Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9651 K.2023/9290

Taraflar arasındaki aksine Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsili ile yersiz aylık borcu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı Kurumun 28.08.2020 tarihli ve 22465208-205.99-E.10166616 sayılı işleminin ve bu çevreye ilişkin diğer işlemlerinin iptaline, yurt dışında çalıştığı gerekçesiyle aylığın iptali sonucu çıkarılan yersiz aylık borcunun iptalini, yaşlılık aylıklarından yapılan kesintilerin her kesintinin yapıldığı ayın aylık ödeme gününden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aksine Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle bağlanması ve ödenmeyen aylıkların yasal faizleriyle tahsili ile yersiz aylık borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

2- 3201 sayılı Kanun'un "Aylık tahsisi ve aylığın başlama tarihi" başlıklı 6 ncı maddesi, bu Kanuna göre değerlendirilen sürelere istinaden aylık tahsisi yapılabilmesi için yurda kesin dönülmüş olmasını, tahakkuk ettirilen borcunun tamamının ödenmiş olmasını ve borcunun tamamının ödenmesinden sonra yazılı istekte bulunulmasının şart olduğunu, kanun hükümlerinden yararlanmak suretiyle aylık bağlananlardan tekrar yurt dışında yabancı ülke mevzuatına tabi çalışanlar, ikamete dayalı bir sosyal sigorta ya da sosyal yardım ödeneği alanların aylıkları, tekrar çalışmaya başladıkları veya ikamete dayalı bir ödenek almaya başladıkları tarihten itibaren de kesileceğini düzenler.

Ancak 3201 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine 7247 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi ile eklenen ve 26.06.2020 tarihinde yürürlüğe giren C) fıkrasında " Yurt dışında zorunlu sigortalılığa tabi olsalar dahi kısa süreli çalışma olarak adlandırılan işlerde çalışanların aylıkları bu madde kapsamında değerlendirilmez ve kesilmez. Bu maddede geçen kısa süreli çalışmaya tabi işler yönetmelik ile belirlenir." düzenlemesi ile "kısa süreli çalışma" olarak adlandırılan işlerde çalışmanın bağlanan yaşlılık aylığını kesmeyeceği düzenlenmiştir.

3.Değerlendirme İnceleme konusu davada, davacının 9023 gün 4/1-b kapsamda yurt dışı borçlanması akabinde 01.07.2013 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı aldığı, davalı Kurumun, davacının yaşlılık aylığı almaya başladıktan sonra adına prim ödemelerinin bulunduğu gerekçesi ile aylığı bağlandığı tarih itibariyle iptal ederek, 2003/7. ay-2019/1. ay arası için ödenen aylıkları yersiz aylık borcu çıkarması üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemesince Kurum işlemlerinin yerinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Karar eksik araştırma ve incelemeye dayalıdır.

Dosya içerisinde bulunan davacıya ait yurt dışı sigortalılık sürelerini gösterir hizmet belgesinde, davacının 01.01.2013-31.05.2018 tarihleri arasında sigortadan muaf cüz'i çalışmasının bulunduğu, bu çalışmanın 3201 sayıl Kanun'un 6/C maddesi kapsamında kesin dönüş şartının yerine gelmesine engel olmadığı gözetilerek dosyanın bu kapsamda yeniden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,