Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9368 K.2023/8500

Taraflar arasındaki ödeme emri iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, dava dilekçesinde; 2012-2013 yılında adına kayıtlı bulunan iş yerinde güvenlik güçleri tarafından yapılan denetim sonucu çalışmamış olanlara ait tutanakların düzenlenmiş olduğunu, bu tutanaklar tarafına tebliğ edilmeden idari para cezasının kesildiğini, para cezalarının ve primlerin asılsız olup 26.08.2020 tarihinde gönderdiği dilekçede her şeyin açık olduğunu, 2012-2013 yıllarına ait olan bu borçlara itiraz ettikten sonra ödeme emrinin düzenlendiğini, bu işlemin usulsüz olduğunu belirterek ödeme emirlerinin ile borcun iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın müvekkil Kuruma karşı yönelmiş olduğu iddiaların hukuki geçerliliğinin olmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 8 inci maddesinde "Kamu idareleri ile bankalar,

kurumca sağlanacak elektronik altyapıdan yararlanmak suretiyle kurumca belirlenecek işlemlerde işlem yaptığı kişilerin sigortalılık bakımından tescilli olup olmadığını kontrol etmek ve sigortasız olduğunu tespit ettiği kişileri kuruma bildirmekle yükümlüdürler" denildiğini,...Kaymakamlığı İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından davalı işverenden gerekli belgelerin gönderilmesinin istenmiş olduğunu tanzim edilemeyen belgelerin resen düzenlenerek idari para cezasının uygulanıp işverene tebliğ edildiğini borç konusunu oluşturan tutanaklar ...

İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olup bu tutanakların kurumca tebliğ etme gibi bir durumun olmadığını, ödeme emirlerine itirazların hukuki geçerliliğinin olmadığını bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ...SGK dosyasının incelenmesinde davacıya...Kaymakamlığı İlçe Emniyet Amirliği tarafından düzenlenen tutanaklara istinaden davacıya ait işyerinde kayıt dışı çalıştıkları tespit edilip kimlik bildirim formlarının kuruma gönderilmemesi, sigortalı işe giriş bildirgelerinin yasal süre içerisinde bildirilmemesi, işten ayrılış bildirgelerinin yasal süre içerisinde bildirilmemesi nedeniyle değişik tarihlerde düzenlenen idari para cezalarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Davacıya SGK'nın 2021/10047, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69 ,70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96 ,97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122 ,123 icra takip numaralı ödeme emirlerinin 29.07.2021 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğ evrakını aynı evde birlikte yaşayan ...'in aldığı anlaşılmıştır.Ödeme emirlerinde yer alan borcun doğum tarihlerinin 2011-2012-2013-2014- 2015-2016 yıllarına ait olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafça ödeme emirlerinin zamanaşımına uğramış olduğunu ve ödeme emirlerine itiraz ettiğini belirtmiş ise de SGK'nın prim ve idari para cezalarına ilişkin zaman aşımı süresinde genel zaman aşımı olan 10 yıllık zamanaşımının uygulanması nedeniyle ödeme emirlerinin zamanaşımına uğramadığı tespit edildiği..." gerekçeleriyle;

"Davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; yerel Mahkemece dava konusu uyuşmazlığın esasına ilişkin hiçbir delil toplanmadan ve araştırma yapılmadan idari para cezalarının tarafına 29.07.2021 tarihinde tebliğ edildiği ve zamanaşımına uğramadığı gerekçesi ile davanın reddedildiği, bu davada ileri sürdüğü hakkında uygulanan idari para cezalarının usul ve yasaya aykırı olduğu, esasa ilişkin hiçbir araştırma ve inceleme yapılmadığı, tebligatların usulüne uygun yapılmadığı, zamanaşımının değerlendirilmesi hususunda ödeme emirlerinin tarafına tebliğ tarihinin değil uygulama tarihinin baz alınmak zorunda olduğu,

uygulanma tarihinde ise o tarihteki mevzuat hükümlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği, dava konusu 2011-2012-2013-2014-2014 ve 2016 yıllarına ait idari para cezalarının zamanaşımına uğradığının sabit olduğu halde ödeme emirlerinin tarafına 29.07.2021 tarihinde tebliğ edildiğinden zamanaşımının gerçekleşmediği gerekçesinin yasaya aykırı olduğu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna karşı yazılı ve sözlü itirazlarının Mahkemece değerlendirilmediği,

bu hususların AİHS 6 ncı madde ve Anayasa 36 ncı maddeden kaynaklanan hukuki dinlenilme hakkının ihlal ettiği, 6183 sayılı Kanun'un 102 nci maddesi gereği dava konusu idari para cezalarının zamanaşımına uğradığının sabit olduğu gerekçeleriyle, yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya SGK'nın 2021/10047, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123 takip numaralı ödeme emirlerinin 29.07.2021 tarihinde tebliğ edildiği, tebliğ evrakını aynı evde birlikte yaşayan ...'in aldığı,

ödeme emirlerinde yer alan borçların tahakkuk tarihlerinin 2011-2012-2013-2014- 2015-2016 yıllarına ait olduğu, bu nedenle Kurum'un alacaklarının zamanaşımına uğramadığı, davacının ödeme emirlerinde belirtilen borçlardan sorumlu olduğu, sonuç olarak yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı, istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emri iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6183 sayılı Amme Alacakları Tahsili Usulü Hakkında Kanunu'nun 35, mükerrer 35, mülga 506 sayılı Kanun'un 80 inci ve bazı maddeleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun 168 inci maddesinde, “Türkiye Barolar Birliği Yönetim Kurulunca, baro yönetim kurullarının teklifleri de göz önüne alınmak suretiyle uygulanacak tarife o yılın Ekim ayı sonuna kadar hazırlanarak Adalet Bakanlığına gönderilir. (Ek cümle:16.06.2009 - 5904 S.K./35.mad) Şu kadar ki hazırlanan tarifede; genel bütçeye, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler ve bunların zam ve cezaları ile tarifelere ilişkin davalar ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun uygulanmasından doğan her türlü davalar için avukatlık ücreti tutarı maktu olarak belirlenir.

Avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarife esas alınır.” düzenlemesi yer almakta olup; açık yasal düzenleme karşısında, 6183 sayılı Kanun'un uygulanmasından kaynaklanan davada maktu vekalet ücretine hükmedilmesine rağmen nispi vekalet ücretine hükmedildiğinin belirtilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3.Ayrıca davalı Kurum 'un Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı olarak belirtilmesi gerekirken ... olarak gösterilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2 nci maddesi gereğince verilen karar düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2-Davacının temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi 4 nolu bendinin silinerek yerine; "4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 5.100,00 TL.maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine," ibaresinin yazılmasına,

3.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi karar başlığında " davalı; ..." ibaresinin silinerek yerine "davalı: Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı" ibaresinin yazılması, suretiyle hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,