Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10856 K.2025/39

Taraflar arasındaki Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Şirket ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu hizmet tespiti davasında ... sigorta sicil numaralı müvekkilinin 07.05.2008 tarihinden itibaren 07.12.2020 tarihine kadar davalı şirketler bünyesinde servis elemanı sıfatıyla İş Kanunu kapsamında sürekli olarak belirsiz süreli hizmet akdiyle çalıştığını, müvekkilinin ... numarasıyla 4/a kapsamında 01.03.2015 tarihinde emekli olduğunu, emekliliğinin ardından kesintisiz olarak 07.12.2020 tarihine kadar bilfiil çalıştığını,

07.12.2020 tarihinde davalı iş yerinde çalışırken ekmek taşıma esnasında asansöre binmek istediğini ancak işverenin yeterli önlem almaması nedeniyle asansör iç kabini bulunmaması nedeniyle 1. kattan boşluğa düşerek ağır yaralandığını, Hacettepe Devlet Hastanesine kaldırılan müvekkilin omuriliğinde kırılma gerçekleştiğini ve platin takıldığını, Hacettepe Hastanesi İş Göremezlik Raporunda (Ek-3) müvekkilin 29.12.2020 tarihinden itibaren 45 gün istirahate uygun olduğu belirtildiğini ve bu rapora istinaden müvekkilinin 11.02.2021 tarihine kadar raporlu olarak iş akdini devam ettirdiğini,

müvekkilinin 07.05.2008 tarihinde çalışmaya başlamasına rağmen davalı şirketin müvekkilinin sigortasını 2008/9 döneminde başlattığını 4 ay gecikme gösterdiğini, müvekkilinin 01.03.2015 tarihinde emekli olduktan sonra işveren yanında çalışmaya deva ettiğini ancak SGK'dan alınan hizmet tespit dökümanında 23.02.2015 tarihinde çıkış yaptığının belirtildiği,

ardından hiçbir sigorta destek priminin yatırılmadığını, müvekkili kaza tarihinden bir gün önce işe başlamış gibi 06.12.2020 tarihinde SGK'ya bildirimde bulunduğunu ve Ankara 36. Noterliğinin 29.01.2021 tarih 1128 yevmiye numarası ile keşide edilen fesihname davalı şirkete 02.02.2021 tarihinde tebliğ olduğunu, ancak müvekkilinin söz konusu şirkette servis elemanı olarak 2015 tarihinden kaza tarihi olan 07.12.2020 tarihine kadar bilfiil sonrasında ise raporlu olarak iş akdini devam ettirdiğini, 08.12.2020 tarihinde işverence SGK'ya iş kazası bildirimi yapıldığını,

belirtilen tarihler arasında kesintisiz ve sürekli olarak davalı işverenler yanında çalışmaya devam eden müvekkilinin tüm ücret hak edişleri elden ödenip bankaya yatırılmadığını, müvekkilin net 4500-TL ücret aldığını, bu ücretin yanı sıra yemek ücreti verildiğini, yine müvekkiline fazla mesai yaptırıldığını, olumlu tespit davası olan hizmet tespiti davası ile kendileri hakkında prim belgeleri Kuruma verilmemiş olan veya çalışmalarının Kurumca tespit edilememiş sigortalılara, sigortalı hizmetlerini tespit ettirmesinin imkanının sağlandığını beyan ederek davacının davalı şirkette bilfiil çalıştığının tespitine karar verilmesini,

müvekkilinin bu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesi ile ...'ın davalı şirkette çalıştığı süre zarfında belirsiz süreli iş akdi kapsamında çalıştığını, işyerinde iyi şartlar altında çalışan davacı iş akdini ihbar öneline uymadan haksız şekilde feshedildiğini, buna göre müvekkilinin ihbar tazminatı alacağı bulunmakla birlikte, dava dilekçesindeki beyanlar mesnetsiz iddialar olduğunu, davacının işyeri nezdindeki çalışma saatlerinin 06:00 ile öğleden sonra 14:00 olduğunu, bunun yanında müvekkili şirket nezdinde araç ile ekmek taşıma işi yapan davacının, işini günde 3 sefere mahsus servis halinde yapmakta olup,

her servis arasında da evine giderek minimum 1,5 saatini evinde dinlenmekle geçirdiğini, aylık maaşı 3.000-TL olan davacının aldığı maaşın çalışma saatine ve yaptığı işe göre emsal işçi ücretlerinden fazla olduğunu bununla birlikte iş akdinin fiilen sona erdiği 07.12.2020 tarihi ve işçi tarafından iş akdinin ihbar öneline uymaksızın haksız feshedildiği tarih olan 29.01.2021 itibariyle çalıştığı tüm yılların yıllık izinlerini de kullandığını, davacının ödenmemiş fazla mesai alacağının bulunmamakta olduğunu, haftalık çalışma saatinin 45 saati de aşmadığını,

işverenin müvekkili iş yerindeki alınması gereken bütün önlemlerinin almış olmasına karşın, davacının 07.12.2020 tarihinde kaza geçirmesinden ötürü müvekkilinin kusuru bulunmadığını, 29.12.2020 tarihinde verilen iş göremezlik raporu gereğince 45 gün ücretsiz izni olan davacının bu süre içerisinde taraflarına 02.02.2020 tarihinde tebliğ edilen ihtarname yoluyla iş akdini ihbar öneline uymaksızın ve haksız şekilde feshetmesi sonucu müvekkili şirketin ihbar tazminatın alacağının doğduğunu, davacı işcinin iş akdini derhal feshedebilmesi için haklı nedeninin bulunmadığını,

ihbar öneline de uyulmadan iş akdi haksız şekilde feshedildiğini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesi ile Kurumun yapmış olduğu işlemlerin hukuka uygun olduğunu, yetki ilk, derdestlik, husumet ve hak düşürücü süre gibi itirazları ile zamanaşımı defi’i yapılmış sayılarak esas hakkında cevap verebilmeleri için 6100 sayılı HMK’nın 317/2 maddesine göre taraflarına ek cevap verme süresinin verilmesini beyan ederek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile itibar edilen tüm bu deliller uyarınca; davalı Kurumun 2022/101860/051 sayılı tahkikat raporu ile davacı ...'ın 07.12.2020 tarihindeki çalışması tespit edilmiş olmakla; 24.02.2015'te başlayan ve Kurumca tespit edilen bu tarihe kadar kesintisiz ve tam zamanlı olarak devam ettiği" gerekçesiyle "Davanın kabulü ile davacı ...'ın 1077172 sicil numaralı davalı işyerinde 24.02.2015-06.12.2020 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı tam zamanlı ve kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Sebepleri

1.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dinlenilen tanıkların davacının kendi nam ve hesabına ekmek dağıtımı yaptığını belirttiklerini, davacı tanıkların beyanlarının ise çelişkili olduğunu ileri sürmüş" İstinaf başvuru sebeplerimizin kabulüne, İstinaf başvurumuzun kabulü ile Ankara 16. İş Mahkemesinin 2021/48 E. 2024/3 K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talebimiz doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini" talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; "yöntemince araştırma yapılması gerektiğini ileri sürmüş ve usul ve esas yönünden yasaya aykırı mezkur kabul kararının kaldırılmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini" talep etmiştir.

B.Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama ile dosya kapsamına göre davacının sigorta hizmet cetveline göre.

23.09.2008 ile 23.02.2015 arasında davalıya ait ... sicil no.lu işyerinden sigortalı hizmetlerinin bildirildiği, 01.03.2015 tarihinden 4/a kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, dönem bordro tanıklarının beyanları ve davacının Covid 19 karantinası nedeniyle işyerinde şoför olarak görevli olduğunu gösterir izin belgesine göre uyuşmazlık konusu dönemde hizmet akdiyle çalıştığı, 01.03.2015 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanması nedeniyle bu çalışmaların SGDP'e tabi olduğu,

hükmün infazı sırasında Kurumca değerlendirilmesinin mümkün olması karşısında Mahkemece kurulan hükme ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davalı işveren ve fer'i müdahil SGK vekillerinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; sadece tanık anlatımlarına itibar edilmesi, zamanaşımını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur. Fer'i müdahil vekili temyiz dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazında bulunduğu, davacı ve şirketin kendi kusurlarından dolayı Kurumun sorumlu olmayacağını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı şirket vekili ile feri müdahil vekilinin aşağıdaki 2 no.lu pragraf kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının aynı iş yerinde 23.02.2015 tarihinde işten çıkışı verildikten sonra 01.03.2015 tarihinde Kuruma yaşlılık aylığı almak için başvurduğu ve yaşlılık aylığı bağlandığı, davacının destek priminin ödenmediğinin belirtildiği, geçirdiği kaza sonrası işverence bildiriminde sosyal güvenlik destek primine tabi olduğunun bildirildiği anlaşılmakla, hükmün 24.02.2015-01.03.2015 süresi için uzun vadeli sigorta kollarından, takip eden sürenin ise sosyal güvenlik destek primine tabi olarak tespitine karar verilmesi gerektiği ve bu yönde karar hatalı ise de bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararını düzeltilerek onanması gerekir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, diğer ilgili maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı şirket ve Feri müdahil vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı şirket ve fer'i müdahil vekillerinin tarafın temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan “davacı ...'ın ... sicil numaralı davalı işyerinde 24.02.2015-06.12.2020 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı tam zamanlı ve kesintisiz çalıştığının tespitine,” ibaresinin çıkartılarak yerine “23.02.2015-28.02.2015 arası uzun vadeli sigorta kollarından, takip eden 01.03.2015-06.12.2020 tarihleri arasında sosyal güvenlik destek primi üzerinden hizmet akdine tabi olarak asgari ücret” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

3.İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,