Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10656 K.2024/13271

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 01.09.1994 ile 08.08.2005 tarihleri arasında davalı işverenlere ait iş yerinde asgari ücret tutarının 2,301 katı ücretle çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davalı işyerinin 06.08.2001 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alındığı ve halen faal olduğu, işverene 5510 sayılı Kanun kapsamına girip girmediğinin araştırmasının, davalı iş yerine ait kayıtlarını incelenmesinin, davacının devamlı olarak hizmet akdi ile çalıştığı iddiasının tanık beyanları dışında resmi yazılı ve sağlıklı deliller ile ispatlanmasının gerektiğini, hak düşürücü sürenin bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Tur. Ltd. Şti cevap dilekçesinde; davalı işyerinin 02.05.2011 tarihinde kurulduğunu, bu nedenle 1994 tarihinden itibaren kesintisiz olarak davalı şirkette çalışmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2018 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin 13.11.2018 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine (Kapatılan) Yargıtay 21. Hukuk Dairesince, prime esas kazanç istemi konusundaki talebin 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 288. ve 292.

(6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 200. ve 202.) maddelerindeki hükümler çerçevesinde ispat edilmesi gerekliliği ve sadece tanık beyanları veya emsal ücret araştırması yapılarak sonuca gidilmesinin hukuka uygun olmaması nedeniyle davacı tarafından iddiasının ancak yazılı belgelerle kanıtlanmasının mümkün olduğu,imzalı ücret bordrolarının aksine asgari ücretin üzerinde ücretle çalıştığını gösteren yazılı delil bulunmadığı da gözetilerek bu talebin reddine karar vermek,

01.09.1994 ile 08.08.2005 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı iddiasına ilişkin olarak ise ihtilaflı dönemin tamamında kayıtlı bordro tanıklarını resen tespit edip dinleyerek davacı ve davalı tanıklarının beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibarettir, gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile ... Hizmet Dökümünde kaydı olmayan dönem için Hizmet Süresi

Dönem İşyeri Sicil Unvan

01.08.1996-01.08.1996 ... ... Lokantacılık ve Tur. Ltd. Şti.

01.12.1997-06.08.2001 ... ... Lokantacılık ve Tur. Ltd. Şti.

06.08.2001-01.05.2004 ... ... Turizm Gıda Otomotiv San. ve Tic. Ltd.

Şti. çalıştığının tespitine

Prime Esas Kazancın Tespiti;

Dönem Gün Günlük Aylık

1.06.1996 01.08.1996 61 ₺567.000,00 ₺17.010.000,00

1.12.1997 31.12.1997 30 ₺1.181.250,00 ₺35.437.500,00

1.01.1998 30.06.1998 180 ₺1.181.250,00 ₺35.437.500,00

1.08.1998 31.12.1998 152 ₺1.594.650,00 ₺47.839.500,00

1.01.1999 30.06.1999 180 ₺2.602.500,00 ₺78.075.000,00

1.07.1999 31.12.1999 183 ₺3.120.000,00 ₺93.600.000,00

1.01.2000 30.06.2000 181 ₺3.660.000,00 ₺109.800.000,00

1.07.2000 31.12.2000 183 ₺3.960.000,00 ₺118.800.000,00

1.01.2001 30.06.2001 180 ₺4.665.000,00 ₺139.950.000,00

1.07.2001 31.07.2001 30 ₺4.898.250,00 ₺146.947.500,00

1.08.2001 31.12.2001 152 ₺5.598.000,00 ₺167.940.000,00

1.01.2002 30.06.2002 180 ₺7.400.025,00 ₺222.000.750,00

1.07.2002 31.12.2002 183 ₺8.362.500,00 ₺250.875.000,00

1.01.2003 30.06.2003 180 ₺10.200.000,00 ₺306.000.000,00

1.07.2003 31.12.2003 183 ₺10.200.000,00 ₺306.000.000,00

1.01.2004 30.06.2004 181 ₺14.100.000,00 ₺423.000.000,00

1.07.2004 31.12.2004 183 ₺14.805.000,00 ₺444.150.000,00

1.01.2005 08.08.2005 219 ₺16,29 ₺488,70

olduğunun tespitine fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde: a. Eksik inceleme ile karar verildiğini, b. Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet ve sigorta primine esas kazançların tespiti istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece verilen kararın hüküm fıkrasında;

Hizmet tespiti yönünden 01.08.1996-01.08.1996 arasındaki dönem yönünden hizmet tespitine karar verildiği, prime esas kazanç yönünden ise 01.06.1996-01.08.1996 tarih arasındaki prime esas kazancın tespitine karar verildiği, böylelikle hizmet tespiti yönünden 01.06.1996-01.08.1996 tarihleri arasındaki hizmetlerin kabul edilmiş olmasına karşın sehven 01.08.1996 tarihinin hizmet başlangıcı yazılarak çelişki oluşturulması bozma nedenidir.

Yine kabul edilen prime esas kazancın asgari ücret olarak karar gerekçesinde belirtilmiş olmasına karşın, günlük ücretin 567.000 TL olarak kabul edilen 01.06.1996-01.08.1996 dönem yönünden, 01.06.1996-31.07.1996 arası dönemdeki asgari ücretin günlük 282.000 TL olması karşısında, fazlaya hükmedilerek karar verilmesi bozma nedenidir.

Ayrıca ihyasına karar verilen davalı şirket T.H ... Lokantacılık ve Turzm. Ltd. Şti.'nin karar başlığında isminin bulunmaması, sadece tasfiye memur isminin yazılması bozma nedenidir.

Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1.Davalı Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı Kurum vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, karar başlığında davalı tarafa 2. no'dan sonra gelmek üzere 3. no.lu bent eklenerek "T.H ... Lokantacılık ve Turz. Ltd. Şti." eklenmesine,

Hükmün 4. fıkrasındaki "01.08.1996-01.08.1996 ... ... Lokantacılık ve Tur. Ltd. Şti" cümlesinin silinerek yerine "01.06.1996-01.08.1996 ... ... Lokantacılık ve Tur. Ltd. Şti." yazılmasına, hüküm fıkrasının 1. no.lu fıkrasındaki "01.06.1996 01.08.1996 61 ₺567.000,00" ibaresinin silinerek yerine "01.06.1996 31.07.1996 60 ₺282.000,00" ibaresinin ve bu ibareden sonra gelmek üzere "01.08.1996 01.08.1996 1 ₺567.000,00" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,