Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10082 K.2025/6147

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili ile davalılardan ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacının eşi ...'ın davalılar tarafından çalışmak üzere götürdüğü Eskişehir ...

Fabrikası inşaatında çatı kısmını yaparken 10.10.2004 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, davalıların yeterli iş güvenliği tedbirlerini almadıkları için iş kazısının meydana gelmiş olup, müvekkilinin manen ve madden büyük zararlara uğradığını, iş kazasından dolayı sanıklardan bir kısmı hakkında Eskişehir 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2005/205 Esas sayılı dosyası ile kamu davası açıldığını, müvekkilinin ... eşinin SSK'lı olduğunu, müvekkilinin eşi ...'ın ...

Şirketine ait Eskişehir vagon fabrikası inşaatını yapan ... Ltd.

Şti.'de çalışması için ..., ... tarafından götürüldüğünü, ağır bir işte istihdam etmelerine rağmen yasal tedbirleri almadan müvekkilinin ... eşini çalıştırmaları neticesinde iş kazasının meydana geldiğini, müvekkilinin ... eşinin kazanın meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin genç yaşta dul kaldığını, eşinin ölümü sebebiyle ağır psikolojik bunalıma girdiğini, müvekkilinin gelir getirecek mal varlığının olmadığını, ev hanımı olup kazadan dolayı maddende büyük sıkıntıya girdiğini,

iş kazasının davalılardan işveren şirketin gerekli iş güvenliği tedbirlerini almaması diğer davalılarında gerekli dikkat ve özeni göstermemeleri nedeniyle meydana geldiğini belirterek fazlaya hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 1.000 TL.maddi, 20.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davacı vekili 05.09.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat tutarını 72.452,44 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesi ile davacının murisi ... ile müvekkili şirket arasında bir iş akdinin bulunmadığını, ... işçinin diğer davalıların işçisi olup, diğer davalı ... Ltd.

Şti. ile müvekkili arasında 02.09.2004 tarihinde anahtar teslimi çatı tadilatı sözleşmesi imzalandığını, müvekkili şirketle diğer şirket arasında alt işveren-üst işveren ilişkisi olmadığını, ihale makamı-yüklenici ilişkisi olmadığını, dolayısıyla müvekkili şirket aleyhine açılan bu davaya iş mahkemesinde bakılamayacağını, görevsizlik itirazlarının kabul edilmemesi halinde yetki itirazında bulunduklarını, davada davalıların ikisinin ikametgahı Malatya'da ise de, diğer davalıların ikisinin İstanbul ili, müvekkili şirketin ise Eskişehir'de olduğunu, dava konusu kazanın Eskişehir'de meydana geldiğini,

HUMK madde 21'e göre haksız ve fiilen kaynaklanan dava, o fiilin vuku bulduğu mahal mahkemesinde görülebileceğini belirterek davanın öncelikle görev ve yetki itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... ile ...

İnşaat Taahüt A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunduklarını, yetkili Mahkemenin kazanın meydana geldiği Eskişehir İş Mahkemesi olduğunu, ... işçinin taşeron firmanın işçisi olduğunu, dolayısıyla işverenin taşeron firma olduğunu, işveren olarak alınması gereken güvenlik tedbirlerinden bu firmanın sorumlu olduğunu, kazadan kusurun ağırlığının ... ...'da olduğunu, tecrübeli bir işçi olduğu halde çatıdaki kolonlara ve saç malzemeye basarak çalışması gerekirken, döşenen eternitin ortasına bastığını ve eternetin vücut ağırlığını taşıyamayarak kırılması sonucu düştüğünü,

müvekkili şirket tarafından başa giyilmesi için çelik miğferler ve gerekli diğer bütün malzemelerin taşeron firmaya teslim edildiğini, Yargıtay'ın mustakar içtihatlarına göre başa gelen felaket zenginleşme sebebi olarak kullanılamayacağını, istene manevi tazminatın yüksek olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... ile ... vekili cevap dilekçesi ile davacı tarafın her nekadar dava dilekçesinde diğer davalılarla beraber her iki müvekkili de davalı taraf olarak göstermişse de davacının müvekkillerine karşı husumeti yanlış yönelttiğini, her iki müvekkilinin bireysel konumu irdelendiğinde husumetin en azından müvekkili ... yönünden yanlış yöneltildiğini görülebileceğini, davacının ... eşinin ... ...

