Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8100 K.2023/9745

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti ile ölüm geliri bağlanması istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığından hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffanın vefat etmesine sebep olan trafik kazasının iş kazası olduğunun tespiti ile hak sahipleri olan davacılara vefat tarihinden itibaren ölüm geliri bağlanması, bağlanacak olan ölüm gelirine hakediş tarihlerinden ödeme tarihine kadar yasal faiz uygulanmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili işveren vekili cevap dilekçesinde özetle; iş kazasında müvekkilinin bir kusuru olmadığını, davanın idare mahkemelerinde görülmesi, ayrıca husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı açısından kuruma başvuru yapılmadığını, davanın sadece tanık beyanlarıyla ispat edilemeyeceğini, Kurum kayıtlarının esas olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili özetle, sigortalı ...'in 07.01.2020 tarihinde trafik iş kazası geçirerek vefat etmesi nedeniyle hak sahiplerine ölüm aylığı ve geliri bağlanması için kuruma başvurulduğunu aylığın bağlandığı ancak gelir bağlanmaması nedeniyle 24.08.2020 tarihinde ilgili belge örneklerini talep edilerek neden iş kazası sayılmadığı hususunda yazılı bilgi taleplerine dava tarihi olan 24.12.2020 tarihine kadar bilgi verilmediğini,

mahkemece yazılan yazıya 15.01.2021 tarihli verilen cevapta ise işveren ve Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığından talep edilen bilgi belgelerin beklenildiğini sürecin devam ettiğinin bildirildiği 29.01.2021 tarihinde iş kazası olduğu yönünde karar verildiğini ölüm geliri bağlandığını bu nedenle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama gideri vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ettiklerini davaya davacının sebebiyet vermediğini bu nedenle yargılama gideri vekalet ücreti yönünden kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili dilekçesinde; yargılama gideri vekalet ücreti yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası tespiti ile ölüm geliri bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme İnceleme konusu dosyada; davacılar 07.01.2020 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep ettiği, davalı Kurumun kararı ile 07.01.2020 tarihinde geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleri dahilinde meydana gelmesi nedeniyle iş kazası sayılmasna karar verildiği ve bu nedenle; Mahkemece, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

İş kazasının tespiti istemli eldeki davada dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın sonuçlandırılması ve kamu düzenine ilişkin olan bu hususun Bölge Adliye Mahkemesince de 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca resen incelenerek karar verilmesi gerektiği açık olup Yargıtayın da ileri sürülen temyiz sebepleri ile bağlı olmaksızın kanunun açık hükmüne aykırılık bulunup bulunmadığı ve hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığını inceleme yetki ve görevi kapsamında davanın konusuz kalıp kalmadığı hususunda inceleme yaparak kararı bu nedenle bozması mümkündür.

Zira iş kazası olduğunun tespiti durumunda sigortalıya (veya hak sahiplerine) sigorta yardımları yapılması söz konusu olacağından verilen karar davalı Kurumun yanı sıra işverenin de hak alanını ilgilendirdiğinden Kurumun tek taraflı olarak olayı iş kazası olarak kabul etmesi ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın sona erdiğinden ve davanın konusuz kaldığından söz etme olanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi gereğince inceleme ve araştırma yapılarak olayın iş kazası olup olmadığı belirlenmeli ve uyuşmazlığı tüm taraflar yönünden kesin surette çözüme kavuşturacak bir karar verilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2022/10-287E-2023/83K)

İş kazası olduğunun tespiti durumunda sigortalıya veya hak sahiplerine sigorta yardımları yapılması söz konusu olacağından verilen karar davalı Kurumun yanı sıra işverenin de hak alanını ilgilendirdiğinden Kurumun tek taraflı olarak olayı iş kazası olarak kabul etmesi ile taraflar arasındaki uyuşmazlığın sona erdiğinden ve davanın konusuz kaldığından söz etme olanağı bulunmamakta olup eldeki davada, Kurum tarafından olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi karşısında davanın konusuz kaldığına karar verilmesi hatalı olup 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi gereğince yöntemince inceleme ve araştırma yapılarak olayın iş kazası olup olmadığı belirlenmeli ve uyuşmazlığı tüm taraflar yönünden kesin surette çözüme kavuşturacak bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,