Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8649 K.2023/10967

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas ücret tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın tüm taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 21.07.2008 - 29.06.2009 ve 01.09.2015 - 03.10.2015 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespiti ile 21.07.2008 - 13.05.2017 tarihleri arasındaki çalışmalarının

2008-2009 yıllarında 1.000,00 TL net,

2010 yıllarında 1.100,00 TL net,

2011 yılında 1.300.00 TL net,

2012 yılında bankadan 1.000,00 TL net +elden 500,00 TL =1.500,00 TL net,

2013 yılında bankadan 1.200,00 TL net +elden 500,00 TL =1.700,00 TL net,

2014 yılında bankadan 1.206,93 TL net +elden 793,07 TL =2.000,00 TL net

2015 yılında bankadan 1.600,71 TL net +elden 899,29 TL =2.500,00 TL net,

2016 yılında bankadan 1.800,00 TL net +elden 1.000,00 TL =2.800,00 TL net,

2017 yılında bankadan 2.200,00 TL net +elden 700,00 TL =2.900,00 TL net, (ilk 3 ay)

2017/4’ ten itibaren bankadan 3.000,00 TL elden 500,00 TL = 3.500,00 TL net ücret aldığını beyanla, 21.07.2008-13.05.2017 tarihleri arasındaki çalışmalarının SPEK tutarlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı vekili, davacının müvekkiline ait işyerinde 29.06.2009 tarihinde işe başladığını, davacının iddia ettiği gibi 01.09.2015 - 03.10.2015 tarihleri arasında çalışmasının olmadığını, bu tarihleri arasında raporlu olduğunu, davacının aylık ücretinin maaş bordrolarında yazdığı gibi olduğunu, en son aldığı aylık ücretin AGİ dahil 3.000,00 TL olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı SGK Başkanlığı vekili, çalışma süresinin ve prime esas kazancın tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirmesi nedeniyle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, sigorta primine esas kazançların eksik bildirildiği iddiasının yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Davanın Kısmen Kabulü ile Davacı ... T.C ve ... sigorta sicil numaralı sigortalı ...’in, davalı işveren ... Yapı A.Ş.ye ait ... sicil no’lu işyerinde 21.07.2008 – 29.06.2009 tarihleri arasında hizmet aktine dayalı olarak o günün asgari ücreti ile 338 gün çalıştığı, bu çalışmalarının Kuruma hiç bildirilmediğinin tespitine, 01.09.2015 – 03.10.2015 tarihleri arası dönemde davalı işyerinde hizmet aktine dayalı çalıştığına yönelik iddianın ispatlanamadığından reddine, Sigorta Primine Esas gerçek ücretin tespitine dair davanın reddine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili, müvekkilinin doğum izninin dahi kullandırılmadan hemen işinin başına döndüğünü, bu çalışmalarının Kuruma bildirilmediğini, dosya içerisinde müvekkilinin bu dönemde çalıştığını gösteren mail örneklerini sunduklarını, tanık anlatımları ile de müvekkilinin sigortasız çalıştığının ortaya çıktığını, ancak İlk Derece Mahkemesi tarafından dikkate alınmadığını, müvekkilinin son ücretinin senetle ispat sınırının üstünde olması nedeniyle banka kayıtları yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğunu, dinlenen tanıkların da davalı işyerinden elden ödeme yapıldığına dair beyanda bulunduklarını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili, davacının 21.07.2008 - 29.06.2009 tarihleri arasında müvekkiline ait işyerinde çalışmadığını, hizmet tespiti davalarında ispat külfetinin davacıya ait olduğunu, davacının çalışma iddiasının zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça dosyaya fotokopi olarak sunulan bir kısım faturalardaki imzaların davacıya ait olduğu kesinmiş gibi değerlendirme yapılmasının kabul edilemeyeceğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3.Davalı SGK Başkanlığı vekili, yetersiz tanık anlatımları esas alınarak gerekli kanıtlar toplanılmaksızın, çalışmaya ilişkin iddiaların gerçek ve fiili olduğuna dair kesin deliller olmadan karar verildiğini, yazılı delil niteliğindeki resmi Kurum kayıtları karşısında davacının iddiasını aynı mahiyette yazılı delillerle ispatlamak zorunda olduğunu, yeterli araştırma yapılmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; " ... 9. İş Mahkemesi'nin 18.02.2021 tarih, 2017/365 Esas ve 2021/37 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekili, davalı ...Ş. ve davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde tüm taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, eksik incelemeye dayalı hüküm tesis edildiğini, dinlenen tanık beyanları arasında çelişki olduğunu, davanın ispatlanamadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı şirket vekili, temyiz dilekçesinde istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 80 ve 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının davalı iş yerinden, ilk hizmet bildiriminin 29.07.2009 tarihinde yapıldığı, çalışmalarının 13.05.2017 tarihine kadar devam ettiği, ancak 12.05.2015-26.06.2015 tarihleri arasında doğum öncesi istirahatli olduğu, 27.06.2015 tarihinde doğum yaptığı, 04.10.2015 tarihine kadar raporlu olduğu anlaşılmakla, davacının hizmet tespiti talebine ilişkin olarak, Mahkemenin kabulüne konu 21.07.2008-29.06.2009 dönem yönünden, yapılan araştırmanın eksik ve yetersiz olduğunu değerlendirilmektedir.

2. Davacının 21.07.2008-29.06.2009 tarihleri arasındaki dönem yönünden davalı şirkette çalışma iddiasına ilişkin olarak, dosya kapsamında dinlenen tanıkların davacının işe başlama tarihi konusunda somut, net ve açık bir şekilde beyanlarının olmadığı, davacı yanın hizmet tespiti talebine konu bu döneme ait ilk belgenin davacının imzasının olduğu tespit edilen davalı şirkete ait, 16.10.2008 tarihli tahsilat tediye makbuzu olduğu ancak 16.10.2008 tarihinden öncesinde davalı iş yerinde çalışmasına dair herhangi bir yazılı bilgi ve belgenin dosya kapsamında mevcut olmadığı anlaşılmakla, 16.10.2008 tarihi öncesine ilişkin olarak,

Mahkemece davacının davalı şirkette muhasebe biriminde çalıştığı dikkate alınarak, herhangi bir yazılı bilgi ve belgenin bulunup bulunmadığı araştırılmalı, yine re'sen araştırma ilkesi kapsamında, talebe konu dönemde çalışması tespit edilen kanaat edinmeye yetecek kadar bordro tanıklarının davacının yanın işe başlama tarihi ile ilgili olarak ayrıntılı beyanları alınmalı, işe giriş ve çıkış tarihleri net olarak belirlenmeli, toplanan deliller ışığında varılacak sonuç uyarınca karar verilmelidir.

Öte yandan yukarıda belirtilen bent dışında, temyiz edenlerin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,