Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7870 K.2023/8788

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası yapılan inceleme sonucunda asıl davanın kabulüne, birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece bozma sonrası verilen karar davacı Kurum Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; kurum sigortalılarından ...'ın davalılardan Balçınlar Madencilik şirketinin taşeronu (alt işvereni) diğer davalı ...'ye ait maden ocağı işyerinde çalışmakta iken 10.09.2009 tarihinde meydana gelen patlama sonucu vefat ettiğini, kazada ölen sigortalının hak sahiplerine müvekkili kurumca ...'a 21.046,76 TL; ...'a 5.974,36 TL, ...'a 6.431,55 TL, ...'a 6.132,25 TL olmak üzere toplam 39.584,90 TL peşin değerli gelir bağlandığını belirterek müvekkili kurum zararından fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydıyla 400,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacı müvekkiline verilmesini talep etmiştir.

2.Bozma sonrası davacı vekili tarafından açılan ... 1. İş Mahkemesinin 2019/236 Esas sayılı dava dosyasında; ilk davada hüküm altına alınan miktarın düşümü ile bakiye peşin değerli gelirler için 29.288,69 TL rücu alacağının tahsislerin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

2.Bozma sonrası davacı vekili tarafından açılan ... 1. İş Mahkemesinin 2020/122 esas sayılı dava dosyasında, iş kazası ölüm nedeniyle hak sahiplerine ödenen ve ilk davada ve ... 1.İş Mahkemesinin 2019/244 Esas sayılı dosyası ile talep edilen miktarın düşümü ile bakiye peşin değerli gelirler için toplam 5.937,73 TL rücu alacağının faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile ... 1.İş Mahkemesinin 2019/244 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada, davalılar adına çıkartılan tebligatın usulüne uygun tebliğ edildiği, davalıların duruşmalara katılmadığı, davaya cevapta vermedikleri görülmüştür.

2.Birleşen davada davalı ... cevap dilekçesi ile davada ortaya çıkan 29.288,69 TL rücu alacağını kabul ettiğine dair dilekçe sunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.01.2015 tarihli ve 2014/32 Esas, 2015/51 Karar sayılı kararıyla; "1-Davacının davasının kabulü ile,

Davacının davalılardan hak sahiplerine bağlanan gelir nedeni ile 29.688,69 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla birlikte, taleple bağlı kalınarak,

Hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 400,00 TL'nin onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine" karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

2. Dairenin 24.06.2019 tarihli 2019/1910 Esas 2019/5394 Karar sayılı ilamı ile "Dosyanın incelenmesinde, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre, işveren Balçınlar Madencilik Akaryakıt Nak. Orman Ür. İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd.

Şti.’nin %35, taşeron ...’nin %35 oranında, Barutçu Serkan Demir’in %2,5, nezaretçi...’in %2,5 oranında, kazalı müteveffanın %25 oranında kusurlu olduğu kanaati bildirilmiş ise de, eldeki davaya konu iş kazasına ilişkin olarak, ceza dosyası kapsamında, soruşturma aşamasında alınan kusur raporunda, sanık ...’nin asli, müteveffa sigortalının asli, sanık...’in tali kusurlu olduğu rapor edilmiş, ceza yargılamasında hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, sanıklar; ...’cinin asli, Yüksel Yüksel ve ...’in tali kusurlu bulunduğu kabul edilmiştir.

Ceza yargılaması sonucunda, sanıklar hakkında mahkumiyet kararı verildiği ve kararın kesinleştiği anlaşılmakla, ceza davasında kusurun varlığına ilişkin maddi olgu hukuk hakimini bağlayacağından, mevcut raporlar arasında, meydana gelen olay ile ilgili farklı oran ve aidiyetler belirlenerek çelişkinin oluştuğu görülmekle, Mahkemece, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği ile konusunda uzman bilirkişi heyetinden;

ceza dosyası ile arasındaki çelişki gözetilip giderilmek suretiyle, maddi oluşa ve kanuna uygun olarak kusur oran ve aidiyetleri usûlünce belirlenmek suretiyle, yeniden kusur raporu alınmalı, varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır." hususlarına işaret edilmiştir.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Mahkemenin 01.04.2021 tarihli, 2019/244 Esas, 2021/53 Karar sayılı kararıyla "1-Davacının davasının kısmen kabul kısmen reddi ile,

Asıl ve birleşen davalar birlikte değerlendirilerek davalılar Balçınlar Madencilik ve ...'nin % 70, 3 üncü kişi Serkan Demir Ve...'in %2,5 er kusurlu olduğu anlaşılmakla, davacının davalılardan bağlanan gelirden kaynaklı isteyebileceği alacağının 28.699,05 TL olduğu anlaşılmakla birlikte taleple bağlı kalınarak;

Hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 28.699,05 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren itibaren yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davalı ...'nin kabul beyanına ilişkin olarak 589,64 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren itibaren yasal faiziyle davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

Davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine," karar verilmiş, davacı Kurum vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

2. Dairenin 20.12.2021 günlü, 2021/8577 E. 2021/16288 K. sayılı ilamı ile; "Mahkemece, asıl ve bozma sonrası birleşen davalar yönünden, davacı Kurum talepleri dikkate alınarak, ayrı ayrı infaza elverişli bir şekilde karar tesisi yerine tüm talepler toplanarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir.

Yine Mahkemece, kısmen kabul şeklinde hüküm kurulduğunun belirtilmesine karşın, kısmen kabul kararı verilme gerekçesine ilişkin bir açıklamanın yer almaması, diğer yandan taleple bağlı kalınarak karar verildiğinin ifade edilmesi hükmü kendi içinde çelişkili kılıp ve infazda tereddüte yol açacağından, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur." hususlarına işaret edilmiştir.

C.Mahkemece Uyulan Bozma Kararı Sonrası Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "1-A)Davanın asıl dava olan 2022/47 Esas dava yönünden kabulü ile hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 400,00 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-A)Birleşen dava 2019/236 Esas sayılı davanın davalı ...'nin kabul beyanı dikkate alınarak ... yönünden kabulü ile toplam 29.288,69 TLden sorumluluğu ile Balçınlar Mad.yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 28.299,05 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan 989,64 TLnin davalı ...'den onay tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak alınarak davacıya verilmesine, bakiye kalan bu miktarın Balçınlar Mad.yönünden reddine,

3-A)Birleşen dava 2020/122 Esas sayılı davanın reddine," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz kanun yoluna başvurulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece bozma öncesi verilen ilk kararın davalılar tarafından temyiz edilmemesi üzerine, ilk hüküm ile belirlenen 29.688,69 TL Kurum alacağı yönünden lehlerine kazanılmış hak oluşturduğunu, ilk hükümde belirlenen rakamın tamamından her iki davalının da sorumlu olması gerektiğini, hükme esas alınan kuru ve hesap bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, sigortalıya kusur atfedilmesini kabul etmediklerini, iş kazasının meydana gelmesinde tamamen işverenlerin sorumlu olduğunu, eksik ve hatalı rapora istinaden hüküm kurulmasının bozmayı gerektirdiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık rücuan tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme Eldeki davada, birleşen 2019/236 Esas sayılı dava dosyası yönünden, davalılar ... ile ...'nin, davacı Kuruma karşı müteselsilen sorumlu bulunmalarına rağmen, davalıların %75 oranında kusurlu bulunmalarına göre, birleşen davada talebe konu olan, asıl davada hükmedilen rücuan tazminat alacağından bakiye kalan kısım yönünden de davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluluklarına hükmedilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkeme hükmünün 2-A), 2C), 2-D) no'lu bendlerinin silinmesine yerine; "2-A)Birleşen dava 2019/236 Esas sayılı davanın kabulüne, hak sahiplerine bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinden kaynaklı alacak olarak 29.288,69 TL'nin gelirin onay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

C)Davacı tarafından yapılan 97,20 TL tebligat, 7,50 TL müzekkere ücreti olmak üzere toplam 104,70 TL yargılama giderinin, 6100 sayılı HMK'nun madde 323/1 ve 326/2 hükümleri uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

D)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan 6100 sayılı HMK'nun madde 323/1.ğ ve 326/1 hükümleri gereğince, karar tarihi itibariyle yürüklükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,