Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9766 K.2023/10698

Taraflar arasındaki hizmet ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 05.06.2013 - 25.12.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak ve 3.000,00 TL net ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ..., davacının şahsına ait çiftlikte 15.11.2013 - 12.01.2014 tarihleri arasında çalıştığını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, ... A.Ş. ile 2013 yılı Kasım ayından önce kendisinin hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığını, 2013 yılı Kasım ayından önce sahibi olduğu çiftliğin ...tarafından işletildiğini, bu şahsın da aynı şekilde ... A.Ş.'ye fason üretim yaptığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, yazılı belgenin aksinin ancak eş değerdeki bir delille ispatlanabileceğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; "....Yapılan yargılama sonunda, toplanan deliller, tanık anlatımları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının davalıya ait... Köyü Tire adresindeki çiftliğin faaliyete başladığı tarih olarak değerlendirilen 10.06.2013 ve 25.12.2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden -ücrete ilişkin iddiaların yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu karşısında davacının ücret iddiasına ilişkin banka kayıtları, ticari defter kayıtları vb. yazılı belgeler bulunmadığından- asgari ücret ile 195 gün çalıştığı ve bu çalışmalarının feri müdahil Kuruma bildirilmediği kanaatine varılmıştır.... " gerekçesine dayalı olarak "davanın kısmen kabulü ile

Davacının SGK'da tescilsiz ... Köyü Tire ... adresinde bulunan davalı ...'e ait tavuk çiftliği işi işyerinde 10.06.2013 - 25.12.2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret üzerinden 195 gün çalıştığının, 195 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine,

Fazlaya ilişkin talebinin reddine, " karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çalıştığını iddia ettiği tarihlerde ... ili Salihli ilçesinde kendi işyerinde çalıştığını, şahsına ait tavuk üretim çiftliğinin sadece ... Tavukçuluk ve Yem ve Soya A.Ş.'ye fason olarak üretim yaptığını, bu çiftlikte başka üretim ve ticari faaliyet göstermediğini, davacının başka yerlerde sigortalı olduğuna dair delillerin dikkate alınması gerektiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesin iistemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davanın tanık beyanlarıyla ispatlanamadığını, beyanlar arasında çelişkiler bulunduğunu, iddianın ispatlanamadığını, eksik incelemeye dayalı hüküm verildiğini beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; " inceleme konusu davayla ilgili olarak toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının, davalıya ait tavuk çiftliği işyerinde 05.06.2013 - 25.12.2013 tarihleri arasında çalıştığını iddia ettiği, davalının ise cevap dilekçesinde 15.11.2013 - 12.01.2014 tarihleri arasında çalıştığını kabul ettiği, davalının 19.08.2013 tarihinde işyerinde meydana gelen olayla ilgili olarak kollukta 20.08.2013 tarihinde verdiği beyanda davacıdan yanında çalışan kişi olarak bahsettiği, yine davalının,

Alsancak Polis Merkezi Amirliğinde vermiş olduğu 23.10.2014 tarihli ifadesinde; "...'u tanırım 2013 yılı Temmuz ve Kasım- aylarında benim Tire Yigenli’de bulunan çiftliğimde çalışmıştır kendisi ile özel anlaşmamız olup,

benden 12 ay boyunca aylık almayacaktı ancak ben 2013 Kasım ayında adıma yapılan icra takipleri nedeni ile çiftliği satmak zorunda kaldım o dönemde çok senet alış verişim farklı kişilerle oldu ben ... ile 2013 yılı Kasım ayında hesap gördük ben kendisine 16 bin 876 TL borçlu çıktım sigorta primlerini (SGK) tamamen ödedim ve sonra bu parayı ben kendisine 1 ay içinde ödeyeceğimi söyledim o zaman ben senet verip vermediğimi hatırlamıyorum benden 4 aylık dönemde olan alacağı olan 16 bin 876 TL 'yi parayı kendisine ödedim ve yazısı ile kendisinden yazı aldım yazı fotokopisini 3 adet olarak size veriyorum asılları bendedir,

kendisi ile işçi ve iş veren ilişkimiz vardır " şeklinde beyanda bulunduğu, davacı vekili tarafından davacı adına Salihli’de bulunan çiftliğe en son gönderilen civciv sevkiyatının 20.05.2013 tarihinde olduğunu belirten Fason Üretim raporu sunulduğu, diğer sevkiyat raporlarında, ...Köyü Tire/... adresinde 10.06.2013 tarihinden itibaren ...adına ancak teslim alanın ... adına 4 teslimatın yapıldığı, 27.07.2013 tarihinden itibaren teslim alanın davacı ... olduğu, 07.09.2013 tarihinden itibaren teslimat yerinin ... olduğu, teslimatların 25.12.2013 tarihine kadar devam ettiğinin görüldüğü,

bu durumda 10.06.2013 tarihinden itibaren davalı ...’in, ...Köyü Tire adresindeki çiftliğin faaliyette olduğunun anlaşıldığı, davacıya ait hizmet döküm cetvelinde 01.08.2013-06.12.2013 tarihleri arasında 1158209.48 sicil sayılı Serdal Buluter'e ait otel işletmesi işyerinden sigortalılık bildirimleri bulunsa da bu bildirimlerin iptal olunduğu, bu nedenle davacının davalıya ait tescilsiz işyerinde 06.10.2013 tarihinde çalışmaya başladığı, 1493973.35 sicil sayılı işyerinden 07.12.2013 tarihinde bildirimleri başladığından,

06.12.2013 tarihine kadar çalıştığını kabul etmek gerekirken, uyuşmazlık konusu dönemle çakışan ve hakkında denetim raporu ve müfettiş incelemesine rastlanmayan ve sigortalılık bildirimleri iptal edilmediği 02.06.2023 tarihli Kurum yazısı ile anlaşılan bildirimlerin dikkate alınmaması yönüyle hükmün hatalı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdikleri itirazların yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında kısmen yerinde olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak.

HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerektiği " gerekçeleri ile A-) Davalı vekili ve fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurularının Kısmen Kabulü ile; ... 14. İş Mahkemesi'nin 19.04.2021 tarih, 2016/463 Esas ve 2021/195 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına,

1-Davanın kısmen kabulü ile -Davacının, davalı ...'e ait ... Köyü /Tire ... adresinde bulunan tescilsiz tavuk çiftliği işyerinde 10.06.2013-06.12.2013 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden asgari ücret ile 176 gün çalıştığının ve 176 günlük çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, -Fazlaya ilişkin talebinin Reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Feri Müdahil Kurum vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazancınn tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddeleridir.

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde feri müdahil Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,