Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10164 K.2024/12350

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 1026649 sicil numaralı işyerinde çalışan ...'ın 16.12.2016 tarihinde doğum yaptığını, 02.11.2016 tarihinde doğum iznini kullanmak üzere iş göremezlik raporunu aldığını, 2016/11 döneminde APHB'nde 30 gün olarak yapılması gereken bildirimin sehven 1 gün olarak yapıldığını, çalışanın doğum parasını alamaması üzerine hata fark edilerek 29 günlük ek bildirge hazırlanıp kuruma verildiğini, denetim yapıldığını, raporun 7 ay sonra düzenlendiğini, raporun geç hazırlanması sebebiyle hem çalışan hem de işverenin mağdur edildiğini belirterek 12.01.2018 tarih 405169/04 sayılı idare işleminin iptaline, 2016/11 dönemine ait Ek aylık hizmet ve prim belgesinin kabul edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davada idare mahkemelerinin görevli olduğunu, davanın 7 günlük hak düşürücü sürede açılmadığını, uygulanan idari para cezasının kanun hükümlerine uygun olduğunu, 2016/11. ayına ilişkin 16.726,00 TL idari para cezası tahakkuk ettirildiğini, denetim tutanaklarının aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yasal düzenlemeler gereği kadın sigortalıya 16 haftalık doğum izni süresince çalışmaması nedeniyle geçici iş göremezlik ödeneği ödenmekte olup bu sürede işverenler tarafından ücret ödenmesi zorunluluğu bulunmadığı, ücret ödenmemesi nedeniyle de prime esas kazanç oluşmayacağı gibi sigorta primi de ödenmeyeceği ve davacının davasını ispatlayamadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ...'ın 02.11.2016 - 15.12.2016 tarihleri arasında geçici iş göremez raporu aldığının dava dilekçesinde de ikrar edildiği, dava dışı çalışanın 16.12.2016 tarihinde doğum yaptığı, işveren tarafından 11. ayda 1 günlük bildirimin yapıldığı, ücret bordrosunun ... tarafından imzalandığı,

4857 sayılı İş Kanunu 74. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 18. maddesinin c bendi hükümleri gereği ... için düzenlenen iş göremezlik rapor tarihleri gözönünde alındığında Kurumun ek APHB belgesini kabul etmemesinin yerinde olduğu değerlendirilerek davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf kaldırma kararının Mahkemece yanlış değerlendirildiğini, sübuta ilişkin delillerin toplanılmadığını, gösterilen tanıkların dinlenilmediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, işverenin davaya konu çalışanı çalıştırıldığını beyan ettiğine göre davalı Kurumun düzeltme beyannamesine göre primi tahsil etmesi gerektiğini, Kurumun direnç göstermesini anlamanın mümkün olmadığını, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının dava dışı ... yönünden Kuruma ibraz edilen ek APHB'nin Kurum tarafından işleme alınmaması yönündeki işlemin iptali istemine ilişkindir.

Eldeki davada, davacı işveren tarafından dava dışı ...'a adına 2016/11. ayına ilişkin Ek Aylık Prim ve Hizmet Belgesi düzenlenerek 07.06.2017 tarihinde davalı Kuruma verildiği, ilgili döneme ait ek belgenin geç verilmesi sebebiyle davalı Kurum tarafından işyerinde denetim yapıldığı, yapılan denetim sonrasında sigortalı ... adına anılan dönemde düzenlenen imzalı ücret bordrosunun 1 günlük olması sebebiyle davacı işveren tarafından verilen ek bildirgenin dikkate alınmadığı anlaşılmış olup davacı tarafça bu yönde tesis edilen Kurum işleminin iptali istenmiştir.

Öncelikle belirtilmelidir ki davaya konu uyuşmazlığın dava dışı sigortalının çalışmalarının varlığı noktasında toplandığı dikkate alındığında, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da davada taraf olmasında hukuki yararının olduğu anlaşıldığından, davanın sadece ... hakkında yürütülüp sonuçlandırılması isabetsizdir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.12.2011 günlü 2011/21-632 E., 2011/784 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere dava sonucunda verilecek karar, günlerinin eksik bildirildiği iddia edilen sigortalının da hak alanını ilgilendirdiğinden, davacı tarafa harcı da yatırılmak suretiyle sigortalı ...'ın davaya HMK 124. madde uyarınca katılımının sağlanması (davanın teşmil edilmesi) için süre verilmesi, anılan sigortalının gösterdiği deliller de toplanarak, beyanı alındıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Mahkemece, belirtilen eksiklik giderilmeden ve pasif ehliyet yönü halledilmeden yargılamanın sürdürülmesi,

usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Diğer taraftan, dosya kapsamında mevcut belgelere göre sigortalı ...'a ait "Çalışır" ibareli rapora yanlış anlam verilmek suretiyle ...'nin hamile olduğu ve geçici iş göremezlik ödeneği aldığı, çalışmadığı gerekçesiyle davanın reddi şeklinde hüküm kurulması isabetsiz bulunmuştur. Bu durumda Mahkemece yapılması gereken iş, tıbben çalışabilir durumda olan sigortalı ...'nin uyuşmazlık konusu dönemde fiilen çalışıp çalışmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmelidir.

VI.KARAR