Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9218 K.2023/11684

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazancın tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin ...

Belediyesinde 29.04.1999-28.03.2004 tarihleri arasında Meclis Üyesi Başkan Yardımcısı olarak görev yaptığını, davalı Belediyede çalışmasına rağmen sigorta primlerinin ödenmediğini, Şubat 2004 maaş bordrosundan anlaşıldığı üzere son net maaşının 4.585,76 TL olduğunu, müvekkilinin hizmet döküm cetveli incelendiğinde 1999-2003 yılları arasında hiç sigorta prim ödemesi bulunmadığının görüldüğünü, 2003 ve 2004 yıllarında ise müvekkilinin davalı Belediyedeki görevinin yanı sıra özel bir şirkette danışmanlık yaptığını ve bu şirket tarafından prim ödemelerinin yapıldığını,

müvekkilinin 1999-2003 yılları arasındaki primlerinin davalı ... tarafından ödendiği takdirde müvekkilinin prim gün sayısının artacağını ve erken emekli olabileceğini ve yüksek emekli maaşı alma olanağının bulunduğunu belirterek, müvekkilinin 29.04.1999-28.03.2004 tarihleri arasında son olarak net 4.585,76 TL ücretle davalı Belediyede çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... cevap dilekçesinde; 1580 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesinde, "Lüzum görülen belediyelerde reis muavinlerinin meclis azası arasından intihabı caizdir. Bu takdirde muavinlerin memuriyetleri meclisin devamı ile mukayyettir." hükmü uyarınca Meclis Üyesi Başkan Yardımcısı olarak göreve başladığını, 28.03.2004 tarihinde yapılan Mahalli İdareler Seçimleri dolayısıyla meclis üyeliği sona erdiğinden bu tarihten itibaren Başkan Yardımcılığı görevinin de sona erdiğini, davanın süre yönünden reddinin gerektiğini belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, davacının işyerinde devamlı olarak hizmet akdiyle çalışmış olduğunun tanık beyanları dışında, resmi, yazılı ve sağlıklı deliller ile (işyeri kayıtları, ücret tediye bordrosu, makbuz, ticari defterler, zabıta kayıt ve defterleri, vergi karnesi vs. ...) ispatlanması gerektiğini, asgari ücretten daha yüksek bir ücretle çalışıldığı iddiası karşında HMUK.’un 289 uncu maddesi gereğince bu iddianın yazılı deliller ile ispatının gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne,

1-Davacının; 29.04.1999 – 30.06.1999 tarihleri arasında 62 gün günlük 5.507.450 TL aylık 150.223.500 TL brüt ücretle,

01.07.1999 – 31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün günlük 6.070.000 TL aylık 182.100.100 TL brüt ücretle,

01.01.2000 –31.03.2000 tarihleri arasında 90 gün günlük 12.000.000 TL aylık 360.000.000 TL brüt ücretle,

01.04.2000 – 31.07.2000 tarihleri arasında 120 gün günlük 15.000.000 TL aylık 450.000.000 TL brüt ücretle,

01.08.2000 – 31.03.2001 tarihleri arasında 242 gün günlük 20.000.000 TL aylık 600.000.000 TL brüt ücretle,

01.04.2001 – 31.03.2002 tarihleri arasında 360 gün günlük 35.000.000 TL aylık 1.050.000.000 TL brüt ücretle,

01.04.2002 – 30.06.2002 tarihleri arasında 90 gün günlük 46.312.000 TL aylık 1.389.360.000 TL brüt ücretle ;

01.07.2002 – 31.03.2003 tarihleri arasında 273 gün günlük 54.597.215 TL aylık 1.637.916.450 TL brüt ücretle,

01.04.2003 – 30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün günlük 65.516.660 TL aylık 1.965.499.800 TL brüt ücretle,

01.07.2003 – 31.12.2003 tarihleri arasında 180 gün günlük 76.335.970 TL aylık 2.290.079.100 TL brüt ücretle,

01.01.2004 – 28.03.2004 tarihleri arasında 88 gün günlük 91.605.000 TL aylık 2.748.150.000 TL brüt ücretle,

