapılabileceğini, yönetmelikte sayılan koşullar yerine getirilmeden Garanti Sigortası Hesabının temerrüdünden söz edilemeyeceğini, öncelikle ...

Sigorta Aş'nin sorumluluğunun tespit edilmesi gerektiğini, ... Sigorta'nın karayolu trafik garanti sigortası hesabına devrinin söz konusu olmadığını, kazaya karışan tarafların kusurlarının tespit edilmesi gerektiğini, garanti sigortası hesabının sorumluluğunun teminat limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu , bu sebeple açılan davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ...Uluslararası Nak. ve Tic. San. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; olayın bir iş kazası olmadığını, trafik kazası olduğunu, ...'ın ne olay tarihinde nede daha öncesinde davalı şirkette çalışmadığını, olayla ilgili olarak düzenlenen müfettiş raporunu da kabul etmediklerini, ...'ın kardeşi ...'la birlikte Almanya'ya davalı şirketin bilgisi haricinde gitmeye çalıştığını, davacı kurumun ...'a ödemiş olduğu paraları davalı şirketten talep edilmesinin yasal olmadığını bu sebeple açılan davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi, 21.09.2010 tarihli ve 2006/67 esas, 2010/758 k. sayılı kararıyla; " 1-Davacının davalı ... yönünden açmış oldukları davayı atiye bırakmaları nedeniyle bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2-Davacının davalılar ...Uluslararası nakliyat ve Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliğine karşı açtığı davanın kabulü ile.

858,17 TL tedavi giderleri, geçici iş görememezlik ödeneği 123,66 TL ve ilk peşin değerli gelir 47.215,23 TL olmak üzere toplam 48.197,06 TL davacı kurum zararının davalılardan (davalı Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliğinden poliçe bedeli 11.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere) sarf ve onay tarihinden(davalı Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliği yönünden dava tarihinden itibaren)işleyecek yasal faizi ile birlikte birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline,3-Fazlaya ilişkin talebin saklı tutulmasına, " dair karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davacı SGK Başkanlığı ile davalılardan ... ve ...Uluslararası Nak. ve Tic. San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 13.06.2013 tarihli ve 2012/22088 Esas, 2013/13437 Karar sayılı ilamı ile; "... 6111 sayılı Kanun'un 59 ve Geçici 1 inci maddeleri ve BK 43, 44 maddeleri kapsamında degerlendirme yapılıp hasıl olacak sonuca göre karar verilmelidir. .." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 21.01.2014 tarihli ve 2013/316-2014/41 sayılı kararıyla; " ... davalı ... yönünden hüküm tesisine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davacı Kurum ve ...Uluslararası Nakliyat ve Tic. San. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 24.03.2016 tarihli ve 2015/17781 E. ve 2016/4149 K. sayılı ilamı ile; "..Mahkemenin hakkaniyet indirimine ve söz konusu olayda, 10.maddenin uygulanma olanağı bulunmadığına ilişkin gerekçesi hatalıdır.Mahkemece, 6111 sayılı Kanun'un 59 ve Geçici 1 inci maddeleri gereği sonradan yürürlüğe giren kanunla dava konusu tedavi giderine ilişkin alacak talep edilebilir olmaktan çıktığı için, konusuz kalan tedavi giderlerine ilişkin istem hakkında, karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmesi gerekirken, davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44 üncü maddeleri uyarınca, % 50'den aşağı olmamak üzere indirim yapılarak, işverenin sorumlu olduğu tazminat tutarının belirlenmesi gerekmektedir. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 19.10.2021 tarihli ve 2016/493-2021/582 sayılı kararıyla; "davalı ... yönünden hüküm tesisine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden ise davanın kısmen kabulüne; tedavi giderlerine yönelik talep hususunda karar verilmesine yer olmadığına ... " dair verilen karara karşı davalı ...Uluslararası Nakliyat ve Tic. San. Ltd. Şti. tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. Dairenin 06.04.2022 tarihli ve 2022/1033 Esas, 2022/5075 Karra sayılı ilamı ile; ".. Mahkemece, bozma ilamı sonrası verilen kararda, “.

Davanın davalılar ...Uluslararası Nakliyat ve Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliği (...) yönünden kısmen kabulü ile; geçici iş göremezlik ödeneği 123,66 TL ve ilk peşin değerli gelir 47.215,23 TL olmak üzere toplam 47.338,89 TL'nin (... yönünden yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı limitle sınırlı olmak üzere) sarf ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (... yönünden dava tarihinden işleyecek faizi ile) davalılar ...Uluslararası Nakliyat ve Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliği (...)dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

tedavi giderlerine yönelik talep hususunda karar verilmesine yer olmadığına,”dair hüküm tesis edilmiş olup; dosya kapsamında yapılan incelemede, kazalı sigortalıya bağlanan ilk peşin sermaye değerli gelirin, 19.02.2005 onay tarihli 56.243,62 TL olduğu anlaşılmakla; davalı işverenin ilk peşin sermaye değerinin %50 oranında hakkaniyet indirimli halinden sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. ..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ".1-Dava davalı ... yönünden kesinleştiğinden hüküm tesisine yer olmadığına, 2-Davanın davalılar ...Uluslararası Nakliyat ve Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliği (...) yönünden kısmen kabulü ile;

geçici iş göremezlik ödeneği 123,66 TL ve ilk peşin değerli gelir 28.121,81 TL olmak üzere toplam 28.245,46 TL'nin (... yönünden yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı limitle sınırlı olmak üzere) sarf ve onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (... yönünden dava tarihinden işleyecek faizi ile) davalılar ...Uluslararası Nakliyat ve Türkiye Sigorta Reasürans Şirketler Birliği (...)dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, tedavi giderlerine yönelik talep hususunda karar verilmesine yer olmadığına, "dair karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ...şirketi vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili, Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanarak %50 hakkaniyet indirimi yapılması usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı vekili, kusur raporunu yerinde görmediği gerekçesi ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanunu'nun 21 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla;davacı ve davalılar tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı ve davalı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

...