Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8785 K.2023/10602

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı işverene ait işyerinde 01.04.1999 - 22.09.2000 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde;davacının 1999 - 2000 yılları arasındaki çalışmasının tespiti için 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, iddia edilen dönemde davacının çalışmasının bulunduğu ve hangi işveren nezdinde ne şekilde çalıştığının ispat külfetinin davacıya ait olduğunu, Kurum kayıtlarının aksinin kesin delillerle ve herhangi bir duraksamaya yer vermeyecek biçimde ortaya konulması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından davacı ...’nin davalı... işyeri sicil numaralı ... Deri Mam. San Tic. Ltd. Şti.ne ait işyerinde 01.04.1999-22.09.2000 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücretle 532 gün aralıksız çalıştığı ancak bu 532 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunarak, eksik inceleme yapıldığını, dosya kapsamında toplanan delillerin davanın kabulü için yeterli ve elverişli olmadığını, İlk Derece Mahkemesi kararında sadece davacının, davalı yanında çalıştığına dair beyanlarına itibar edildiğini, davacıyı tanımadığına ilişkin tanık beyanlarının değerlendirilmediğini, hükme esas alınmamasına ilişkin gerekçelendirme yapılmadığını beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dosyasındaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere, vakıa ve hukuki değerlendirme ile yukarıda belirtilen gerekçe kapsamında ve özellikle, davalıya ait işyerinden verilen 01.04.1999 tarihli işe giriş bildirgesinin varlığı ve iddiayı doğrulayan aydınlatıcı, net ve samimi tanık anlatımları gözetildiğinde; delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davanın kabulüne dair verilen kararın yerinde olduğu belirgin olup, ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından;

... 3. İş Mahkemesinin 28.04.2022 tarih, 2019/547 Esas ve 2022/326 Karar sayılı kararına yönelik fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Feri müdahil Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı işverene ait işyerinde 01.04.1999 - 22.09.2000 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti davasıdır.

2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı mülga Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2, 6, 60/G, 79 ve 108 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre feri müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının işe giriş bildirgesine istinaden 01.04.1999 tarihinden itibaren hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının, bir başka deyişle sigorta başlangıç tarihinin 01.04.1999 olduğunun tespitine karar verilmiştir. 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında.

18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür.

Maddedeki "malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tâbi olanlar" sözcüklerinin, sigortalılar yararına bir yorumla, tâbi olması gerekenleri de kapsadığının kabulü gerekir. Öte yandan, aynı kanunun Geçici 54'üncü maddesi kapsamında 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescili bulunanlar için bu maddenin yani 18 yaş sınırının uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davacının, aynı Kanunun Geçici 54 üncü maddesi kapsamında 01.04.1981 tarihinden önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tescili bulunmadığından hakkında anılan madde hükmünün uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle, 21.06.1981 doğumlu olan davacı yönünden tespite konu 01.04.1999 tarihi davacının 18 yaşını ikmal ettiği 21.06.1999 tarihinden öncesine ilişkin olduğundan, tespite konu çalışmanın sadece prim ödeme gün sayısına dâhil edileceği hususunun hükümde gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Fer'i müdahil Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, fer'i müdahil Kurumun temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinin silinerek yerine " Davacı ...’nin davalı... işyeri sicil numaralı ... Deri Mam. San Tic. Ltd.

Şti.ye ait işyerinde 01.04.1999-22.09.2000 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücretle 532 gün aralıksız çalıştığı ancak bu 532 günlük çalışmasının kuruma bildirilmediğinin tespiti ile, 506 sayılı Kanunu'nun 60/G maddesi hükmü uyarınca 01.04.1999 tarihi yönünden ödenecek sigorta priminin prim ödeme gün sayısının hesabına dâhil edilmesi ile davacının malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 21.06.1999 tarihi olduğunun tespitine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,