Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10270 K.2026/1902

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalı idare aleyhine, 20 16... ve 03 dönemlerinde 55 10... sayılı Kanun türü seçilerek verilen aylık prim ve hizmet bildirgeleri ile 2016/02-2017/01 arasında 55 10... Kanun türü seçilerek verilen teşviklerden yararlandırılmamasına, buna gerekçe olarak da 28.01.2016 tarih ve 014 sayılı denetmen raporunda bahsi geçen... ....

Şti.'nin kimi kusurlarının gösterilmesine karşı, Bursa 1.İ ş Mahkemesi 2018/462 Esas sayılı dosya ile (bozma öncesi 2016/394 Esas) dava açıldığı, davanın 5510 sayılı Kanun'un 31. maddesine Ek 17 maddesi ile getirilen değişikliğin yürürlük tarihinden önce açılmış olan davanın konusuz kalması ve idare aleyhine yargılama giderleri ile vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilip, anılan kararın 20.11.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme sonrasında davacı şirketçe davalı Kuruma yapılan geriye dönük olarak teşviklerden yararlandırılma başvurusuna verilen cevapta,

"şirketin teşviklerden yararlandırılmama gerekçesi ile Mahkeme kararının ve 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin yeni halinin bir ilgisi bulunmadığı; o nedenle Mahkeme kararına istinaden Kurumca bir işlem yapılmayacağının" bildirilerek talebin yeniden reddedildiği,

davalı idarenin hem Bursa 1. İş Mahkemesi'nin 2018/462 Esas sayılı dosyaya dayanak davacının 2016/02 - 03 dönem ve 2016/02 - 2017/1 dönem aylık prim ve hizmet bildirgelerinin iptali işleminin, hem de 19.07.2019 tarih ve 20413601-20 2.01.01-E. ... no.lu işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla Kurum işlemlerinin iptali ile davacının yasal teşviklerden yararlanma hakkı bulunduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle. Kurumda ... sicil numarası ile işlem gören davacı işyeri ile ilgili yapılan incelemede, Kurum müfettişlerince düzenlenen araştırma inceleme raporunda, ..., ... ......isimli kişilerin üretime destek olarak yani alt işverenlik görevinde çalıştığı tespit edildiğinden,... Yönetim Sistemleri İlaçlama .... Ltd.

Şti. ünvanlı işyerinin ... sicil no.lu işyeri dosyasına alt işveren olarak tescilinin re'sen yapılacağının belirtildiği, kişiler ile ilgili olarak da işe giriş bildirgesi, işten ayrılış bildirgesi ve aylık prim hizmet belgelerinin verilmemesinden dolayı 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinin a bendinin 2 numaralı alt bendi, c bendinin 4 numaralı alt bendi ve j bendi gereğince idari para cezası uygulanacağının belirtildiği, taşeron olarak tescil edilen...

Yönetim Sistemleri İlaçlama .... Ltd.

Şti. ünvanlı işyerinin teşviklerden yararlanma durumunun 2016/02 - 2017/01 arası dönemlerde iptal edildiği, 07.06.20 11... /45 sayılı genelgede ''6.3.4-5510 sayılı Kanun uyarınca yapılan kontrol ve denetimler sonucunda çalıştırdığı sigortalıları müvekkili Kuruma bildirmediği tespit edilen işyeri işverenleri, 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde öngörülen 5 puanlık prim desteğinden, tutanak tarihini izleyen ay başından itibaren, 4447 sayılı Kanun'un geçici 7. maddesinde öngörülen destekten,

tespitin yapıldığı aydan itibaren 1 yıl süre ile 4447 sayılı Kanun'un geçici 9. maddesinde öngörülen destekten ise tespitin yapıldığı aydan itibaren yararlanamadığını, 5510 sayılı Kanun uyarınca Kurumca yapılan kontrol ve denetimler sonucunda, alt işverenin çalıştırdığı sigortalıları Kuruma bildirmediğinin tespit edilmesi halinde, hem kayıt dışı sigortalı çalıştıran alt işveren hem de asıl işveren, asıl işverenin çalıştırdığı sigortalıları Kuruma bildirmediğinin tespit edilmesi halinde ise yalnızca asıl işveren,

söz konusu desteklerden yukarıda yazılı süreler içinde yararlanamayacaktır.'' şeklinde belirtildiği için dava konusu teşviklerden davacı işverenin belirtilen süreler dahilinde yararlanma imkanının bulunmadığı, davacının 2016/02 - 03. dönemlerde yararlandığı teşvik tutarlarının ise geri istendiği, tüm bu nedenlerle uygulanan idari para cezalarının iptal edilmesi ve teşviklerden faydalanmamasına ilişkin işlemin iptalinin usul ve yasaya uygun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla davacı iş yerinde 2016/2. dönem ek aylık prim ve hizmet belgesinde 25 işçi yer aldığı, 25... ,01 = 0,25'e tekabül ettiği, SGK'nın 2017/18 sayılı Genelgesinde; "...İşyerinden Kuruma bildirilen toplam sigortalı sayısının %1’inin hesaplanması sonucunda bulunan sayının küsuratlı olması halinde, yarıma kadar kesirler dikkate alınmayacak, yarım ve üzerinde olan kesirler ise tama iblağ edilecektir.

Buna göre, işyeri toplam sigortalı sayısının %1’inin hesaplanması sonucu bulunan sayı 0, 01... ,49 arasında ise 0 (sıfır) olarak dikkate alınacak, 0, 50... ,99 arasında ise tama iblağ edilecektir." düzenlemesinin yapıldığı, dosya kapsamında bildirilmediği tespit edilen sigortalı sayısı 4 olarak tespit edildiğinden,

yapılan tespitin ilk tespit olarak değerlendirilmesi gerekeceği, davacı şirketin 2016/2. ayda teşvikten yararlanamayacağı, 2016/3 - 2017/1. aylar arasında faydalanması gerekeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı şirketin 2016/3 - 2017/1. aylar arasında teşvikten yararlanması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin ve davalı Kurum tarafından 2016/3 - 2017/1 dönemi 5510 Kanun türü ve 6111 Kanun türü seçilerek verilen teşviklerden faydalanamayacağına ilişkin Kurum işleminin iptaline, davacı tarafın fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı asıl işverenin, alt işverenin eksik işçilik bildiriminden kaynaklanan prim borçlarından ötürü davalı Kuruma karşı müteselsilen sorumluluğu bulunmakta ise de bu durum davacının teşvikten yararlanmasına engel olmadığı gerekçesiyle davalı Kurumun istinaf başvurusunun HMK.

353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Bursa 13. İş Mahkemesinin 12.10.2022 tarih ve 2020/513 E. 2022/396 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile davalı Kurumun, davacı hakkındaki.

2016/2-3 dönemlerinde 55 10... sayılı Kanun türü seçilerek verilen aylık prim ve hizmet belgeleri için iptal ve aynı dönemler için Kanun türü seçilmeksizin ek aylık prim ve hizmet belgeleri istenilmesine ilişkin 25.05.2016 tarihli ve 77501357/1154592.016 sayılı işlemi ile davacının 2016/2 - 2017/1 dönemlerinde (5510 sayılı Kanun ve 6111 sayılı Kanun türü seçilerek verilen) teşviklerden faydalandırılamayacağına ilişkin 27.05.2016 tarihli ve 77501357/1154592.016 - 7727632 sayılı işleminin iptallerine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum işleminin hukuka uygun olduğu, davacının teşvik hükümlerinden yararlanma şartlarını taşımadığı, hükme esas alınan raporların yetersiz olduğu iddiasıyla temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılması gerektiğinin tespiti ile aksine Kurum işleminin iptaline ilişkindir. 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR