Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10817 K.2025/10491

Taraflar arasındaki meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmek ve de davalı vekili tarafından duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 24.06.2025 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü murafaalı temyiz eden davalı adına Av. ... .... ile davacı adına Av.... geldiler. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili özetle; 1.587.695,41 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle meslek hastalığı nedeniyle davacının %34,00 oranında sürekli iş göremezliğe uğradığı, meslek hastalığının ortaya çıkışında davacının %10, davalının %90 oranında kusurlu oldukları kabulünden hareketle davacının maddi ve manevi tazminat istemlerinin kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davalı tarafından yapılan temyiz başvurusu sonucunda temyiz taleplerinin kabul edilmesi hâlinde davalı lehine usuli kazanılmış hakka sebebiyet verilmemesi, ayrıca yasa değişiklikleri, Anayasa Mahkemesi iptal kararları, içtihat değişiklikleri ve asgari ücret artışlarından yararlanabilmek amacıyla ilgili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz başvurusunda bulunulması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının 1990-2010 yılları arasında kendi işini yaptığını, özellikle .../Siteler bölgesinde hiçbir güvenlik önlemi olmaksızın uzun yıllar çalıştığının bilindiğini, meslek hastalığı başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, müvekkili şirkette tüm koruyucu ekipmanların eksiksiz kullandırıldığını ve davacının 2011 Haziran-2012 Haziran döneminde çalışmadığını, buna rağmen hükme esas alınan raporda şikâyetlerin 2016 yılında başladığının kabul edilerek tekrara düşüldüğünü,

ekipmanlara ilişkin numune alınmaksızın ve yerinde inceleme yapılmaksızın düzenlenen kusur raporunun esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davacının hangi malzemeleri kullandığına ilişkin değerlendirme yapılmadığını, rücu dosyasındaki kusur raporu ile eldeki dosyada alınan kusur raporu arasında çelişki bulunduğunu, davacının maskesini kullanmaması nedeniyle müvekkili şirketçe düzenlenen tutanağın dikkate alınmadığını, hükme esas alınan kusur raporunda davacının müvekkili şirketten ayrıldıktan sonra temizlik işinde çalıştığı hususunun da değerlendirilmediğini,

manevi tazminatın fazla olduğunu ve belirlenmesinde davacının kusurunun dikkate alınmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık meslek hastalığından maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacının daha önce aynı meslek hastalığına neden olabilecek benzer çalışma koşullarına sahip başka iş yerlerinde çalışması olup olmadığının, bunun yanında davacının davalı işverenlik nezdinde çalışmaya başlamadan önce kendi nam ve hesabına boyacı olarak çalışıp çalışmadığının araştırılmadığı anlaşılmadan sonuca gidildiği anlaşılmaktadır.

İş kazaları ve meslek hastalıklarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti önem taşımaktadır. Zira maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında davacının kendi kusuru oranında tespit olunan kazanç kaybından indirim yapılacağı gibi yine manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde tarafların kusur durumu Mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.

Öte yandan meslek hastalığının ayrı zamanlarda ve değişik işverenlere ait işyerlerinde geçen çalışma sonucu oluştuğunun belirlenmesi durumunda, bu iş yeri işverenleri arasında Borçlar Kanunun'da öngörülen dayanışmalı (müteselsil) sorumluluk esasları uygulanamaz. Meslek hastalığına yol açacak biçimde çalışmanın geçtiği her iş yerinin işvereni bakımından kusur oranlarının ayrı ayrı belirlenmesi gerekir. Meslek hastalığına yol açacak çalışmanın geçtiği belirlenen her iş yerinin işvereni zarardan kendi kusuru kadar sorumlu olur. Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş görüşleri bu doğrultudadır.

Somut olayda, davacının daha önce aynı meslek hastalığına neden olabilecek benzer çalışma koşullarına sahip başka iş yerlerinde çalışması olup olmadığının, bunun yanında davacının davalı işverenlik nezdinde çalışmaya başlamadan önce kendi nam ve hesabına boyacı olarak çalışıp çalışmadığının araştırılmadığı anlaşılmadan yazılı şekilde meslek hastalığının oluşumunda davacının %10, davalının %90 oranında kusurlu olduğundan bahisle yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Mahkemece yapılacak iş; davacının, daha önce aynı meslek hastalığına neden olabilecek benzer çalışma koşullarına sahip başka iş yerlerinde çalışıp çalışmadığını, ayrıca davalı işverenlik nezdinde çalışmaya başlamadan önce kendi nam ve hesabına boyacı olarak çalışıp çalışmadığını ve bu çalışmalar mevcutsa sürelerini araştırmak, ardından tespit edilen meslek hastalığı konusunda uzman bir tıp doktorunun da yer aldığı farklı bir bilirkişi kurulundan kusur raporu almak ve meslek hastalığından kaynaklanan tazminat davalarında farklı işverenler arasında müteselsil sorumluluk hükümlerinin uygulanmadığını da göz önünde bulundurarak oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Tarafların sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Davacı avukatı yararının takdir edilen 28.000,00 TL duruşma avukatlık parasının davalıya yükletilmesine, davalı avukatı yararına takdir edilen 28.000,00 TL duruşma avukatlık parasının davacıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,