Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8909 K.2023/13478

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...

Kulübü Derneği Yönetim Kurulu üyeliği nedeniyle 5510 sayılı Kanun uyarınca ilgili kulüp tarafından sigorta prim borçlarının ödenmediğinden bahisle 21.02.2020 tarihinde tebliğ alınan 2019/030021-30025-30026, 2019/30040 ve 2019/30041 takip numaralı 11.02.2020 tarihli 2495638, 2496097, 2496434, 2496775, 2497117 sayılı ödeme emirlerinin gönderildiğini, ancak ilgili ödeme emirlerinin iptalinin gerektiğini, zira ödeme emrinc konu 2018/1 - 2019/1 dönemine ilişkin alacakların zamanaşımına uğradığını, yine davacıya ödeme emri gönderilebilmesi için asıl borçlu dava dışı derneğin malvarlığından tahsili yoluna gidilmesi gerektiği,

derneğin borcu karşılayacak bir malvarlığının olmaması halinde ise, tüm yönetim kurulu üyelerine değil, sadece derneği temsil ve ilzama yetkili üyelere başvurulması gerektiğini ancak davacının derneği temsil ve ilzama ilişkin yetkisinin bulunmadığını, yine iptale konu tebliğ edilen 2019/30040 ve 2019/30041 takip numaralı ödeme emirlerinin aynı dönemlere ilişkin idari para cezalarına ilişkin olduğundan mükerrer borç olduğunu belirterek, öncelikle takiplerin tahsilinin durdurulmasına, devamında ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Kulübü Derneği Yönetim Kurulu üyesi davacının Yönetim Kurulunda bulunduğu 06.12.2017-13.01.2019 dönemine ait Kuruma olan borçlarının tahsilinin 5510 sayılı Kanun'un 88/20 inci maddesi ile 6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi kapsamında davaya konu icra dosyaları ile takibe konu edildiğini, zira icra dosyaları ilişkin alacağın ... Kulübünden tahsil kabiliyetinin bulunmadığını, bundan dolayı 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesine göre yönetim kurulu başkan ve üyeleri kurum alacaklarından müteselsilen sorumlu olduklarından dolayı davacıya karşı icra takiplerinin yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri

Davacının ...

Kulübü Derneğinde 06.12.2017 tarihinde Yönetim Kurulu üyeliğine seçildiği, 13.01.2019 tarihinde Yönetim Kurulu asil üyeliğinden ayrıldığının tespit edildiği, idari para cezası, işsizlik sigortası primi, genel sağlık sigortası primi ve katılım payı alacaklarının tüzel kişiliğin mal varlığı ile birlikte tüzel kişiliğin yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzey yöneticileri hakkında takip ve tahsil işlemlerinin yürütülmesinin gerektiği, davacının yönetim kurulunda bulunduğu dönemlere ait olan borçlar 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi gereği gecikme zammının hesaplandığı,

limited şirket üst düzey yöneticileri veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri, görev yaptıkları süre içerisinde tahakkuk eden şirket borçlarının tamamından Kuruma karşı şirket tüzel kişiliği ile birlikte müştereken sorumlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, davanın reddini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile dava konusu ödeme emirlerinin dava dışı ... Kulübünün 2014/1-12 ve 2019/1 ayları prim, idari para cezası, damga vergisi ve işsizlik primi borçlarına ilişkin olduğu, davacının 06.12.2017 - 13.01.2019 tarihleri arasında dava dışı ...

Kulübü Derneğinin Yönetim Kurulu üyeliğini yaptığı sabit ise de, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun bilirkişi raporuna göre 15.06.2018 - 26.08.2018 tarihleri arası hariç davacıya dava dışı kulübü temsil ve ilzam yetkisi verilmediği, davacının dava dışı Spor Kulubünün Yönetim Kurulu üyesi olmakla birlikte 15.06.2018 - 26.08.2018 tarihleri arası hariç temsil ve ilzam yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının bu ödeme emirlerine konu borçtan sorumlu olmadığı,

15.06.2018- 26.08.2018 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise Mahkeme gerekçesinde belirtildiği gibi ilgili borçların en erken bir sonraki ayın sonuna kadar ödenmesi gerektiği, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk Ödeme emrine konu prim borçları yönünden, tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu; mülga 506 sayılı Kanun'un 80, bazı maddeleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 88, 6183 sayılı Kanun'un 35 ve mükerrer 35 inci maddelerinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi. "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzelkişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü öngörmüş.

5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinde de bir kısım farklar dışında anılan maddeye benzer düzenleme getirmiş olup, "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü getirmiştir.

6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde; limited şirketlerin ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları düzenlenmiş; mükerrer 35 inci maddesinde ise amme alacakları ve bu bağlamda davalı Kurumun işveren tüzel kişilerden prim ve diğer alacaklarının, tüzel kişinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarıyla sorumlu olacağı belirtilmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Kurumun prim alacağına ilişkin olarak işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluk koşullarının oluşması için, işveren kamu kurum ve kuruluşu ise, kamu görevlilerinin tahakkuk ve tediye ile görevli olması, tüzel kişiliği haiz diğer işyerlerinde ise üst düzey yönetici ya da yetkilisi ve kanuni temsilci sıfatıyla işveren tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunulması gerekir. Ancak, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi burada bir ayrıma giderek özellikle şirket yönetim kurulu üyelerinin, temsil ve ilzam yetkisi aranmaksızın (haklı sebepleri olmazsa) müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarını ayrıca belirtmiştir.

3.Değerlendirme 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Yapılan açıklamalara ve dosya kapsamına göre davacının dava dışı Eskişehir Spor Klubünde 15.06.2018-26.06.2018 tarihleri dışında temsil ve ilzama yetkili olmadığının anlaşıldığı; dava konusu 2018/5. aya ilişkin prim borcundan da sorumlu olacağı gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,