Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8926 K.2024/11785

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacılar ve davalı vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalının 26.11.2016 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek sigortalı ve yakınları için maddi ve manevi tazminat isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, davalı şirketin gerek il ve gerekse ülke bazında tanınmış ve öncü yağ üreten kuruluşlardan olduğunu, ulusal ve uluslararası iş güvenliği ve işçi sağlığı sertifikalarına sahip olduğunu, iş güvenliği kuruluşlarınca sürekli denetlediğini, davacının da eğitim ve oryantasyon almak suretiyle sınava da tabi tutularak meydancı olarak işe alındığını ve tecrübeli işçilerle birlikte çalıştırıldığını, kazanın davacının emirlere ve iş güvenliği talimatlarına uymaması sonucunda kendi kusuru ile meydana geldiğini, davalı şirketin bir kusurunun olmadığını, talep edilen manevi tazminat taleplerinin hukuki dayanağı olmadığı gibi fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile

"Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile

1-Davacı ... lehine bakıcı gideri tazminatı ve protez giderine hükmedilmesi talebi hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına,

2-Davacı ... lehine hükmolunan 333.373,22 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, faize ilişkin fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Davacı ... lehine hükmolunan 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Davacı ... lehine hükmolunan 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

8-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine"

şeklinde karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; bakıcı gideri ve protez gideri talepleri hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine rağmen geçici iş göremezlik tazminatı hakkında açılmamış sayılmasına karar verilmediğini bu yönde karar verilmesi gerektiğini, 02.02.2021 tarihli duruşmada bakıcı gideri, geçici iş göremezlik tazminatı ve protez gideri talepleri yönünden davayı takipsiz bıraktıklarını belirttiklerini, bu nedenle geçici iş göremezlik tazminatı açısından da davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini,

takipsiz bırakılmış olup takipsiz bırakılan tüm tazminat kalemleri açısından davalı lehine tek maktu vekalet ücretine hükmedilebileceğini, tayin olunan manevi tazminat miktarının fahiş miktarda düşük olduğunu, davalı şirket lehine her davacı yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu kısmen reddedilen toplam tazminat üzerinden tek bir vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini bildirmiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın işçinin ağır kusuru ile meydana geldiğini davacıya iş güvenliği eğitimi verildiğini, davacının iş güvenliğine ilişkin taahhütnameyi imzaladığını, kusur raporlarına ilişkin itirazların dikkate alınmadığını raporlar arası çelişki bulunduğunu, bilirkişi heyetinin keşif yapmadığını, dosya üzerinde incelenmesinin tamamlandığını illiyet bağının kurulmadığını, zarar görenin ağır kusuru nedeniyle illiyet bağının kesildiğini, bu hususun dikkate alınmadığını, tazminat hesabı yapılırken kazaya uğrayan işçinin çalışıp çalışmadığını çalışıyorsa kazancının dikkate alınmadığını, ilgili dönemde işveren tarafından davacı işçiye yapılan yardımların değerlendirilmediğini bildirmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılardan ...'in % 52 oranında maluliyete uğradığı, yakınları lehine manevi tazminat koşulları bulunmadığı, aleyhe istinaf bulunmadığından bu hususun kararın kaldırılması nedeni sayılmadığı, bu nedenle bu konuda yaralanan işçi yakını davacıların istinaf talebinin reddi gerektiği, davacı ... lehine hükmedilen manevi tazminat tutarının açıklanan kriterler çerçevesinde dosya kapsamı ve hakkaniyete uygun olduğu,

bu konudaki istinaf talebinin reddi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince 3 iş güvenliği uzmanından oluşan bilirkişi heyetinin rapor ve ek rapor tanziminin sağlandığı, düzenlenen raporların; dosyadaki delil durumuna, oluşa uygun ve denetime elverişli raporlar olduğu, davalı tarafın kusura ilişkin istinaf talebinin reddi gerektiği, İlk Derece Mahkemesince yapıldığı bildirilen yardımlar konusunda ek rapor alındığı ve değerlendirildiği, davacının çalıştığı iddiasının ilk derecede yapılan yargılamada ileri sürülmediği, ilk derece yargılamasında ileri sürülmeyen hususların istinaf yargılamasında ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığı,

02.02.2021 tarihli celsede davacı tarafından geçici iş göremezliğe dayalı tazminat talebinin HMK'nın 150 inci maddesi uyarınca takipsiz bırakıldığı yönünde beyanda bulunulmasına rağmen Mahkemece bu konuda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmemesi, yine sadece kalıcı işgöremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin kabul edilmesine rağmen Mahkemece bu husus belirtilmeden hüküm kurulmasının hatalı olduğu, davacının geçici işgöremezliğe ilişkin maddi tazminat talebi hakkında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, kalıcı işgöremezliğe ilişkin maddi tazminat talebinin ise kabulü yönünde kararın düzeltilmesi gerektiğinin anlaşıldığı,

kararın bu yönleri ile kaldırılmasına karar verildiği, davalı taraf lehine hükmolunan vekalet ücretleri açısından Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kurulan hükümde hatalı uygulama bulunmadığından hükmün 25 nolu bendine geçici işgöremezlik kalemi de eklenmek suretiyle bu hususların dışında kalan tüm davacı ve davalı istinaf taleplerinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varıldığı gerekçesiyle;

I-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

II-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hakkında istinaf başvurusunda bulunulan İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmak üzere kaldırılmasına, Davanın kısmen kabulü ile 1-Davacı ... lehine bakıcı gideri, protez ücreti ve geçici iş göremezlikten kaynaklanan tazminata hükmedilmesi talebi hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına,

2-Davacı ... lehine hükmolunan 333.373,22 TL kalıcı iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat'ın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, faize ilişkin fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Davacı ... lehine hükmolunan 100.000,00 TL manevi tazminat'ın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4-Davacı ... lehine hükmolunan 50.000,00 TL manevi tazminat'ın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 Tl manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 4-Davacı ... lehine hükmolunan 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

5-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

8-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplere ek olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının manevi tazminata ilişkin hükümlerinde maddi hata yapıldığını, kararın 4,5,6,7 nolu hükümlerinin karara 2 kez yazıldığını belirterek kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebepler ile kararının bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının ve yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 ncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanun'un 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13, 16, 20 ve 21 inci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun'un 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Manevi Tazminata Yönelik Temyiz İtirazlarının İncelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK'nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Maddi Tazminata Yönelik Temyiz İtirazlarının İncelenmesinde;

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “Hüküm, hükmün verilmesi ve tefhimi” başlıklı 294 üncü maddesinde açıklandığı üzere; “Mahkeme, usule veya esasa ilişkin bir nihai kararla davayı sona erdirir. Yargılama sonunda uyuşmazlığın esası hakkında verilen nihai karar, hükümdür. Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve tefhim olunur.” 3.Aynı yasanın “Hükmün kapsamı” başlıklı 297 nci maddesi gereğince; “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.”

4. Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesi kararında bir isabetsizlik yok ise de Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm kısmının, II. Bendinin, 5 inci, 6 ncı ve 7 nci fıkralarının iki kez yazılmış olduğunun anlaşılması karşısında, Mahkemece maddi hata yapılarak mükerrer tazminatlara hükmedilmiş olması bozmayı gerektirmiştir.

5.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Davacılar ve davalı vekillerinin manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalı vekilinin hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, mükerrer olarak yazılan, II. fıkrasının, 5., 6. ve 7. bentlerinin;

"...5-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

6-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

7-Davacı ... lehine hükmolunan 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 26.11.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... " hüküm kısmından çıkarılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacılara iadesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin davalıdan alınmasına,