Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8822 K.2023/10980

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacı ...'ın eşi ...'ın sigorta sicil numarası ile işlem gördüğü baba adının sehven ... olarak yazıldığını, bu nedenle ... sigorta sicil numaralı ... oğlu ...'ın, ... oğlu ... olduğunun tespitine ve davacının vefat eden eşinden ölüm aylığı bağlanması hususunda tahsis talebinin kabulüne karar verilmesinin istemiştir. Davacı ..., yargılamanın devamı sırasında, 01.10.2009 tarihinde vefat etmiş, kanuni mirasçıları davaya devam etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.05.2015 tarihli ve 2009/273-2015/254 sayılı kararı ile "davanın kabulüne, ... sigorta sicil numaralı çalışmaların ... oğlu ...'a ait olduğunun tespitine, Davalı kurumca davacı ... Sağlamak'a ... sicil numaralı çalışmaların ... oğlu ...'a ait olduğu, eşinin ... oğlu ... olduğu, bu sebeple sicil numarasının eşine ait olmadığı kanaatine varılarak tahsis talebinin reddine ilişkin Erzincan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 25.09.2008 tarih ve 24385 sayılı kararı ve Erzincan SGK İl Müdürlüğü'nün 09.04.2008 tarih ve 07327 sayılı kararlarının iptaline" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin (Kapatılan) 14.05.2019 tarih ve 2018/2773 -2019/3746 sayılı kararında; "Somut olayda; davacının talebi aidiyet olduğu halde taleple bağlılık ilkesi göz ardı edilerek hizmet tespitine karar verilmesi hatalıdır. Yine, davacının ölüm aylığı ile ilgili talebi de bulunduğu halde yazılı şekilde infaza elverişsiz hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedinidir.

Yapılacak iş, davacının talebinin aidiyet olduğunu dikkate alarak ve ölüm aylığı koşullarının olup olmadığını araştırarak infaza elverişli hüküm kurmaktan ibarettir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesince verilen karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2021 tarihli ve 2018/209 - 2021/247 sayılı kararı "davanın kabulüne, 1-... sigorta sicil numaralı çalışmaların ... oğlu ...'a aidiyetinin tespitine,

2-Davalı Kurumca davacı ... Sağlamak'a ... sicil numaralı çalışmaların ... oğlu ...'a ait olduğu, eşinin ... oğlu ... olduğu, bu sebeple sicil numarasının eşine ait olmadığı kanaatine varılarak tahsis talebinin reddine ilişkin Erzincan Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nün 25.09.2008 tarih ve 24385 sayılı kararı ve Erzincan SGK İl Müdürlüğü'nün 09.04.2008 tarih ve 07327 sayılı kararlarının iptaline,

3-Davacı ...’ın başvurusunda ölüm aylığı koşullarının yerine getirildiği anlaşıldığından, davacı ...’ın tahsis talep tarihi olan 25.10.2007 tarihini takip eden ay başından itibaren, eşinden kaynaklı ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; davacıların mirasbırakanı için ölüm aylığı almaya hak kazanmasına yetecek şartları taşıyıp taşımadığı sorulmadığını, dava konusu aidiyet tespitine ilişkin olduğu, bu konuda yeterli ve hüküm kurmaya araştırma ve inceleme yapılmadığını, Kurumun dava açılmasına sebebiyet verecek eylemi bulunmadığından yargılama giderlerinden sorumlu tutulması usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

D. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aidiyet ve ölüm aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı ve ölüm aylığı bağlanmasını talep eden davacı ...'ın 01.10.2009 tarihinde vefat etmiş olmasının Kurum tarafından infazda dikkate alınabileceğinin mümkün bulunmasına göre, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davalı SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,