Davalı ... Başkanlığına ait işyerinde hizmet akdine dayalı olarak ve sigortaya tabi çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili; dava konusu dönemde yürürlükte bulunan 1580 sayılı Belediye Kanunu'nun 96 ncı maddesine göre meclis üyesi belediye başkan yardımcılarının herhangi bir ... ile ilişkilendirilebileceklerine dair hüküm bulunmadığını, davacının 29.04.1999 – 28.03.2004 tarihleri arasında meclis üyesi başkan yardımcılığı yaptığını, bu süreçte herhangi bir talebi olmadığından ... ile ilişkilendirilmediğini, davacının çalıştığı dönemde yürürlükte olmayan kanun hükümlerine göre hizmet tespiti yapılamayacağından haksız davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; çalışma olgusunun Yargıtay tarafından bu davalar için öngörülen temel ilkeler çerçevesinde yöntemince araştırılmadığını ve kanıtlanamadığını, kamu düzenine ilişkin eldeki davada resen inceleme ve araştırma yapılması gerektiğini, Kurum kayıtlarında davacının çalışmasını doğrulayan kayıt ve belge bulunmadığından tanık sözleriyle kanıtlanmasını kabul etmediklerini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 28.04.1999-28.03.2004 tarihleri arasında davalı ... Başkanlığında 1580 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesinde yer alan "Lüzum görülen belediyelerde reis muavinlerinin meclis azası arasından intihabı caizdir.

Bu takdirde muavinlerin memuriyetleri meclisin devamı ile mukayyettir." düzenlemesi doğrultusunda meclis üyesi belediye başkan yardımcısı olarak tam zamanlı çalıştığının resmi belgeler ve bordro tanığı beyanlarıyla kanıtlandığı; davacının belediye başkan yardımcısı olarak görevinin sona erdiği 28.03.2004 tarihine göre, hizmetinin geçtiği yılın sonundan (31.12.2004) itibaren 5 yıl içerisinde (30.12.2009) eldeki davayı açtığı; yine davalı ...

Başkanlığında 1580 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi gereğince meclis üyesi belediye başkan yardımcısı olarak çalışan Fahri Biçer'in 29.04.1999-28.03.2004 tarihleri arasındaki çalışmasının tespitine karar verildiği ve Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 28.12.2020 tarihli ve 2020/3035 E. 2020/7778 K. sayılı kararıyla onandığı; her ne kadar hükümde 01.08.2000-31.03.2001 tarihleri arasındaki 242 günlük ve 01.07.2002-31.03.2003 tarihleri arasındaki 273 günlük çalışmanın tespitine karar verilmiş ise de sigorta ayının 30 gün olması nedeniyle bu çalışmaların 240 gün ve 270 gün olarak davacının hizmetine eklenmesinin mümkün bulunduğu;

sigorta primine esas kazanç belirlenirken kazanç tavanının dikkate alındığı anlaşılmakla, istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekilleri istinaf dilekçesi ile aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazanç tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86 ncı maddesinin dokuzuncu fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; 01.08.2000-31.03.2001 tarihleri arasındaki 240 günlük çalışmaya karar verilmesi gerekirken 242 gün çalışmanın kabul edilmiş olması ve 01.07.2002-31.03.2003 tarihleri arasındaki 270 günlük çalışmanın tespitine karar verilmesi gerekirken 273 günlük çalışmanın tespitine karar verilerek sigorta ayının 30 gün olması nedeniyle bu çalışmaların bu günü aşacak şekilde belirlenmiş olması hatalı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalılar vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesine karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi hükmünün 1 numaralı bendinin 5 inci fıkrasının silinerek yerine "01.08.2000 – 31.03.2001 tarihleri arasında 240 gün, günlük 20.000.000 TL aylık 600.000.000 TL brüt ücretle," 8 inci fıkrasının silinerek yerine "01.07.2002 – 31.03.2003 tarihleri arasında 270 gün günlük 54.597.215 TL aylık 1.637.916.450 TL brüt ücretle," ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,