Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8029 K.2023/10707

Taraflar arasındaki yol ve yemek yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın 4 8299 0101 1145 0810 3314 79 sicil numaralı iş yerinde, 2017 yılından Nisan 2018 tarihine kadar Mersin Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi tarafından düzenlenen ihale ile "İçmesuyu ve Atık Su Abonelerinin Sayaçlarının Okunması, İhbarnamelerinin Dağıtımı, Bilgisayar Opertörü Görevlendirilmesi, Su Sayaçlarının Sökülmesi, Takılması,

Mühürlenmesi ve Kaçak Su Bildirimi Yapılması" işini yürüttüğünü ve bu iş tahtında ortalama 300 adet işçi çalıştırdığını, bu iş tahtında işçilere günlük brüt 4,2 TL yol ve 9,8 TL yemek ücreti ödendiğini, müvekkili firma tarafından, davalı Kuruma hitaben düzenlenen 05.08.2019 tarihli dilekçe ile Ocak 2017 - Nisan 2018 dönemleri arasında sigortalılara yapmış oldukları yol ve yemek yardımlarından kesilen işveren hissesine ait sigorta primlerinin iadesinin talep edildiğini, nakdi olarak ödenen yol ve yemek paralarından kesilen sigorta primlerinin iadesi konusunda işverenlerce İş Mahkemeleri nezdinde davalar açıldığını,

bu davaların Kurum aleyhine sonuçlandığını beyanla davanın kabulü ile Ocak 2017 - Nisan 2018 dönemleri arasında sigortalılara yapmış oldukları şimdilik 250 TL yol ve şimdilik 250 TL yemek yardımlarından kesilen işveren hissesine ait sigorta primlerinin davalı Kuruma ödendiği tarih itibariyle ve 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından 05.08.2019 tarihli dilekçe ile müvekkili Kuruma başvurularak dava konusu sigorta primlerinin iadesinin talep edildiğini, müvekkili Kurum tarafından gerekli inceleme yapıldığını, 24.09.2019 tarih 26973348-206.99-E.

13891878 sayılı yazı ile ''davacının dilekçesinde belirtilen mahkeme kararında 4 8299 01 01 1145081 033 14 79 sicil numaralı iş yeri hakkında herhangi bir hüküm verilmediğinden Kurum dosyası açısından bağlayıcığı bulunmadığı'' belirtilerek taleplerinin reddedildiğini, bu nedenle müvekkili Kurumun işleminin hukuka uygun olduğunu, ayrıca davacı işyeri 01.01.2017 tarihi itibari ile 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış olup, 31.03.2018 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığını, açıklanan nedenlerle haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 2018 Ocak primlerinden toplamda 346,76 TL fazla prime esas gelir bildirimi nedeniyle, 71,09 TL sigorta ve 6,94 TL işsizlik primi,

2018 Şubat primlerinde toplamda 315,68 TL fazla prime esas gelir bildirimi nedeniyle, 69,09 TL sigorta ve 6,74 TL işsizlik primi hatalı ödemesinin söz konsu olduğuna,

2018 Mart primlerinde toplamda 337,00 TL fazla prime esas gelir bildirimi nedeniyle, 64,71 TL sigorta ve 6,94 TL işsizlik primi hatalı ödemesinin olduğunun tespitine,

Söz konusu hatalı ödemelerin, 5510 sayılı Kanun'un 89/3 üncü maddesi gereği ödemenin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren işleyecek yasal faiziyle davalı Kurumdan alınarak davacıya verilmesine,

Fazla istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili, bilirkişi raporuna itiraz edilmesine rağmen yeniden rapor düzenlettirilmeden yargılama kapsamındaki şüpheler giderilmeden hüküm verilmesinin hatalı olduğunu beyanla usul ve kanunlara aykırı verilen İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili, Kurumun işleminin hukuka uygun olduğunu, davacının işyerinin 01.01.2017 tarihi itibari ile 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış olup, 31.03.2018 tarihinde kanun kapsamından çıkıldığını, davacının talepte bulunduğu ve Yerel Mahkeme tarafından hükme esas alınan dönemlerin 5510 sayılı Kanun kapsamı dışında olduğunu beyanla usul ve yasalara aykırı verilen İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yol ve yemek yardımlarına dair yersiz ödenen primlerin yasal faizleriyle iadesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun 77 ve 84 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme İnceleme konusu eldeki davada, İlk Derece Mahkemesinin 24.11.2020 tarihli ve 2019/157 E.-2020/165 K. sayılı gerekçeli kararının davacı ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edildiği ancak Bölge Adliye Mahkemesince yalnızca davalı vekilinin istinaf isteminin reddine şeklinde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusu hakkında bir değerlendirme yapılmayıp, olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı bozulmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,