Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/1017 K.2024/2422

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ve davalı SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ..... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının davalının işyerinde belirsiz süreli sürekli iş sözleşmesiyle 3,5 yılı aşkın süre sekreter, resepsiyon görevlisi olarak çalıştığını, 01.02.1989 başlangıç tarihli 3.5 yıllık çalışmalarının en az ücret düzeyinde saptanmasıyla SGK çalışmaları kapsamında değerlendirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... ve Kahveciler Derneği Başkanlığının yetkilisi cevap dilekçesinde özetle; kayıtlarının tetkikinden ve yönetim kurulu karar defterinde davacının çalıştığına ilişkin herhangöi bir bilgiye rastlanılmadığını, ilgilinin çalıştığını iddia ettiği tarihte ...'ın o zaman ki adıyla Otel ve Kahveciler derneğinde çalıştığı, 13.06.1986 tarihinde ...'ın görevi bıraktığı ve bu kayıtlarının SGK'ya bildirildiği, 01.07.1986 tarih ve 8 sayılı yönetim kurulu kararıyla dernek sekreterliğine ...'ın getirildiğinin belirtildiğini beyan ettiği görülmüştür.

2.Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; hizmet tespit davasının hem 506 sayılı Kanun'un 79/8 hem de 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddesinde izah edildiğinie, ilgili yasa maddeleri incelendiğinde yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları kurumca tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıkları hizmetin yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayacakları öngörülmüş olduğunu,

ilgili yasa maddesi uyarınca davacının 24.07.1986 tarihinden itibaren 3.5 yıl çalıştığı günlerin sigortadan saymak istediğuine göre hizmetin geçtiği yılın sonu olan 01/01/1991 tarihinden sonra 5 yıl içerisinde açması gerekeceğini, yani yasa gereği işbu dava hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığından reddine karar verilmesi gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamı ve denetime elverişli olduğu anlaşılan 24.01.2023 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirilerek, davacının davasının kısmen kabulüne davacı ... ve Necibe oğlu, 05.10.1965 doğumlu,....TC kimlik Numaralı ...'in bir hizmet akdine bağlı olarak davalı ... ve Kahveciler Derneğinin .... sicil numaralı işyerinde 30.01.1989-01.08.1989 tarihleri arasında 182 gün sigortasız olarak ve asgari ücretle çalıştırıldığının tespitine, 182 günlük sürenin (30.01.1989-01.08.1989 tarihleri arası) 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 8 inci fıkrası gereğince sigortalılık süresi olarak tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı SGK vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili; komşu işyeri tanıkları yeterince dinlenmeden, dosyanın bilirkişiye gönderildiğini, sigortasız çalışma süresinin eksik hesaplandığını, yeterince araştırma yapılmadan belirli tanıkların anlatımlarına dayalı olarak yargıya varılmasının kabul edilemez olduğunu, beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

2.Davalı Kurum vekili; cevap dilekçelerini tekrarla 5 yıl içerisinde dava açma süre ve hakkının geçtiğini, hak düşürücü süre sonunda dava açıldığından davanın reddinin gerektiğini, dinlenen tanıklarından davacıyı hiç tanımadıkları, davalı işletmede görmüş olmalarına rağmen çalışma olgusunun olup olmadığını bilemediklerini, bilirkişi raporunda davalı derneğin yönetim kurulu karar defterinin baz alındığını, alınan kararların davacının ilgili işletmede çalıştığı anlamına gelmediğini, davacının fiili olarak ve ücret ile davalı işletmede çalışıp çalışmadığının araştırılmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara,hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle Trabzon Otel ve Kahveciler Esnaf Odası Başkanlığı'nın 07.03.2017 tarihli cevabi yazısında davacının 30.01.1989 tarihinde dernek katipliğine atandığı, 01.08.1989 tarihinde istifa ettiğinin bildirildiği,bu sürelerin fiili çalışma kabul edilip talep edilen diğer dönemler yönünden fiili çalışmanın ispat edilemediğinin anlaşılmasına göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

2.Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosyadaki kayıtların incelenmesinde, davacının davalıya ait iş yerinde 01.02.1989 tarihinden itibaren 3.5 yıl çalıştığının tespitini talep ettiği, Mahkemece davanın kısmen kabulü ile 30.01.1989-01.08.1989 arasında 182 günlük çalışmanın tespitine karar verdiği anlaşılmakla, davacının talebinde 01.02.1989 tarihinden itibaren olan çalışmalarının tespitini istediği halde Mahkemece 30.01.1989 tarihinin başlangıç olarak kabul edilerek bu şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve kanuna aykırı bulunmuştur.

3.Gerekçeli karar başlığında ... Başkanlığının davalı olarak gösterildiği, 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkra uyarınca ... Başkanlığının davada fer'i müdahil olarak yer alması gerektiği dikkate alınarak; ... Başkanlığının ise fer'i müdahil olarak kabulü gerektiğinin gözetilmemesi ve hüküm fıkrasında lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

4.Ayrıca gerekçeli karar başlığında 13.06.2021 tarihinde vefat eden davacı ...'in ve mirasçısı ...'in isimlerinin de iki kez yazılmış olması hatalıdır.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacılar ve davalı SGK vekilleinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bentlerinde yer alan “30.01.1989" ve "182 gün" ibarelerinin silinmesine yerine "01.02.1989" ve " 180 gün" ibarelerinin yazılması,

4. İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "Davalı: ... Başkanlığı" ibaresinin silinerek yerine "Fer'i Müdahil: ... Başkanlığı" ibaresinin yazılması, kararın (7) numaralı bendinin silinmesi,

5. İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "Mütefevva : ..." ibaresinin silinmesine, "... :... " ibaresinin yerine "... Davacı: ... "ibaresinin yazılmasına, yine karar başlığında yer alan "Davacı:2-..." ibaresinin silinmesi, suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

6. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,