Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9150 K.2023/11003

Taraflar arasındaki tevkifatın aidiyeti ile Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ve aynı sigorta üzerinden yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda bozma ilamına uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının Korkuteli Ulucak Mahallesi'nde çiftçilikle uğraştığını, mahallede faaliyet gösteren S.S Ulucak Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin ortaklarından olduğunu, dilekçesine eklediği müstahsil makbuzlarından anlaşılacağı üzere en son 31.08.1997 tarihinde kooperatif üyesi olarak süt teslim ettiğini, teslim ettiği bu süt karşılığında %1 oranında BağKur adına çiftçi primi tevkifatı yapıldığını, Bağ-Kur'a olan borçlarını 2011 yılında 6111 sayılı Kanun'a göre yapılandırarak gecikme faizi ile birlikte ödediğini,

SGK Antalya İl Müdürlüğüne başvurusu üzerine 6111 sayılı Yasa gereğince Tarım Bağkur sigortasının 01.09.1997 tarihinde 7286666381 BağKur no ile başlatıldığını ve tarafına 29.06.2011 tarih ve ... no ile ihya ve yapılandırma planının tebliğ edildiğini, planda belirtilen 12.796,11TL'yi 12.800,00TL olarak 01.08.2011 tarihinde Korkuteli Ziraat Bankasına yatırdığını, Kooperatife süt ürünü verdiği tarih olan 31.08.1997 tarihinin bir gün sonrası 01.09.1997 tarihinden başlayıp çiftçi Bağkur kaydı arasındaki farkı borçlanmak suretiyle emeklilik işlemlerine başvurduğunu,

Kurumca 25.04.2012 tarihinde Korkuteli nüfusuna kayıtlı 4 ayrı ... isimli kişi bulunduğu, tevkifat kesintisinin hangi ... adına yapıldığının ve müstahsil makbuzlarında adı geçen üreticinin hangi ... olduğunun saptanmadığı belirtilerek talebine olumsuz cevap verildiğini, Ulucak Mahallesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin üyesi olarak 31.08.1997 tarihinden itibaren süt ürünü teslim ettiğinin tespitine ve sigortalılığının 01.01.1997 tarihinden itibaren tesciline, karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, Korkuteli İlçe Nüfus Müdürlüğü ile yapılan yazışma neticesinde ilçede ... adında 4 kişinin olduğunun bildirildiğini, kesintinin davacıya ait olup olmadığının anlaşılamadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2015 tarihli ve 2015/51 Esas 2015/720 Karar sayılı sayılı kararıyla davanın kabulü ile davacı ... oğlu, 1961 doğumlu, ... TC kimlik numaralı ...'ın ilçemiz Ulucak Mahallesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin üyesi olarak 31.08.1997 tarihinden itibaren süt ürünü teslim ettiğinin tespitine ve sigortalılığının 01.01.1997 tarihinden itibaren tesciline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. 1.Bozma Kararı

1.Mahkeme kararına karşı davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 07.05.2018 tarihli ve 2016/6596 E. 2018/4393 K. sayılı ilamında, davacının isticvap edilerek talebinin açıklattırılması ve ihtilaf konusu olan dönemlere yönelik açıklanan ilkeler çerçevesinde, davacının 2926 sayılı Kanun'a tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı

1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 08/12/2021 tarihli ve 2019/1196 E. 2021/767 K. sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 01/09/1997-01/09/2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanuna Tabi zorunlu tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş; karara karşı davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuş olup.

Dairemizce 23.03.2022 tarihli, 2022/2204 Esas, 2022/4242 Karar sayılı ilamı ile Kurum denetmenince düzenlenen 11.12.2012 tarihli raporda yukarıda anılan Kooperatife üye davacı ile aynı isim ve soy isimli başka üreticilerin de bulunduğunun tespit edildiği belirtildiğinden, gerek bu kişilerin gerekse ilgili Nüfus Müdürlüğüne davacı ile aynı isim ve soy isimde bulunan tevkifat tarihleri nazara alındığında küçük yaşta olanlar (tevkifat tarihinden sonra veya bu tarihe yakın tarihte doğan) dışında kalan kişilerin beyanlarına başvurulması,

dinlenecek kişilerden tevkifatın aidiyeti hususunda iddiada bulunanların olması halinde dava konusu uyuşmazlığın bu kişilerin de hak alanını ilgilendirmesi nedeniyle onların da davaya dahil edilmesinin sağlanması, bu kişilere ait Kurum sicil dosyaları da getirtilmek suretiyle dosyada mevcut müstahsil makbuzları ve diğer tevkifat belegelerinin davacıya aidiyeti hususun irdelenmesi, anılan kayıtların asılları ilgili kooperatiften celbedilip varlığına ve sıhhatine yönelik iddia ve savunmalar gözetilip sigortalılık süresine esas alınıp alınmayacağı üzerinde durulması gerektiği belirtilerek, karar bozulmuştur.

V.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bozmaya uyan Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma kararı üzerine Korkuteli Nüfus Müdürlüğünden ... adındaki kişilerin sorulduğu, ölü ve doğum tarihi itibariyle dava konusu makbuzların sahibi olamayacak kişilerin elenmesi sonucunda davacı dahil 3 tane ...'ın tespit edildiği, davacı haricindeki ...'ın duruşmaya davet edildiği, ... T.C. kimlik nolu ...'ın makbuzların sahibi olmadığını beyan ettiği, ...

