Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/8975 K.2023/9583

Taraflar arasındaki 2005/Ağustos ayı itibariyle malullük aylığı tahsisi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin Almanya'da malullük aylığı için 01.07.2005 tarihinde başvuru yaptığını, aynı tarihin Türkiye'de de malullük aylığı için başvuru kabul edilerek, yurt dışı borçlanma ödemesi yaptığı tarihe kadar sözleşme aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili, davacıya 01.01.2014 tarihi itibariyle sözleşme aylığı, 08.08.2014 tarihi itibariyle de tam malullük aylığı bağlandığını, davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kuruma maluliyet aylığı bağlaması için Almanya sigorta merciine 16.08.2005 tarihinde başvuruda bulunduğu, Almanya'da ki iş gücü azalması ve maluliyet aylığı başlama tarihinin 01.09.2005 olduğu,

davacının 09.12.2013 tarihinde tekrar Alman Sigorta Kurumuna başvurarak evraklarının Türk Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilmesini talep ettiği, Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik Merkezinden alınan 27.06.2014 tarihli raporda, davacının 09.12.2013 tarihli Alman Sağlık Kurulundan alınan rapora göre bu tarih itibari ile çalışma gücünü %60 ını kaybettiğine ilişkin rapor düzenlendiği, 11.07.2006 tarihli raporda, davacının hastalığına ilişki teşhis ve tanının tam olarak bildirilmediği, bu nedenle davalı Kurum tarafından bu raporun esas alınmadığı,

daha sonra alınan 09.12.2013 tarihli raporun esas alınarak rapor tarihini takip eden 01.01.2014 tarihinden itibaren kısmi sözleşme aylığı bağlandığı, borçlanma sonucu 08.08.2014 tarihinde borçlanma bedelini ödemesi nedeni ile 01.09.2014 tarihinden itibaren tam maluliyet aylığı bağlandığının anlaşıldığı belirtilerek Kurum işleminin yerinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili, İlk Derece Mahkeme kararında hukuki itirazlara ve anlaşmalara ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıya Ağustos/2005 tarihi itibariyle Almanya ülkesinde maluliyet aylığı bağlandığı, davacının ülkemizdeki maluliyet raporunun 09.12.2013 tarihli olduğu ve davacıya 01.01.2014 tarihinden itibaren kısmi maluliyet aylığı bağlandığı, davacının borçlanma bedelini ödemesi üzerine 01.09.2014 tarihi itibariyle kısmi aylığın tam aylığa çevrildiği,

davacı her ne kadar Ağustos/2005 - Ocak/2014 arası ödenmeyen kısmi maluliyet aylıklarının yasal faizi ile ödenmesini talep etmiş ise de, davacının ülkemizde maluliyet aylığı bağlanması yönünden maluliyet raporu Aralık/2013 tarihli olup, takip eden aybaşından itibaren de Kurum tarafından maluliyet aylığı bağlandığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 2005/Ağustos ayı itibariyle malullük aylığı tahsisi istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşmenin 46 ncı maddesi, 5510 sayılı Kanunun 25 inci maddesi.

2-Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşmesinin "Çeşitli Hükümler " başlıklı 7 nci bölümünde bulunan 46 ncı maddesi, "(1) Akit taraflardan birinin mevzuatına göre yapılacak bir yardıma ilişkin dilekçenin, diğer akit taraftaki aynı mahiyetteki bir yardıma ilişkin dilekçeyi almaya yetkisi olan bir merciye verilmiş olması halinde, dilekçe yetkili Sosyal Sigorta Merciine verilmiş kabul edilir. Aynı husus diğer konulara ilişkin dilekçeler ile beyannameler ve itirazlar için de geçerlidir.

(2) Akit taraflardan birinin mevzuatına göre yapılacak yardımlara ilişkin bir dilekçe, diğer akit taraf mevzuatına göre olan aynı mahiyetteki yardımlara ilişkin bir dilekçe olarak da geçerlidir. Bu husus, dilekçe sahibinin diğer akit taraf mevzuatına göre kazanılan hakların tespiti hususunun, bu akit taraf mevzuatına göre, yardım koşullarının yerine gelmesi bakımından geçerli olan zamanı belirleyebildiği hallerde, erteleneceğini açık olarak talep etmiş olması halinde, geçerli değildir." düzenlemesini içerir.

3.Değerlendirme

1-İnceleme konusu davada, davacının 16.08.2005 tarihinde Almanya'dan maluliyet aylığı bağlanması için talepte bulunduğu ve 01.09.2005 tarihinden itibaren Almanya'dan maluliyet aylığı bağlandığı, davacının Türkiye'den de aynı tarih itibariyle talep ettiği maluliyet sözleşme aylığının Almanya'dan celp edilen sağlık belgelerinin tetkikinde yeterli bilgi ve tespitinin ancak 09.12.2013 tarihli raporda bulunduğu gerekçesi ile davacıya 01.01.2014 tarihi itibariyle Türkiye'de bulunan 128 gün 506 sayılı Kanun kapsamındaki çalışmalarının Almanya çalışmalarına oranı üzerinden sözleşme aylığı bağlandığı,

davacının askerlik ve yurt dışı hizmet sürelerinden borçlanması üzerine toplam 5829 günle 506 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi kapsamında 08.08.2014 tarihinde malulük aylığı bağlandığı, davacının Almanya'dan talep tarihi itibariyle malullük aylığı bağlanması talebinin reddi üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece davanın reddine karar verildiği analaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

2- Mahkemece, Türkiye Cumhuriyeti ile Federal Almanya Cumhuriyeti Arasında Sosyal Güvenlik Hakkında Sözleşmesinin 46 ncı maddesi gereği, davacının Almanya sosyal güvenlik makamlarına verdiği 16.08.2005 tarihli dilekçenin,

davalı ...'na verilmiş bir dilekçe olarak kabulü ile maluliyetin tespitine ilişkin prosedür kapsamında Adli Tıp 3. İhtisas Kurulundan Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü kapsamında davacının çalışma gücünün en az 2/3’ünü yitirmiş olup olmadığı ile yargılama sırasında 28.09.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanması ile birlikte yürürlüğe giren Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği çerçevesinde davacının çalışma gücünün en az %60'nı kaybetmiş olup olmadığını irdeleyecek şekilde rapor aldırılmalı,

Yüksek Sağlık Kurulu Raporu ile Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu raporu arasında çelişki bulunması halinde Adli Tıp 2.Üst Kurulundan alınacak raporla, bu çelişki giderilerek maluliyet oranı ve maluliyetin başlangıç tarihi belirlenmelidir.

3-Davacının belirlenen maluliyet oranı, aylık bağlanması koşullarını taşıması halinde, 01.09.2005-08.08.2014 tarihleri arasında maluliyet sözleşme aylığı bağlanabileceği gözetilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,