Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9621 K.2023/9201

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen çift ölüm aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının babası ...'un 08.09.1988 tarihinde vefat ettiğini, babanın vefat tarihi itibariyle davacının eşi ... ile evli olduğunu, eş ...'nın 07.03.2014 tarihinde vefat ettiğini, eşin ölüm tarihi itibariyle Bağ-Kur'dan emekli olduğunu, davacının davalı kuruma müracaat ederek dul aylığının yanı sıra 1988 yılında vefat eden baba ...'dan dolayı da yetim aylığı bağlanması talebinde bulunduğunu, davalı kurumun 07.02.2019 tarihli yazısı ile;

hem eşinden hem de babasından aylık alma hakkının bulunmadığını bildirmek suretiyle talebi reddettiğini, davacının her iki aylığa da hak kazandığını belirterek davacının babası ...'dan dolayı yetim aylığı almaya hak kazandığının tespiti ile davacının aylık bağlanmasına ilişkin talebinin reddine yönelik kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Sgk vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 27.10.2020 tarihli ve 2019/47-2020/201 sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 15.09.2022 tarihli ve 2021/389-2022/1294 Karar sayılı kararıyla; İlk Derece Mahkeme kararı yerinde bulunarak istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; "... babası üzerinden aylık alma açısından hakkı doğuran olay eşinin vefat ettiği tarih olacağından, söz konusu tarihteki ilgili mevzuatın yukarıda belirtilen maddeleri uyarınca davacının çift aylığa hak kazanamadığı belirgindir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Somut olayda davacının eşinin vefat ettiği tarih 01.04.2014 tarihi olup; bu tarihte geçerli olan kanun 5510 sayılı Kanundur. Bu kanun, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Kanun'un 54/1- (a) - 5. bendine göre hem eşinden hem de babasından ölüm aylığına hak kazananlara tercihine göre eşinden yada babasından aylık bağlanacağı kabul edilmiştir. Dolayısıyla hem eşinden hem babasından aylık bağlanması (çifte aylık bağlanması) kabul edilmemiştir. Buna göre kurum işlemi hukuka uygundur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davasının reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yasal mevzuata göre davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, emsal Yargıtay karaları nazarında kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davacıya çift ölüm aylığı bağlanıp bağlanamayacağına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 34 ve 54 ncü maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR