Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8903 K.2023/9274

Taraflar arasındaki Alman Rant Sigortasına giriş tarihinin, yurt dışı borçlanma süresi kadar geri götürülerek Türkiye'de sigorta başlangıç tarihinin tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, Kurumun işleminin iptali ile Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Cumhuriyeti arasında Sosyal Güvenlik konusunda yapılan sözleşmenin 29/4-a maddesi gereği müvekkilinin Almanya'da zorunlu sigortalı olduğu tarih olan 01.03.1994 tarihinin Türkiye'de 4a sigorta başlangıcı olarak tespitine bu tarihin sigorta başlangıcı olarak kabul edilerek 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi gereği müvekkilinin ödediği gün sayısı kadar geriye gidilerek sigorta başlangıcının tespiti ile borçlanmanın buna göre yapılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, yapılan Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemişir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Davacı Alman Rant sigortasına giriş tarihinin borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmesini talep etmekte ise de Kanunda yer verilen düzenlemeye göre davacının sigortalılık başlangıç tarihinin Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olduğu açık olup, bu tarihin borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülmesi yürürlükteki hukuka göre mümkün değildir. Aksi yöndeki yorum hükmün lafzından çıkarılması mümkün olmayan bir anlamı hükme yükleyerek pozitif hukuku zorlamak anlamına geleceğinden davanın bu talebe ilişkin kısım yönünden kabul edilmesinin mümkün olmadığı açıktır.

Açıklanan nedenlerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki yazılı şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının Alman Rant Sigortasına giriş tarihi olan 01.03.1994 tarihinin Türkiye için sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, tespit edilen tarihten 01.03.1994 borçlanma işlemleri sonucu ödeme yapılan gün sayısı kadar geriye gidilerek sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesine yönelik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davalı Kurum vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamı, mevcut delil durumu istinaf edenin sıfatı ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davalı Kurumun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, yurtdışı borçlanması kapsamında sigorta başlangıç tarihinin tespiti hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanun'un 5 inci maddesidir.

2. Davanın yasal dayanağı olan 3201 sayılı Kanun'un "Süre tespiti, sigortalılığın başlangıcı ve sürelerin değerlendirilmesi" başlıklı 5 inci maddesinin 2 ve 3 üncü bentleri" Sosyal Güvenlik Kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal Güvenlik Kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir." düzenlemesini,

Aynı maddede 5 inci bent olarak bulunan "(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/79 md.) Sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülkelerdeki hizmetlerini, bu Kanuna göre borçlananların, sözleşme yapılan ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak dikkate alınmaz.(Ek cümle: 10/9/2014-6552/29 md.) Ancak, uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinde Türk sigortasına girişinden önce âkit ülke sigortasına girdiği tarihin Türk sigortasına girdiği tarih olarak kabul edileceğine ilişkin özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların âkit ülkede ilk defa çalışmaya başladıkları tarih, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilir." düzenlemesini amirdir.

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,