Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2023/9809 K.2023/9476

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı, davalı iş yerinin ... İli, ... İlçesi, ..., ... Mahallesi, ... Caddesinde bulunan evlere Tüp Gaz ve oksijen tüpleri dağıtım bayisinde, 1994 yılında 120 gün çalıştığını ancak Kurum’a tahsis başvurusundan sonra Kurumca, bu iş yerinden bildirilen hizmetlerin sistemde giriş çıkış tarihlerinin bulunmamasından dolayı yapılan inceleme ve araştırma neticesinde buradan yapılan bildirimlerin tahsise esas alınmadığını belirterek Kuruma bildirilen fakat primleri yatırılmamış olan çalışmalarının tespiti ile bu çalışmalarına ait yatırılmayan primlerin işverenden tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ile dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... Ticaret Siciline kayıtlı bir turizm şirketi olduğunu, ...'de ... ilçesinde turizm sektöründe faaliyet gösterdiğini, otel işletmeciliği yaptığını, faaliyetleri arasında ... Bayiliği'nin olmadığını, kuruluşundan bu yana hiç bir zaman böyle bir faaliyetinin olmadığını, hatta müvekkili şirketin ... Üsküdar'da başka bir faaliyeti de olmadığını, davanın öncelikle husumet yönünden reddini, esasa girildiği takdirde esastan reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; istemin öncelikle süre yönünden reddini talep ettiklerini, çünkü davanın sadece hizmet başlangıç tespiti davası olmayıp prim tespitine de yönelik olduğunu, esas yönünden Yargıtay kararlarında;

bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için sigortalı işe giriş bildirgesinin varlığının yeterli olmadığının belirtildiğini, davacının iddialarının kurum kayıtları ile bağdaşmadığını, davacının huzurdaki dava ile ileri sürdüğü iddialarının müvekkili kurum kayıtlarına eş değerde belgelerle kanıtlanması gerektiğini, bu nedenle davacının iddialarını tanık anlatımlarına dayalı olarak kanıtlamasına muvafakatlarının olmadığını, celp ve ibraz olunacak deliller ile diğer hususlarda davanın esasına karşı beyanda bulunmak hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddine,

yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiklerini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 22.01.2019 tarihli ve 2016/877-2019/31 sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 21.05.2021tarihli ve 2019/1684-2021/677 sayılı kararıyla; mahkeme hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; "...Davaya konu somut olayda, davacının iddiası gözetildiğinde; ... İli, ... İlçesi, ..., ... Mahallesi, ...

Kuyusu Caddesinde bulunan evlere Tüp Gaz ve oksijen tüpleri dağıtım bayisinde, 1994 yılında 120 gün çalıştığını belirtmiş olması ve hizmet cetvelinde bu sürenin bildirilmesi tahsis talebi sonrası, Kurum’un sistemde giriş çıkış tarihinin bulunmaması üzerine yapılan inceleme ve araştırma neticesinde Kurumca bu sürenin tahsis aşamasında dikkate alınmaması üzerine mevcut uyuşmazlığın çıktığı, husumet yöneltilen davalı işverenin ticari sicil kayıtları ve kurum kayıtlarına göre davalı şirketin faaliyetinin ...

Seferihisar'da tatil köyü işletmeciliği faaliyeti olduğu belirgindir. Mahkemece; davacının; ... İli, ... İlçesi, ..., ... Mahallesi, ... Caddesinde bulunan evlere ... ve oksijen tüpleri dağıtım bayisindeki çalışma iddiasının bu adres üzerinden araştırılarak gerçek işverenin belirlenip tüm kanıtları toplandıktan sonra yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekir..." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davacı tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın, işlemden kaldırıldığı 21/03/2023 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği anlaşılmakla ...nun 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı temyiz dilekçesinde, süresi içerisinde iki kez yenileme dilekçesi verdiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, davanın açılmamış sayılmasına dair kararının yerinde olup olmadığına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.HMK'nın 150 nci maddesinin (4) fıkrası "Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır" hükmüne amirdir.

2.Dosya kapsamı incelendiğinde, 21.03.2023 tarihli duruşmada, taraflarca takipsiz kalan dava dosyasının HMK 150/1 inci ve müteakip maddeleri gereğince yenileninceye kadar 1. kez işlemden kaldırılmasına karar verildikten sonra 22.06.2023 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş ise de davacının 31.03.2022 ve 09.06.2023 tarihlerinde yenileme talebinde bulunduğu belirgin olduğundan, yukarıda belirtilen mevzuat gereğince Mahkeme hükmünün yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR