Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10542 K.2024/12670

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Düzce ... ikamet ettiğini, bahsi geçen köyde fındık bahçeleri bulunduğunu, geçimini çiftçilikle sağladığını, ürettiği fındıkları dava dışı ... Fındık Tarım Satış Kooperatifine teslim ettiğini, Fiskobirlik ortağı olduğunu, Kurum kayıtlarında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 15.03.2011 olarak kayıtlı olduğunu, 22.11.1999 tarihli dekonttan da anlaşılacağı üzere fındık teslimatı nedeniyle Bağ-Kur prim kesintisi yapıldığını ileri sürerek, davacının 22.11.1999 – 15.03.2011 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP

Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 10.12.2019 tarih ve 2018/141 - 2019/674 E.K. sayılı kararıyla, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı SGK Başkanlığı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının taleplerinin hak düşürücü süreye uğradığını, davanın bu yönden reddinin gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmeleri kabul etmediklerini, yerleşik Yargıtay kararlarında tevkifat olmayan yıllar yönünden tespit kararı verilmemesi gerektiği hususlarının belirtilmesi gerektiğini, davacının 2007/44 sayılı genelgede belirtilen şartları taşımadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 29.06.2022 tarih ve 2020/2168 - 2022/1364 E.K. sayılı kararı ile Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizin 21.11.2022 tarih ve 2022/11040 - 2022/14557 E.K. sayılı kararı ile kararın eksik araştırma ve incelemeye dayalı olduğu, Mahkemece davacının talebine konu dönem içerisinde yer alan 01.01.2000 tarihinden sonra davacının ürettiği ürün teslimi olup olmadığı, varsa nereye teslim ettiği araştırılarak bu bağlamda zirai faaliyetin devamlılığı ve niteliği kapsamında davacının hangi ürünleri yetiştirdiği,

tarımsal faaliyetini yaptığı ürünlere yönelik, özel ve kamu kurum ve kuruluşlar nezdinde müstahsil makbuzlarının, tevkifat listelerinin, tevkifat ödeme dekontlarının ve tevkifata esas tüm belgelerin bulunup bulunmadığı Kurumdan ve ilgili olabilecek kuruluşlardan sorulmalı, davacının üye olduğu kooperatiflere aidat ödemeleri bulunup bulunmadığı araştırılmalı, toplanan deliller nazarında varılacak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek, hüküm bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 06.06.2024 tarih ve 2023/24 - 2024/235 E.K. sayılı kararı ile Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, celp ve ibraz olunan bilgi ve belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacının üyelik aidatı ödemeleri ve kredili ürün alımları nazara alınarak, yani sigortalılığın tesisinde salt yazılı belgelere istinaden bir sonuca varılması gerektiği nazarında, davanın kısmen kabulü ile davacının prim tevkifatının yapıldığı ayı izleyen aybaşı olan 01.12.1999 - 31.12.1999, 01.01.2000 – 31.12.2000, 01.01.2005 – 31.12.2006 yılları arasında 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili, davacının tespitini talep ettikleri tarihler arasında tarımsal faaliyette bulunduğu, geçimini bu şekilde sağladığı ve elde ettiği ürünleri sattığında tevkifat kesintilerinin bulunduğu, bu hususların hem tanık beyanlarıyla hem de bozma öncesi tanzim edilen bilirkişi raporu ve bozma sonrası tanzim edilen bilirkişi ek raporu uyarınca sabit olduğunu, buna karşın davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin sosyal güvenlik ilkesiyle bağdaşmadığını, hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın temyizen bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, davacının taleplerinin hak düşürücü süreye uğradığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki değerlendirmeleri kabul etmediklerini, yerleşik Yargıtay kararlarında tevkifat olmayan yıllar yönünden tespit kararı verilmemesi gerektiği hususlarının belirtilmesi gerektiğini, davacının 2007/44 sayılı genelgede belirtilen şartları taşımadığını belirterek, kararın temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 22.11.1999 – 15.03.2011 tarihleri arasında Tanm Bağ-Kur sigortalısı sayılmasına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7 nci maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı SGK Başkanlığı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,