A.Ş.'ye ait vagon fabrikası inşaatında çalıştığını, fabrikanın inşaatının yapımını ... Ltd. Şti.'nin üstlendiğini, ... işçinin bu şirkete bağlı olarak çalıştığını, müvekkili ...'ın dava ile bağının ise müteveffanın sigorta kaydının müvekkili üzerinde gözükmesinden ibaret olduğunu, müvekkili ...'ın ne asıl işveren nede alt işveren olmadığını, asıl işverenin ... ... A.Ş. alt işverenin ise ... Ltd.

Şti. olduğunu, müvekkili ...'ın işveren davalılarla ne taşeronluk ne de ihaleye dayalı bir sözleşmesinin bulunmadığını, müvekkili ...'nin ise ... gibi bir işçi olduğunu ve ... Ltd. Şti.'de çalıştığını, müvekkiline izafe edilecek bir kusurun olmadığını, müvekkillerine izafe edilecek bir kusurun bulunmaması nedeniyle husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.12.2014 tarihli kararı ile davalılar ... ... A.Ş. (...), ... ile ... yönünden, davanın reddine, davalılar ... ile ... İnş. Taah. A.Ş. yönünden davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat yönünden, davanın kabulü ile brüt maddi tazminat olarak 72.452,44 TL'nin olay tarihi olan 10.10.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulüne, brüt manevi tazminat olarak 10.000,00 TL'nin dava tarihi olan 04.10.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin kararına karşı süresi içinde davacı ile davalılardan ... ... A.Ş. (...) vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 06.06.2017 tarihli kararı ile davacı vekili tarafından 13.03.2017 tarihli dilekçeyle davalı ... İnş. Taah. A.Ş. yönünden davadan feragat edildiği bildirildiğinden feragat dilekçesi ile ilgili bir karar verilmesi için karar bozulmuştur.

B.İkinci Bozma Kararı

Bozmaya uyulmak suretiyle yapılan yargılama sonucunda,

Davalılar ... ... A.Ş. (...), ... ile ... yönünden, davanın reddine,

Davalı ...Ş. (...) tarafından yapılan 76,90 TL. yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Davalı ... Taah. A.Ş. yönünden, davanın feragat nedeniyle reddine,

Davalı ... yönünden,davanın kısmen kabulüne, maddi tazminat yönünden,

Davanın kabulü ile brüt maddi tazminat olarak 72.452,44 TL.nin olay tarihi olan 10.10.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Manevi tazminat talebi yönünden, davanın kısmen kabulüne,

Brüt Manevi tazminat olarak 10.000,00 TL'nin dava tarihi olan 04.10.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,karar verilmiştir.

Mahkemenin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Kapatılan 21. Hukuk Dairesinin 12.12.2018 tarihli kararı ile davaya konu kazaya ilişkin ceza dosyasının da dosya arasına celbedildikten sonra, işçi sağlığı ve iş güvenliği konularında uzmanlardan oluşan bilirkişi heyetine (dosyada mevcut kusur raporlarını düzenleyen bilirkişiler haricinde) konuyu tüm yönleri ile incelettirip yukarıda bahsedilen esasları ve davacıların itirazlarını kapsayan kusura ilişkin bilirkişi raporu aldırılması ve çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi için bozulmuştur.

C.Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen temyiz incelemesine konu yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile"...Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi sonucunda.

Yargıtay bozma ilamı sonrası Mahkememizce alınan raporlar ve tüm dosya kapsamı itibari ile meydana gelen kaza nedeniyle uğranılan zarar sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, davacı murisinin meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiği, denetime elverişli kusur heyet raporlarına göre dava konusu iş kazası ile ilgili olarak davalı işveren ...

İnşaat Taahhüt A.Ş'nin % 80, bu şirketin çalışanı (şantiye şefi olarak) ...'ın % 5, ... işçi ...'nın ise % 10 oranında kusurlu olduğunun, davalı ...'nin (ustabaşı) % 5 oranında kusurlu olduğu, davalılar ... ... A.Ş. (...)'nin ve ...'ın meydana gelen iş kazasında herhangi bir kusurlarının bulunmadığı kanaatine varılmış olup; hesaplamalara esas miktarlar yönünden usuli kazanılmış haklar da gözetilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." gerekçesiyle

"Davalı ... Taah. A.Ş. yönünden;

Davanın feragat nedeni ile reddine,

B- Davalılar ... ve ... yönünden;

Davanın reddine,

C-Davalı ... ile ... yönünden açılan davada;

Maddi Tazminat Yönünden

Davanın kabulü ile

Maddi Tazminatı olarak 72.452,44 TL nin olay tarihi olan 10.10.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Manevi Tazminat Talebi Yönünden;

Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile

Manevi tazminat olarak 10.000,00 TL nin dava tarihi olan 04.10.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 1.Davacı vekili, davalılardan ...A.Ş. ile ....A.Ş. Arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu ile manevi tazminat miktarının düşük olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, müvekkili davalının kusuru olmadığı,...A.Ş. yönünden davadan feragat etmiş olup bu davalının % 80 oranında kusurunun olduğu ve bu kusur karşılığının müvekkiline yüklenmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

1. A)Davalılardan ... ... A.Ş. 04.03.2020 tarihinde ... Raylı Sistemleri A.Ş. ile birleşmek suretiyle tüzel kişiliği sona ermiş olup karar başlığında ... Raylı Sistemleri A.Ş.'nin yanı sıra ayrı bir davalı olarak ... ... A.Ş.'nin karar başlığında gösterilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

B)Ayrıca Mahkemece davacı lehine tazminat tutarlarının net olarak hüküm altına alınması gerekirken, brüt olarak hüküm altına alınmış olması da hukuka aykırıdır.

Ne var ki; bu aykırılıkların giderilmesi, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi dikkate alınarak 1086 sayılı Kanun'un 438. maddesi gereğince düzelterek onanmalıdır.

2.A) Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden; 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının ve kararın gerekçesinde belirtilen hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinin kapsam ve nedenlerine göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

B)Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 5219 ve 5236 sayılı Kanun'lar ile değişik 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427. maddesi uyarınca temyiz edilemez. 1086 sayılı Kanun'un anılan hükmü uyarınca, temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre kabulüne ve temyize konu edilen toplam miktar (10.000,00 TL), Mahkemenin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 20.520,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacı vekilinin temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

C)Davalı ... vekilinin davacı yararıuna hükmedilen maddi ve manevi tazminata ilişkin temyiz istemi yönünden;

Davacının, dava açmada hukuki yararının bulunması 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesinde de belirtildiği üzere dava şartlarından olduğu gibi temyiz yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Temyiz yoluna başvuran tarafın hukuki yararının bulunup bulunmadığı, öncelikle onun davadaki talebi ile Mahkemenin hükmü karşılaştırılarak belirlenir.

Somut olayda Mahkeme kararına karşı davalı ... vekilince maddi zararın ve manevi zararın tespitine yönelik önceki bozma kararına konu mahkeme kararına karşı temyiz başvurusu yapmayan davalı ... vekilinin bozma sonrası Mahkemenin iş bu hükmüne karşı temyiz başvurusunda bulunmasında hukuki yarar bulunmadığından temyiz başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Mahkeme hükmünün,

A.Karar başlığında " Davalılar" bölümünde 3 no.lu davalı olan "... ... A.Ş. ...-Eskişehir" 'in karar başlığından çıkartılması,

B.Mahkeme hükmünün,

"Maddi Tazminat Yönünden davanın kabulü ile" başlığı altında 1-a)'da yer alan "Brüt " ibaresinin silinerek yerine "net" ibaresinin yazılması,

"Manevi Tazminat Talebi Yönünden davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile "başlığı altında 1-a)'da yer alan "Brüt " ibaresinin silinerek yerine "net" ibaresi yazılmak suretiyle, Mahkeme kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

2.Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen maddi tazminat alacağı yönünden yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

3.Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

4.Davalı ... vekilinin maddi ve manevi tazminat alacağına yönelik temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,