TC kimlik nolu ...'ın ise makbuz düzenlediği ve süt sattığının anlaşıldığı, makbuzların gösterildiği ancak hangi tarihli makbuzun kendisine, hangi makbuzların davacıya ait olduğunu çıkaramadığı, davacı ile resen tanığın süt sattığı dönemlerin çakıştığı, tek ayırıcı unsurun baba adları olduğu, bu nedenle baba adı ... yazılı makbuzların değerlendirilerek hesap yapılmak üzere ek rapor alındığı, her ne kadar ek raporda ilgisi bulunmayan 18.04.2011 tarihine kadar sigortalı sayılması gerektiği yazılmışsa da bunun maddi hatadan ibaret olduğu, delilleri takdirinin hakime ait olduğu,

bu nedenle yapılan incelemede makbuz ve İlçe Tarım Müdürlüğü müzekkere cevaplarından ... oğlu ...'a ait ilk makbuz tarihinin 01.10.1999 olduğu, bu nedenle sigorta başlangıç tarihinin bu tarih olarak kabulünün gerektiği, ilerleyen yıllarda ... oğlu ... adına düzenlenmiş makbuzların aralıksız olarak 2004 Şubat ayına kadar devam ettiği, İlçe Tarım Müdürlüğü hayvan sahipliği raporundan ise davacının 01.09.2007 tarihine kadar hayvan sahibi olduğunun anlaşıldığı,

bu nedenle sigorta bitiş tarihinin de bu tarih olarak kabulünün gerektiği kanaatine varıldığı belirtilerek davanın kısmen kabulü ile davacının 01.10.1999-01.09.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili sigortalılığının 01.01.1997 tarihinden itibaren tesciline karar verilmesi gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

2. Davalı Kurum vekili, davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık tevkifatın aidiyeti ve Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2. 2926 sayılı Kanunun 2,3,5,6,7,9 uncu maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme

Dosya kapsamı incelendiğinde, 19.04.2011 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalılığı olan davacının süt üreticiliği yaptığını belirttiği 01.09.1997-01.09.2007 tarihleri arasında da Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep ettiği davada Mahkemece, S.S.

Ulucak Köyü Tarım Kalkınma Kooperatifi tarafından düzenlenen 31.08.1997 tarihli müstahsil makbuzu ile takip eden dönemlerdeki 97/10-12. aylar, 98/7-12. aylar, 99/1, 4, 6, 11. aylar, 2001/1-5. aylar, 2002/1, 3, 8, 9, 10, 12. aylar, 2003/1-12. aylar, 2004/1 ve 2. ay, 2007/6, 7, 8. aylara ait müstahsil makbuzları ve tevkifat kesinti belgelerinin davacıya ait olduğunun kabulünden hareketle, davacının 01.09.1997-01.09.2007 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş ise de verilen hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Bu tür aidiyet ve tespit davalarında gerçeğin tam olarak saptanması için, tanık beyanları ile birlikte işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gereği bulunmaktadır.

Buna göre eldeki davada,10.05.1966 doğumlu ...'ın davaya davalı olarak dahil edildiği, anılan kişinin baba adının Mehmet doğum yerinin Korkuteli olduğu, Kurumdan gelen sicil dosyasına göre Korkuteli Ziraat odasında 23.02.2011 tarihinden itibaren kaydının bulunduğu, Kuruma verdiği 28.09.2006 tarihli Tarım Bağ-Kur sigorta giriş bildirgesinin bulunduğu ve 01.11.2006 tarihinden itibaren sigortalılığının başlatıldığı,

alınan beyanında, 1995 yılından beridir çiftçilik ile uğraştığı, 1998-2014 yılları arasında Ulucak Mahallesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifine süt satışı yaptığı, yine 1998-2014 yılları arasında Kooperatife süt satışı yaptığını, gösterilen makbuzlardan kendisinin de Kooperatiften aldığını ancak herhangi bir şekilde bir yere başvuru yapmadığını, 2006 yılından öncesinde SGK kaydı olmadığı,

sadece 1982 yılında 33 gün bir SGK kaydı olduğunu, kendisine verilen müstahsil makbuzlarının genelini atıp saklamadığını,ineklerin buzağılama zamanı haricinde düzenli olarak süt verdiğini, makbuzların bir kısmının kendisine ait olabileceği, ancak hepsinin kendisine ait olmadığını belirttiği ancak Mahkemece davalının yukarıda anılan beyanı üzerine davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği 31.08.1997 tarihli müstahsil makbuzu ile başlamak üzere S.S.Ulucak Tarım Kredi Kooperatifi tarafından tanzim edilen 1997/10-12. aylar, 1998/7-12. aylar, 1999/1-4, 6-11. aylar, 2001/1-5. aylar, 2002/1, 3, 8, 9, 10, 12. aylar, 2003/1-12. aylar, 2004/1,

2. aylar, 2007/6, 7, 9. aylara ait müstahsil makbuzları ile tevkifat listelerindeki tevkifatların hangilerinin davacıya, hangilerinin davalıya ait olduğu araştırılarak kesin bir şekilde belirlenmeden hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, anılan müstahsil makbuzları ve tevkifat listelerinden davalı Kurum tarafından çıkarılan aidiyet uyuşmazlığı öncelikle yöntemince giderilmeli, bunun sonucuna göre davacının sigortalılık süresine ilişkin talebi irdelenerek tüm deliller toplanmak suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan, Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine,