Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/7998 K.2024/11134

Taraflar arasında Mahkemesince görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin DC4-6 (Görükle) Su Deposu İkmal İnşaatı ihalesini 4.275.000,00 TL bedelle aldığını, bilahare 4.4003.01.01.1128573.016.12.30 işyeri sicil numaralı işin, müvekkil şirket tarafından bitirildiğini, Kurum tarafından ödenmesi gereken sigorta primi oranı ve farkının toplam 86.153,26 TL sigorta primi ile gecikme faizinin ödenmesinin talep edildiğini, müvekkil şirketçe, yapılan hesaplamaya 21.05.2009 tarihli dilekçe ile itiraz edildiğini, itiraz dilekçesinde yapılan işin bilinen ayaklı tip su deposu olmadığını,

su deposu inşaatı asgari işçilik oranının hatalı tespit edildiğini imalat kalemlerine tebliğdeki işçilik oranları uygulandığında hesaplanan asgari işçilik oranının yüksek kaldığını belirterek. 09.11.2010 tarih ve VII-2/1128573.016 sayılı kararın iptali ile davalı tarafın hukuka ve usule aykırı bir şekilde tahakkuk ettirdiği fark prim borcu-gecikme zammı ile yapılan ödemenin yasal faiziyle birlikte davalı Kurumdan iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davacının şirket kayıtlarından saptanan malzemeli işçilik faturalı ödemeleri toplamı 1.5834.984,12 TL olduğunu, işveren şirketin ihale makamından aldığı toplam hakediş tutarının ise 4.584.407,06 TL olduğunun kayıtlardan anlaşıldığını, davacı şirketin Taşeron D.... Üçgirz İnş. San.ve Tic. Ltd.

Şti.'ne yaptığı iş karşılığı 292.812,70 TL hak ediş ödemesinde bulunulduğunu, inşaatın geçici kabulünün noksansız olarak 15.08.2008 tarihinde yapıldığını, aracı (Taşeron) şirketlerden fatura mukabili toplam 292.812,70 TL istihkak aldığının saptandığını, dava konusu işte, toplam 1.565.984.12.TL fatura mukabili ödemenin yapıldığını, yapılan taahhüt konusu işin "Görükle DC 4-6 Su Deposu İnşaatı" işi olduğunu, Bursa Belediyesi BUSKİ Genel Müdürlüğünden alındığını, bu iş için uygulanacak işçilik oranının SGK Sigorta İşler, Genel Müdürlüğü - Prim Tahsilat Daire Başkanlığınca tespit edilip ve % 11.89 olarak belirlendiğini,

müvekkili Kuruma eksik işçilik bildirimi yapıldığını ayrıca bu miktarın inşaatın tamamen ikmal edildiği ve bitim tarihi olan Eylül/2008 ayında Kuruma bildirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 18.12.2013 tarihli ve 2011/132-2013/771 sayılı kararıyla; davanın kabulüne, işçilik oranının 8,55 olduğunun ve bu konu ile ilgili Kurum işleminin iptali gerektiğinin davacı tarafından fazla ödenen miktarın da iadesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairemizin 30.10.2014 tarihli ve 2014/4594 Esas-2014/21582 Karar sayılı ilamı ile davaya konu borcun yapılandırma kapsamında bulunduğunun gözetilmesi, 6552 sayılı Kanun'un tanıdığı alacakların yeniden yapılandırılması olanağından yararlanılıp yararlanılmadığının incelenmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 21.05.2015 tarihli ve 2014/1090-2015/127 sayılı kararla; davanın kabulüne, işçilik oranının 8,55 olduğunun ve bu konu ile ilgili Kurum işleminin iptali gerektiğinin davacı tarafından fazla ödenen miktarın da iadesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 18.02.2016 tarihli ve 2015/15682 Esas-2016/2307 Karar sayılı ilamı ile davacının itiraz ettiği faturaların birer suretleri dosyaya celbedilerek, faturayı kesen firma ve ihale makamı ile de yazışma yapılarak bu faturaların salt işçilik faturası olup olmadığı konusunda yöntemince araştırma yapılması, bu araştırmanın akabinde uzman bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınarak Kurumca çıkarılan genelge ve genel tebliğlerden dava konusu ihaleli işin yapıldığı dönemde yürürlükte olan asgari işçilik oranlarına göre bir değerlendirme yapılması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. Üçüncü Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece 14.10.2020 tarihli ve 2021/47-2022/84 sayılı kararla; davanın kabulüne, işçilik oranının %10 olduğunun ve bu konu ile ilgili Kurum işleminin iptali gerektiğinin, davacı tarafından fazla ödenen miktarın da iadesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

2. Dairemizin 04.11.2021 tarihli ve 2020/11653 Esas-2021/13576 Karar sayılı ilamı ile bilirkişi raporunda belirlenen işçilik oranı yapılan işin niteliğine göre makul olup Mahkemece, öncelikle davalı Kurumdan belirlenen fark işçilik bedelinin Kuruma ödenip ödenmediğinin sorulması, uyuşmazlık konusu faturalar malzemeli işçilik faturası olarak değerlendirilerek, buna göre tahakkuk oluşturulup, ödenmesi veya iadesi gereken prim borcu belirlenerek sonucuna göre infaza uygun karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.

C. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalı Kurumun fark işçilik prim borcu tahakkuku ile ilgili 09.11.2010 tarih VII-2/1128573.016 sayılı kararının 1.714,38 TL'lik kısmı yönünden iptaline, davacı tarafça davalı Kuruma ödenen 1.714,38 TL'nin, ödeme tarihi olan 15.02.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, eksik inceleme yapıldığını, davalı Kurum vekili, Kurum işleminin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asgari işçilik nedeniyle fark prim borcu ve gecikme zammı tahakkuk ettirilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428, 439 uncu maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 85, 86 ncı maddesidir.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,