Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9142 K.2023/9554

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı 10.08.1996-01.02.2016 tarihleri arasında davalı işveren yanında sigortalı olarak çalıştığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili, davanın reddini istemiş, yargılamanın devamı sırasında davalı ...'ın 17.05.2019 tarihinde vefatı üzerine kanuni mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2018 tarihli ve 2016/68-2018/336 Karar sayılı kararıyla; “Davanın kabulüne, 1-Davacının davalıya ait berber dükkanında 10.08.1996-31.12.2015 tarihleri arasında asgari ücretle çalıştığının tespitine,

2-Sigortalılık süresi dikkate alınarak 6980 prim günü nedeniyle 125.364,51.-TL prime esas gelir elde edileceğinin tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.10.2020 tarihli ve 2019/852-2020/1403 Karar sayılı kararıyla; istinaf istemlerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine karar vermiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 11.04.2022 tarih ve 2021/1141- 2021/12737 sayılı kararında; "Mahkemece yapılacak iş, davalının vesayet altına alınıp alınmadığını araştırmak suretiyle vesayet altına alınması halinde yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda gerekli olan prosedür işletilmeli, davalı işyerine ait vergi denetim tutanakları getirtilmeli, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin açıkça ortaya konulması yönünden gerek duyulması halinde tanık beyanlarına başvurulmalı, davacının işverene ait işyerinde hizmet akdinin unsurlarından olan bağımlılık koşulu gerçekleşecek biçimde çalışıp çalışmadığı, giderek hizmet akdinin unsurlarının gerçekleşip gerçekleşmediği yönünde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir." gereğine işaret edilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya kapsamı ve dinlenen tanık beyanlarından davacı ile müteveffa davalı arasında ücret ve bağımlılık unsurlarına dayalı, hizmet sözleşmesi kapsamında çalışma olduğuna dair somut ve şüpheden uzak delil tespit edilemediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; vergi kayıtları, SGK kayıtları ve azil durumu göz önüne alındığında davacının önceleri davalıların miras bırakanlarının yanında iş akdi ile çalıştığı, daha sonra vergi kaydını açarak kendi namına bağımsız olarak çalıştığının ortaya çıktığını, iki bilirkişi raporunda işçi-işveren ilişkisinin saptandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR