Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8147 K.2023/13246

Taraflar arasında görülen, hizmet tespiti istemli davadan dolayı verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı apartmanda 27.05.2007 tarihinden bugüne ve halen kapıcı olarak çalıştığını ve kapıcı dairesinde oturduğunu, ancak müvekkilinin çalışmalarının ve ücretinin diğer davalı kuruma bildirilmediğini ve primlerinin ödenmediğini, bu süre içinde ayda 30 gün sürekli çalıştığı halde bayram ve genel tatillerde çalıştığı ve fazla mesai yaptığı halde ne ücretinin ne de fazla mesai ücretinin ödenmediğini ve yıllık izinlerinin de kullandırılmadığını belirtmiş,

davalı apartman yönetiminde çalıştığı sürelerde her ay 30 gün ve sürekli kapıcı olarak çalıştığının tesbiti ile sigortasız çalıştığı bu günlerin sigortalı hizmetleri ile birleştirilmesine ve primlerinin davalı işverenler tarafından yatırılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili Kurum tarafından yapılan işlemlerde kanun ve mevzuata aykırılık bulunmadığını, müvekkili Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini belirtmiş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı işyeri vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının iddia ettiği gibi kapıcılık yapmadığını, söz konusu davayı haksız gelir elde etmek amacıyla açtığını, davacının eşi ...'in 27.05.2007 tarihinde kat malikleri kararı ile 18 daireli Sait Türek apartmanında yönetici olarak işe başladığını, bu hizmeti karşılığında kendisinin ve ailesinin apartmanın boş olan kapıcı dairesinde oturmasına ve kendisine maaş ödenmesine karar verildiğini, davacının eşinin 27.05.2007-13.04.2013 tarihleri arasında yöneticilik görevini devam ettirdiğini, bu süre zarfında da kendisine tahsis edilen dairede ailesiyle oturduğunu ve maaşını aldığını,

davacının kocasının apartmanın yöneticisi olduğunu, aynı zamanda belediyede itfaiyeci olarak çalıştığını, kendisinin 7 yıl boyunca işyerine verdiği beyannamelerde eşinin çalışmadığını bildirdiğini ve asgari geçim indirimi ile aile yardımından yararlandığını belirtmiş, davacının gerçekle alakası olmayan talebinin kabul edilmemesini ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; “Davanın reddine” karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

2. “...

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacının davalı işyerinden yapılmış herhangi bir hizmet bildiriminin olmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu Denetmenliğinin İşyeri Kayıt ve İnceleme Tutanağında apartman yönetimi karar defterinde şikayetçi davacının adına rastlanmadığı, 14.04.2007 tarihli kararda davacının eşi ...'in yeni apartman görevlisi olarak eski aprtman görevlisinin evinde oturacağı, apartmanın günlük işlerini ve apartman yöneticiliğini yürüteceği, 06.04.2008 tarihli kararda ... in yönetici olarak seçildiği ve 13.04.2013 tarihinde ...'in apartman yönetticiğine son verilmesine kadar geçen sürelerde kişi için yönetici ibaresinin kulanıldığı,

apartman görevlisi tabirinin bir daha kullanılmadığı, 05.06.2010 tarihli kararda " apartman görevlisine 15.07.2010-05.08.2010 tarihleri arasında izin verildiği, apartmanda servis olmayacağı" ibaresinin kullanıldığı, işletme defteri incelendiğinde ücret ödmemesi olarak sadece yönetici maaşı kaydına rastlanmış, apartman görevlisi veya kapıcı ücreti ibaresiyle bir kayda rastlanmadığı, gelir- gider belgeleri incelendiğinde davacıya ödenen ücret bulunmadığı tespitlerini yapıldığı, davacının eşinin ihtilaf konusu dönemde önce 506 sayılı Kanun kapsamında daha sonra 5510 sayılı Kanun'un 4/c maddesi kapsamında sigortalılığı bulunduğu,

dinlenen davacı tanıklarının davacının davacının davalı apartmanda kapıcı olarak çalıştığını beyan ettikleri anlaşılmaktadır. Somut olayda, davacının çalışma olgusunun yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmediği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş; dava konusu dönem içerisinde; davalı apartmana ait kapıcılık hizmetlerinin davacı tarafından mı, yoksa eşi tarafından mı yapıldığı hususu açıklığa kavuşturulmalı, davacının eşinin nerede ve ne şekilde, ne zamandan itibaren çalıştığı üzerinde durulmalı, dava konusu dönemi kapsayacak şekilde apartman karar defterinden uzunca yıllar binada oturanların tespiti ile beyanlarına başvurulmalı, komşu apartman sakinleri, yakın esnaf ve komşu işyeri çalışanları da tanık olarak dinlenmeli, dinelenen tanıkların hizmet döküm cetvelleri getirtilmeli, davacının eşinin kapıcılık hizmetini yapıp yapmadığı,

yapıyor ise davacının yaptığı hizmetlerin eşine yardım niteliğinde olup olmadığı belirlenmelidir.

Davacının apartmanda kapıcılık hizmetlerini yaptığının tespiti halinde ise davalı apartmanın büyüklüğü, daire sayısı, bahçesi olup olmadığı, varsa büyüklüğü, ısınma sistemi araştırılıp, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak davacının mutad kapıcılık hizmetlerini part-time çalışma ile gerçekleştirip gerçekleştirmediği saptanarak sonucuna göre karar verilmeli, part-time çalıştığının kabulü halinde ise, davacının sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63 üncü maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç işgücüne karşılık olduğu hususunda bir uzman bilirkişinin görüşü alınmalı ve sonucuna göre bir karar verilmelidir. ” gerekçesi ile mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Özetle; “1-Davanın kabulü ile -Davacının Sait Türek Apartmanı Yöneticiliği ünvanlı işveren nezdinde 27.05.2007-07.10.2013 tarihleri arasında dönemin asgari kazanç miktarı ile Kurum taban ücretleri altında kalmaksızın hizmet akdine bağlı sigortalı olarak çalıştığının tespitine,” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

Eldeki dava dosyası incelendiğinde, bozma ilamında "...Davacının apartmanda kapıcılık hizmetlerini yaptığının tespiti halinde ise, davalı apartmanın büyüklüğü, daire sayısı, bahçesi olup olmadığı, varsa büyüklüğü, ısınma sistemi araştırılıp, gerektiğinde mahallinde keşif yapılarak davacının mutad kapıcılık hizmetlerini part-time çalışma ile gerçekleştirip gerçekleştirmediği saptanarak sonucuna göre karar verilmeli, part-time çalıştığının kabulü halinde ise, davacının sürekli olarak bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gücüne karşılık olduğu hususunda bir uzman bilirkişinin görüşü alınmalı ve sonucuna göre bir karar verilmesi..." hususu belirtilmiş, ancak mahkemece bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir.

Somut davada, davacının davalı işveren nezdinde kapıcılık hizmetini yerine getirdiği sübut bulmuş ise de, davacının çalışma süresi konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Ayrıca, 05/06/2010 tarihli kararda " apartman görevlisine 15.7.2010-5.8.2010 tarihleri arasında izin verildiği, apartmanda servis olmayacağı" ibaresinin bulunması nedeniyle, servis hizmetinin tamamen mi yoksa izin süresi boyunca mı kaldırılıp kaldırılmadığı da tanıklardan sorularak, davacının yaptığı işlere göre bir günde kaç saat çalıştığı, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenerek,

4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gücüne karşılık olduğu hususunda değerlendirme yapılarak elde edilecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,