Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/906 K.2023/1287

vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 22.12.2015

HÜKÜM/KARAR : Davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen davacının emeklilik tarihinin tespiti ile emekli aylığının tahsili ve yersiz ödenen bağkur priminin iptali ile iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacıya emeklilik aylığı bağlanması ve emeklilik aylığı tutarına yönelik talebi hususunda davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, 3.314,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacı tarafa ödenmesine, 8.011,32 TL faiz alacağının davalı kurumdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İkinci kez verilen karar davalı SGK vekilince temyiz edilmiş olup Dairemizce temyiz istemlerinin kabulü ile ikinci kez bozma kararı verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan inceleme sonucunda davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen üçüncü karar davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin kuruma müracaat ederek emeklilik talebinde bulunduğunu, müvekkilinin 30.01.2009-31.01.2011 tarihleri arasında tarım sigortalısı olduğu gerekçesi ile talebinin reddedildiğini, müvekkilinin 30.01.2009 - 31.01.2011 tarihleri arasında tarımsal faaliyetinin söz konusu olmadığının tespiti için Kayseri 1. İş Mahkemesinin 2011/362 E., 2013/692 K., sayılı dosyasında tespit davası açıldığını, ve kararın yargıtay denetiminden geçerek onandığını belirterek müvekkilinin emeklilik tarihinin tespitine,

müvekkilinin emeklilik aylığının hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 40.000,00 TL nin yasal faizi ile davalı kurumdan tahsiline, müvekkili tarafından davalı kuruma 25.05.2011 tarihinde 30.01.2009 - 31.01.2011 tarihleri arasındaki dönem için ödenen Bağ-Kur priminin iptali ile prim için kurumca alınan 3314,00 TL'nin müvekkiline ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kurum aleyhine Kayseri 1. İş Mahkemesinin 2011/362 esasına açılan tespit davasının Yargıtay 10. Hukuk Daire Başkanlığının 2015/31339 karar sayılı ilamı ile kesinleştiğini, yapılan kontrollerde sigortalının 05.09.2011 tarihli talebine göre tahsise müstahak olduğunun tespit edildiğini adı geçen sigortalıya 01.10.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanacağını, davacının 11.01.2016 tarihli dilekçe ile kuruma talepte bulunduğunda kendisine de 2011 tarihli talebinin değerlendirileceğinin bildirildiğini, davanın reddine karar verilmesini istediğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 07.09.2021 tarihli ve 2021/297 Esas, 2021/14 Karar sayılı kararıyla; " 1- Davacıya emeklilik aylığı bağlanması ve emeklilik aylığı tutarına yönelik talebi hususunda davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına. 2- 3.314,00 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan alınarak davacı tarafa ödenmesine. 3- 8.011,32 TL faiz alacağının davalı kurumdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında.

"Dairemizin 17.09.2019 günlü bozma ilamı sonrasında dosyaya celp edilen Kurumun 02.12.2020 günlü yazısından; davacı sigortalının 22.01.2016 tarihli dilekçesine istinaden, 25.05.2011 tarihinde kuruma yatırmış olduğu 3.314,00 TL ve 27.05.2011 tarihinde yatırmış olduğu 332,00 TL olmak üzere toplam 3.646,00 TL prim ödemesinin iade işleminin yapıldığının, yine Dairemizin 07.02.2022 günlü geri çevirme kararı doğrultusunda, Kurumun 30.03.2022 günlü cevabi yazısından.

29.02.2016 tarihinde sigortalının hesabına 3.314,00 TL prim ödemesinin yapıldığının belirtilmesi karşısında, Mahkemece davacının prim alacağına yönelik iade talebi yönünden, yargılama aşamasında Kurumca sigortalının hesabına yapıldığı anlaşılan ödeme değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gereği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur." hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Mahkememizce, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ve Yargıtay bozma kararı öncesi ve sonrasında yapılan yargılama sonucunda davaya konu bilgi ve belgelere getirtilerek incelenmiş; tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi ile davacı tarafından davalı kurum aleyhine Kayseri 1. İş Mahkemesinin 2011/362 esasına açılan tespit davasının yargılaması sonucunda davacının 30.01.2009 - 31.01.2011 tarihleri arasındaki dönemde tarım sigortalısı sayılayamayacağının tespitine karar verildiği,

verilen kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 03.12.2015 tarih, 2014/14427 E., 2015/21339 K., sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, kesinleşen karar doğrultusunda dava açıldıktan sonra davacıya emekli aylığı bağlanarak aylıklarının ödendiği anlaşıldığından davacının emekli aylığı bağlanmasına yönelik talebi hususunda davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Yargılama sırasında Kurum tarafından sunulan belgelerden davacının 25.05.2011 tarihinde kuruma yatırmış olduğu 3.314,00 TL ve 27.05.2011 tarihinde yatırmış olduğu 332,00 TL olmak üzere toplam 3.646,00 TL prim ödemesinin iade işleminin 29.02.2016 tarihinde yapıldığı, davacının dava tarihine kadar işlemiş 8.011,32 TL faiz alacağının kurum tarafından 30.11.2021 tarihinde davacının hesabına yatırıldığı anlaşılmakla davanın konusuz kalmış olduğu anlaşılmıştır." gerekçelerine dayalı olarak davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; davacının dava açmadan önce kuruma başvurma şartını yerine getirmediğinden, başvuru sonucunda Kurum tarafından davacıya talebi doğrultusunda, 01.10.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlandığını, bu nedenle aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesini kabul etmediklerini, kurumun dava açılmasına sebebiyet vermediğini, Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini, müvekkil kurum lehine olacak şekilde yeniden hüküm kurulmasını ve lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesini talep ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının emeklilik tarihinin tespiti ile emeklilik aylığının tahsili ve yersiz ödenen Bağ-Kur priminin iptali ile tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı SGK vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,