Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9774 K.2023/9200

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen istirdat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince 26.07.2023 tarihli ek karar ile davacı tarafın temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ek kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı SGK Başkanlığı vekili, Kurum Rehberlik Teftiş Kurulunun 07.05.2018 tarih ve 2018/GY-36 sayılı işlemi ile ...'e ait olan fason tekstil atölyesinin sahte işyeri olduğunun tespit edilmesi nedeniyle bu işyerinde 06.01.2010 - 29.02.2012 tarihleri arasındaki çalışmaların iptal edilmesinin gerektiğinin bildirildiğini, davalı ...'ın da bu işyerinden sigortalılık bildirimlerinin yapıldığını ve bu sahte sigortalılık bildirimlerinin iptal edilmesi sonucu davalının emeklilik şartlarını taşımadığından emekliliğinin de iptal edildiğini,

01.04.2011 - 19.07.2019 tarihleri arasında davalıya 110.272,56 TL ödeme yapıldığını beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 110.272,56 TL'nin her bir aylık ödemesi için ödemenin yapıldığı tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, davayı kabul etmediklerini ... 16. İş Mahkemesinin 2019/183 sayılı dosyası ile çalışmanın gerçek olduğu ve iptal edilen emekli aylığının bağlanması talepli dava açtıklarını, müvekkilinin işyeri ile ilgili soruşturmalardan haberdar olmadığını, işyerinde çalıştığını ve ücretlerini de aldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi 22/02/2021 tarihli ve 2019/780-2021/150 sayılı kararıyla; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2021 tarihli ve 2021/1165-2021/1920 Karar sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; "...davanın işlemden kaldırılması kararından önce tarafların duruşma gününü uyap üzerinden öğrenmelerine dair karar verilmesi hususu, usulüne uygun bir tebliğ mahiyetinde olmadığı için işlemden kaldırma kararı yerinde görülmemiştir. " gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Dava sırasında tahakkuk edilen borcun davacı kurumca terkin edildiği ve borcun tahakkuk ettirilmesinde dava dışı işveren ...'in kendi kusurunun olduğu, davalı ...'ın kusurlu olmadığı ... 16.İş Mahkemesi 2019/183 E 2021/117 K. 18/03/2021 tarihli kararıyla tespit edildiğinden yargılama giderlerinin davacı kurum üzerine bırakılmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

2.İlk Derece Mahkemesi 26.07.2023 tarihli ek kararı ile davalının temyiz harçlarını verilen süre içerisinde yatırmadığından bahisle davalı tarafın temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri ek karara karşı süresi içerisinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; eksik incelemeye dayalı hüküm kurulduğunu, aleyhe verilen vekalet ücretinin fazla hesaplandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; lehe verilen vekalet ücretinin nispi olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Ek karara karşı temyiz dilekçesinde ise masraf ve harca ilişkin muhtıranın usulüne uygun düzenlenmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, konusuz kalan davada hükmedilecek vekalet ücretinin miktarı ile temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılmasına dair ek kararın yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile AAÜT'nin 6 ve 13 ncü maddeleri .

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı Kurum vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.İlk Derece Mahkemesinin, davalı vekilinin temyiz isteminden vazgeçmiş sayılmasına dair ek kararı yönünden yapılan incelemede, ek karara dayanak temyiz harç ve masraf tamamlatılması hakkındaki muhtırada her ne kadar temyiz harcı 1.066,70 TL olarak yazılmış ise de, davacının sehven daha önce istinaf harcı yatırdığı belirgin olmakla bu miktarın düşülüp kalan kısım belirtilmek suretiyle muhtıra çıkartılması gerekirken usulsüz şekilde muhtıra çıkartıldığı belirgin olduğundan ek kararın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

3.Dosya kapsamı incelendiğinde, yersiz ödenen 110.272,56 TL nin istirdadı için işbu davanın açıldığı, uyuşmazlığın ön inceleme aşamasından önce giderildiği, davacı Kurumun kesilen aylığı kesildiği tarihten bağladığı ve işbu davanın konusu olan alacağı terkin ettiği belirgin olmakla, yürürlükteki AAÜT'nin 6 ncı ve 13 ncü maddeleri gereğince, dava konusu alacak üzerinden hesaplanacak vekalet ücretinin yarısı oranında davalı lehine vekalet ücreti verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

3.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanunun Geçici 3 üncü maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR