Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10644 K.2024/13350

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı Kurum tarafından kabul edilen süreler dışında kalan 01.01.1999-31.12.2002 tarihleri arasındaki sürede 2926 sayılı Kanun kapsamında kesintisiz olarak zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine ve davacının 7326 sayılı Kanun’daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.11.2022 tarihli ve 2022/520 Esas, 2023/92 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacının 01.01.1999-31.12.2022 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile davalı Kurumun kayıtlarına tesciline, belirtilen sigortalılık süreleri sebebiyle tahakkuk ettirilecek prim borçları yönünden davacının 7326 sayılı Kanun'daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 13.06.2023 tarihli ve 2023/1792 E., 2023/1775 K. sayılı kararıyla; davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairenin 23.10.2023 gün ve 2023/9194 Esas 2023/10093 Karar sayılı ilamı ile " Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinin gerek açıklama gerekse talep sonucu bölümünde davacının 01.01.1999 - 31.12.2002 tarihleri arasındaki sürede Tarım Bağ-Kur sigortalısı sayılmasını ve yapılandırma hükümlerinden faydalandırılmasını talep etmiş; ilk celsede taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının 1999-2002 yılları arasında tütün satışı sebebiyle ürün teslimatının veya prim tevkifatının bulunup bulunmadığı,

buradan çıkacak sonuca göre söz konusu teslimata ve tevkifata istinaden davacının 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabul edilip edilemeyeceği ve buna bağlı olarak tespitine karar verilecek sigortalılık süreleri yönünden 7326 sayılı Kanun hükümlerinden yararlanıp yararlanamayacağı şeklinde tespit edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısa kararda ve gerekçeli kararın hüküm fıkrasında "davacının 01.01.1999-31.12.2022 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında zorunlu Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile davalı Kurumun kayıtlarına tesciline belirtilen sigortalılık süreleri sebebiyle tahakkuk ettirilecek prim borçları yönünden davacının 7326 sayılı Kanun'daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına" dair hüküm kurulduğu;

gerekçeli kararın gerekçe bölümünde ise "Davacının ilk ürün teslimatının ve prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen ayın başından son ürün teslimatının ve prim tevkifatının yapıldığı yılın sonuna kadar geçen 01.04.1998-31.12.2002 tarihleri arasında mülga 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kabulü gerekmektedir" şeklinde kabul edilen dönemin ifade edildiği, böylece hüküm fıkrasında 01.01.1999-31.12.2022 tarihleri yönünden istemin kabul edildiği belirtildiği halde, gerekçede 01.04.1998-31.12.2002 arası kabule karar verildiği belirtilerek gerekçe ile hüküm bölümü arasında çelişki yaratıldığı anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının talebi ile bağlı kalınarak oluşturulacak bir hüküm fıkrası ile bu hüküm ile uyumlu bir gerekçe oluşturarak, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297 nci maddesine uygun ve infaza elverişli şekilde karar vermektir." belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, davacının talebi doğrultusunda, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun kabulü gereken sürelere rastlamakla birlikte davalı Kurum tarafından sigortalılık tescili yapılmayan talep konusu 01.01.1999-31.12.2002 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile tesciline, belirtilen süreler yönünden davacının 7326 sayılı Kanun'daki lehe hükümlerden faydalanma hakkının saklı tutulmasına dair, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; davacının 1999-2002 yıllarında tevkifatı bulunmadığı, Ziraat Odası kaydının 03.05.2021 tarihinden başladığını, Kurum işleminde hata bulunmadığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 01.01.1999 ile 31.12.2002 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 26 ve 297. maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçici 7. maddesi delaletiyle mülga 2926 sayılı Kanun'un 2, 3, 6, 9 ve 10. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı SGK vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR