Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9128 K.2023/8721

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının, davalıya ait işyerinde 10.03.2003 tarihinde kebap ustası olarak çalışmaya başladığını, 16.03.2013 tarihinde davalı işverence haksız ve bildirimsiz olarak iş akdinin feshedilmesine kadar çalışmasını aralıksız ve kesintisiz şekilde devam ettirdiğini, davacının iş akdinin davalı tarafça haksız ve bildirimsiz feshi üzerine tazminat alacaklarının davalıdan tahsili amacıyla Mersin 3. İş Mahkemesinin 2013/263 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, açılan davanın 09.10.2014 tarihinde 2014/204 Karar numarası ile davacının kebap ustası olarak çalıştığı,

davacının davalıya ait işyerindeki çalışmalarına karşılık kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı, fazla çalışma alacağı, genel tatil alacağı ücreti, hafta tatil ücreti alacağı taleplerinin kabulüne karar verildiğini, kararın 25.02.2015 tarihinde kesinleştiğini, davacının, davalı işveren nezdindeki 10.03.2003-16.03.2013 tarihine kadar süren aralıksız ve kesintisiz çalışması boyunca,

davalı işveren tarafından sigorta girişi yapılmadığını ve sigorta primlerinin yatırılmadığını belirterek davacının davalıya ait işyerinde 10.03.2003 tarihinden 16.03.2013 tarihine kadar aralıksız ve kesintisiz 1.500,00 TL maaş ile sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... 10.03.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmaya başladığı tarihte işlerinin iyi olmadığını, işini düzeltmek için davacıyı yanına aldığını, ancak yinede istediği kazancı elde edemediğini, davacının işe başladığında yevmiye usulü ile çalışmaya başladığını, işlerin kötü olması nedeniyle dükkanı sürekli açmadığını bu nedenle davacının da işe düzenli gelmediğini, işlerinin kötü gitmesini bilen davacının sigorta talebinde bulunmadığını, davacının asgari ücret üzerinden çalıştığını belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Fer'i müdahil SGK vekili 19.07.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının incelenmesi ile davacının çalışmış olduğu diğer davalı işverenin işyerinin 08.12.2015 tarihinde kanun kapsamına alındığını, davacının iddia ettiği dönem itibariyle fiili bir çalışmasının bulunmadığını, ayrıca 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi hükmünce, kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenilen hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerektiğini belirterek açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle, "... dinlenen tanık beyanları kapsamında; davalı iş yerinin dava konusu edilen tarihlerde faal olduğu, davacının bu tarihlerde her hangi bir rapor durumu olduğunun tespit edilemediği, tanık beyanları ile talep tarihinde davacının davalı adına kayıtlı iş yerinde çalıştığı ve çalışmasının kesintisiz olarak sürdüğü kabul edilmiştir. Yazın köye gittiğini bildiren tanık ... 'dan bu husus sorulmuş. 10-15 gün gittiğini bildirmiştir. Bu da ücretli yıllık izin süresi olarak değerlendirilmekle aralıksız çalıştığı kabul edilmiştir." gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının 10.03.2003-16.03.2013 tarihleri arasında davalı işyerinde aralıksız kesintisiz çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil SGK vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili Kurum kayıtlarında davacının davalı işveren nezdinde çalışması bulunmadığını, davacının çalışmasına ait herhangi bir yazılı delil sunmadığını, tanık beyanları ile çalışmasının ispatlanamayacağını, dinlenen tanıkların dava konusu dönemin tamamında çalışan ve kayıtlara geçmiş tanıklar olmadığını, davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını savunmuş,mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., Mahkemece eksik ve hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak karar verildiğini, davacının müvekkili davalı işveren nezdinde çalışması bulunmadığını, buna dair kurum kayıtlarının yazılı delil teşkil ettiğini, davacının tespit istediği dönemin beş yıllık hak düşürücü süresinin geçmiş olduğunu, mahkemece dinlenen tanıkların dava konusu dönemin tamamında çalışan tanıklar olmadığını, kendisine ait iş yerinde kendisi dahil üç kişiden fazla çalışan olmadığını, iş olmadığı dönemde dükkanı kapatmak zorunda kaldığı için davacının kendisinden sigorta talebi bulunmadığını, kendisinin esnaf olduğunu bu nedenle iş kanununa tabi olmadığını savunmuş, mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle, davacının hüküm altına alınan dönemde çalışmasının fiili olduğu ispatlanmış olduğu gerekçesi ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Fer'i müdahil SGK vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.1 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,