Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9435 K.2025/65

Taraflar arasındaki prim gün sayısı hatalı belirlendiğinden yaşlılık aylığı tutarının ve fark aylıkların tahsili gerektiğinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 17.05.2016 tarihinde yurt dışı borçlanması yaparak emeklilik müraacatında bulunduğu ve emekli olduğu, ancak 1980/2000 yılları arasında 2899 gün çalışması bulunmasına rağmen bu çalışmanın 1342 gününün dikkate alındığı, bu durumun davacının emekli maaşının düşük olmasına sebep olduğu, belirtilen gün sayısı dikkate alınması halinde davacının şuanki emekli maaşından daha fazla emekli maaşı alacağını belirterek bu durumun düzeltilmesi için davalı Kuruma yapılan başvurunun reddedildiği iddiasıyla davacının 1980-2000 yılları arasında 2899 gün çalışmasının tespit edilmesine,

emekliliğe esas hizmet süresinin hesaplanmasında 2899 günlük sürenin dikkate alınmasının tespitine, geriye dönük olarak 01.11.2015 tarihinden itibaren davacıya eksik ödenen aylık tutarının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının borçlanma talep dilekçesinde borçlanmak istenilen dönümün belirtilmediği ve Kurum işlemlerinin yerinde olduğu, Mahkeme masraflarının ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesi gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla tavzihen; Türkiye - Belçika Sosyal Güvenlik Sözleşmesi 28. maddesi hükmü ve bu konudaki Yargıtay içtihatları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacının ilk işe giriş tarihinin 10.08.1981 olarak belirlenmesine ve emekliliğe esas hizmet süresinin hesaplanmasında 1557 günlük sürenin dikkate alınmasının tespitine, Kurum tarafından davacıya ait emeklilik maaşının yeniden belirlenmesine ve ödenmiş olan emekli maaşları açısından eksik bir ödeme var ise davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının tarih aralığı belirtmeksizin yurt dışında çalıştığı 5000 günlük sürenin borçlandırılması için Kuruma başvuruda bulunduğu, davacının Türkiye'de ilk sigortalılığının 26.05.2015 tarihinde başladığı, davacının yurt dışı hizmet belgesine göre borçlanabileceği toplam gün miktarının 3878 olduğu, buna rağmen Kurum tarafından hatalı belirleme ile davacıya toplam 5000 gün borçlanma imkanı tanındığı,

söz konusu hatanın, davacının hizmet cetvelinde çalışmalarının bazılarının gün olarak, bazılarının ise saat olarak gösterilmesinden dolayı saat olarak gösterilen hizmetlerin gün olarak kabul edilmiş olmasından kaynaklanmış olabileceği, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği gibi yurt dışı borçlanmasını yapabileceği süre Kurum tarafından eksik hesaplanmamış olup davacının toplam 2899 günlük çalışma süresinin dikkate alınmasına yönelik talebi yerinde olmadığı, çünkü, zaten Kurum davacının 5000 günlük çalışması olmamasına rağmen davacıya 5000 günlük borçlanma yaparak aylık bağladığı,

dolayısıyla davacıya bağlanmaması gereken bir aylık bağlandığından davacının fark aylık talep etmeye hakkı bulunmadığı, bu itibarla, davacının 1557 günlük süresinin daha dikkate alınması gerektiği yönündeki ve fark aylıkların davacıya ödenmesine yönelik kararın yerinde olmadığı,

davacının çalışmalarının geçtiği ülke Belçika olduğundan ve ülkemiz ile Belçika arasındaki sözleşme ve mütekabiliyet ilkesi gereğince yurt dışında çalışmaya başlanılan sürenin ülkemizde de sigorta başlangıcı sayılacağından davacının 18 yaşını ikmal ettiği 10.08.1981 tarihinin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesine yönelik kararın usul ve yasaya uygun olduğu öte yandan,

davacının yatırdığı harcın iadesi yerine yargılama gideri olarak davalı Kurumdan tahsiline karar verilmesi dolaylı yoldan harç tahsili niteliğinde olup Kurum harçtan muaf olduğundan buna ilişkin karar da usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile Afşin İş Mahkemesinin 2016/112 Esas, 2019/162 Karar sayılı ilamının HMK'nin 353/1-b maddesinin (2) numaralı alt bendi uyarınca kaldırılmasına ve düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine mütekabiliyet ilkesi gereğince davacının ilk sigortalılık başlangıç tarihinin 10.08.1981 olduğunun tespitine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğu, davanın tümüyle kabulünün gerektiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının talebine göre usul ve yasaya uygun işlemler yapıldığı ancak eksik inceleme ile karar verildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim gün sayısı hatalı belirlendiğinden yaşlılık aylığı tutarının ve fark aylıkların tahsili gerektiğinin tespitine ilişkindir.

Davacının, 3201 sayılı Kanun kapsamında yurt dışı hizmet borçlanması yoluyla elde ettiği prim gün sayısının belirlenmesine ve buna bağlı fark aylıklarının tahsiline ilişkin görülen davada; borçlanmaya esas alınan TR4 belgesinde, Belçika’daki çalışmaların saat bazında ifade edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, Belçika Sosyal Güvenlik ve Emeklilik Sistemi çerçevesinde saat üzerinden yapılan çalışmaların sigortalılık niteliği hususunun araştırılması, buna göre davacının 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanabileceği yurt dışı çalışma sürelerinin tespiti ve sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Oysa Mahkemece, belirtilen maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, gerekli araştırma ve inceleme yapılmaksızın hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.

VI. KARAR