Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9565 K.2023/9236

Taraflar arasındaki sigorta başlangıcının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 01.09.1986 tarihinde Ordu İli Perşembe İlçesi, ...

Köyü Balıkçı Barınağı adlı iş yerinde ve ... sicil nosu ile faaliyeti gösteren ... adlı kişinin yanında işe başladığını, işverenin müvekkili adına işe giriş bildirgesi düzenleyerek davalı Kuruma verdiğini, davalı Kurum tarafından işverenliğin vermiş olduğu bildirgeye göre SGK sigortalı işe giriş sicil kartı verildiğini, bu giriş kartında müvekkilinin işe giriş tarihinin 01.09.1986 olarak yazıldığını, müvekkilinin işveren yanında 01.09.1986-30.12.1986 tarihine kadar yaklaşık 4 ay çalıştığını, sadece işe giriş tarihinin tescilinin emeklilik işlemi için yeterli olduğunu, müvekkilinin emeklilik için kuruma başvurduğunu,

ancak kurum tarafından 01.09.1986 yılına ait her hangi bir hizmetin bulunmadığının belirtildiğini ve emeklilik işlemlerinin iptal edildiğini, davalı kurumun işleminin hukuka aykırı olduğunu, davalı kurumun görevini yerine getirmemesinin müvekkilinin hak kaybına neden olduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin işe giriş tarihi olarak 02.06.1986 olarak tespit ve tesciline, aksine olan Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafça açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının talebinin 5 yıllık hak düşürücü süreye uğradığından dolayı öncelikle davanın hak düşürücü süre nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kurum kayıtlarının incelenmesinde 591540.34 işyeri numaralı Şahin Parke San. ve Tic. Ltd. Şti. unvanlı işyeri tarafından 1998/3. dönem bordrosunda davacı adına sicilsiz hizmet bildirilmiş olmakla birlikte, işveren tarafından kuruma işe giriş bildirgesi verilmediğinden hizmet tespit edilemediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,"... davacı tarafa talebini açıklamak üzere süre verildiği, davacı tarafın taleplerinin davacının 01.09.1986 tarihinde davalı firmada çalışması nedeni ile sigorta başlangıç tarihinin tespiti talebine ilişkin olduğu yönünde beyanda bulunduğu, dosyadaki kayıt ve belgelerden 14.08.1970 doğumlu davacının talebi ve bildirgedeki işe giriş tarihi olan 01.09.1986 tarihinde henüz 18 yaşını doldurmadığı, davacının tespitini istediği sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını tamamladığı tarihten önce olması nedeniyle 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca tespitinin mümkün olmadığı,

işe giriş bildirgesinin 19559 sicil sayılı ... isimli işyerinden Kuruma verildiği, ancak davacının sigorta başlangıç tarihi olarak tespitine karar verilen 14.08.1988 tarihinden önce de 01.12.1986 tarihinde 4/a çalışmasının bulunması nedeniyle davacının 01.09.1986 tarihinde davalı firmada çalışması nedeni ile sigorta başlangıç tarihinin 01.09.1986 tespitini istemesinde hukuki yararı bulunmadığı anlaşıldığından..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı istinaf dilekçesinde, İlk Derece Mahkemesince usul ve yasaya aykırı karar verildiği, davacının yaşlılık dolayısıyla emekliliğe hak kazanabilmesi için 01.09.1986 tarihinin işe giriş tarihi olarak tescilini istemekte hukuki yararının olduğu, davacının davalı işveren ... yanında belirtilen tarihlerde fiilen gerçek bir çalışmasının olduğunun tanık anlatımlarıyla da ispat edildiği, nitekim sigortalılık koşullarının oluştuğunun sabit olduğu,

her ne kadar davacının hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, 18 yaşından önce, 01.12.1986 tarihinde 4-A çalışmasının bulunduğu mevcut ise de müvekkilin 18 yaşını doldurduğu tarihten önce tespitini talep ettiğimiz 01.09.1986 tarihindeki 1 günlük çalışması için ödenecek olan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edileceği, yine yaşlılık aylığının hesabında dikkate alınacağı davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu,

nitekim işe giriş bildirgesi yanında müvekkilin fiili çalışmasını da ispat ettikleri kül halinde değerlendirildiğine maddi ve hukuki olguların göz ardı edilerek davanın reddine dair verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği gerekçeleri ile yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalı ... işyerinde 01.09.1986 tarihinde işe girdiğine ilişkin işe giriş bildirgesinin Kuruma verildiği, Kurum kayıtlarına işlendiği, davalı işyerinin davacının üç aylık sigorta primleri bordrosu 1986/3. dönem bordrosunda isminin bulunduğu,

bordro tanıkları ..., ... ve ...'nun davacının çalışmalarını doğruladıkları, davacının davalı işyerinde kendilerinden daha önce işe girdiğini hatta kendilerinin davacı vasıtasıyla işe girdiklerini tutarlı şekilde beyan ettikleri, dinlenen tanıkların davacının çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin işe giriş bildirgelerinin olduğu ve bordrolarda isimlerinin geçtiği, dinlenen tanık beyanları ile davacının çalışmalarının ispatlandığı,işe giriş bildirgesi verilmesinin davacının çalışmalarına karine teşkil ettiği,

davacının talep ettiği işe başlangıç tarihinde ise davacının 16 yaşında olduğu dikkate alınarak davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olduğunun tespitine karar verilerek ;davacının ... ünvanlı işyerinde 01.09.1986 tarihinde 1 gün çalıştığı ve 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca uzun vadeli sigorta kolları yönünden sigortalılık başlangıcının 14.08.1988 tarihi olduğunun tespitine karar verilmesi gerekmiştir.." gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulü ile

Davacının ... ünvanlı işyerinde 01.09.1986 tarihinde 1 gün süreyle hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca uzun vadeli sigorta kolları yönünden sigortalılık başlangıcının 14.08.1988 tarihi olduğunun tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı SGK vekili, davanın reddinin gerektiğini beyanla kararın temyizen bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık 02.06.1986 tarihinin sigorta başlangıcı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2, 9, 60 ıncı maddenin (G) bendi,108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme 1.5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi yollamasıyla uygulanan mülga 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesinde "Bu maddenin uygulanmasında; 18 yaşından önce malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olanların sigortalılık süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlamış kabul edilir. Ancak bu tarihten önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir" hükmü öngörülmüştür.

2.Eldeki davada,mahkemece verilen kabul kararı yerinde olmakla birlikte; davacının 14.08.1970 doğumlu olduğu, tespitini talep ettiği 01.09.1986 tarihinde 16 yaşında olduğu, buna göre, davacı yönünden sigortalılık başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 14.08.1988 tarihi olduğu, bu tarihten önceki hizmet süresinin de prim ödeme gün sayısına dahil edilmesi gerektiğine hükmedilmesi yerine yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

3. Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;

2.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile, Bölge Adliye Mahkemesi ilamında, hükmün 1 no.lu bendindeki "Davacının ... ünvanlı işyerinde 01.09.1986 tarihinde 1 gün süreyle hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca uzun vadeli sigorta kolları yönünden sigortalılık başlangıcının 14.08.1988 tarihi olduğunun tespitine," ibaresine devamla "... 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının 18 yaşını ikmal ettiği tarih olan 14.08.1988 tarihinden önceki çalışmasının prim ödeme gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine," ibaresinin eklenmesine ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,