Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/839 K.2023/3787

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararın davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, Yenimahalle İlçesinde bulunan Yahya Çavuş İlkokulu inşaat işinde çalıştığını, 01.10.1992 tarihinde sigorta girişinin bulunduğunu, ancak primlerinin ödenmediğini belirterek sigorta başlangıcının 01.10.1992 tarihi olarak tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu, çalışma olgusunun yöntemine göre kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...

Emniyet Genel Müdürlüğüne, kuruma vecbakanlığa müzekkere yazılarak 01.10.1992 tarihinde inşaat iş yerinde çalışan kişilerin ve bu kişileri bilebilecek komşu iş yeri çalışanlarının bilgileri araştırılmış olup komşu işyeri tanığının iddia olunan dönemde davacıyla birlikte çalıştığını belirttiği, bordro tanığının 1992 yılının sonbahar aylarında davacıyla çalıştığını belirtttiği, yine davacı tarafından hazır edilen komşu işyerinde çalışması bulunan tanığın da aynı hususları tekrar ettiği, bu çalışmaların Yahya Çavuş Okulu inşaatında dava konusu dönemde gerçekleştiği,

celbolunan yeni delillerin kaldırma ilamından önceki delillerle tutarlılık arz ettiği, diğer araştırmalar için sonuç alınamadığı, davalı tarafça durumun aksini gösterir delil ibrazının söz konusu olmadığı birlikte değerlendirilmekle bizzat görgüye dayalı tanık beyanlarının fiili çalışmaya dayalı net beyanlarına üstünlük tanınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacının Telen A.Ş 8021 sicil sayılı iş yerinde 01.10.1992 tarihinde 1 gün çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, yeterli inceleme yapılmadan karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 01.10.1992 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2 inci, 108 inci maddesi hükümleridir.

506 sayılı Kanunun 108 inci maddesi gereğince sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesine ilişkin açılan her dava, sigortalılığın saptanması istemini de içerdiğinden, aynı Kanunun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası kapsamında bir günlük çalışmanın belirlenmesi davasıdır.

Bu nedenle hizmet tespiti davalarındaki kanıtlama yöntem ve ilkeleri benimsenip uygulanmalı, başka bir anlatımla, sigortalılıktan söz edilebilmesi için, çalışmanın varlığı, hizmet tespiti davaları yönünden kabul edilen yöntem ve ilkelere uygun biçimde saptanmalıdır.

Hizmet tespitinin bir türü olan sigortalılık başlangıç tespiti davasında, dava konusu dönem yönünden hem çalışmaların geçtiği işyerinin varlığı hem de sigortalının çalışmalarının gerçek ve sigortalı çalışma olduğunun hiçbir teredüte yol açmayacak şekilde ispatlanması gerekmektedir.

Bu tür davalar yalnızca bir günlük çalışmanın tespitinden ibaret olarak görülmemeli, bir günlük çalışmanın kabulü ile saptanacak sigortalılık başlangıcının sigortalıya sağlayacağı sigortalılık süresi ile birlikte kazandıracağı haklar dikkate alınmalı ve giriş bildirgesi ile birlikte eylemli çalışmanın bulunup bulunmadığı özellikle belirlenmelidir.

3. Değerlendirme

1. Mahkemece 01.02.1963 doğumlu davacının 01.10.1992 tarihinde Telen A.Ş. Taşeronu Emitsan Elk. Mak. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait 1000364 sicil numaralı iş yerinde çalışmaya başladığına dair işe giriş bildirgesinin bulunduğu, davacının söz konusu işe giriş bildirgesinde bulunan sigorta sicil numarası ile çalışmalarına devam ettiği ve sigorta sicil numarasının 1992 yılı serisi olduğu, dava konusu edilen dönemde verilmiş bordro bulunmadığından bordro tanıklarının beyanlarının alınamadığı, komşu iş yeri tanığının tespit edilemediği, davacı tanıklarının fiili çalışmayı doğruladıkları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Dinlenen davacı tanıkları davacının ... Batıkentte yapılan Yahya Çavuş ilkokulu inşaatında çalıştıklarını beyan ettikleri, ancak okulun inşaatına ilişkin bilgilerin celbedilmediği anlaşılmakla ,Mahkemece adı geçen okulun inşaasına ilişkin olarak hangi işverene verildiği, dava dışı işveren Telen A.Ş.'nin asıl işveren yada alt işveren olup olmadığı,okulun inşaasının hangi tarihler arasında gerçekleştirildiği,

sözleşme örneği inşaata ilişkin geçici kabul tutanağı, gibi kayıtları Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilgili birimlerinden, davada tanık olarak dinlenen davacı tanıklarının da çalışma kayıtları ve hizmet döküm cetvelleri Kurumdan celbedilerek beyanları denetlenmeli, böylelikle eylemli çalışmanın var olup olmadığı, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilmeli ve sonucuna göre bir karar verilmelidir.

2. Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm verilmesi, usul ve Yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,