Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/10869 K.2025/606

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve feri müdahil vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı yanında 16.09.1996 tarihinden 04.09.2017 tarihine kadar kapıcı olarak çalıştığını, 01.06.2015 tarihine kadar sigortasının yaptırılmadığını, 01.06.2015 tarih ile birlite ise tam zamanlı olarak çalışmasına rağmen günde 4 saat üzerinden ve ayda 15 güne denk gelecek şekilde sigortalı hizmetlerinin bildirildiğini belirterek müvekkilinin 16.09.1996-05.09.2017 tarihleri arasındaki sigortalı sürelerinin asgari ücret hadleri üzerinden tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının başka yerlerden de sigortalı olduğunu, binanın 9 dairesi olduğunu, tam zamanlı çalışmanın hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 5 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''Davanın Kısmen kabulü ile davacının davalı işyerinde 16.09.1996-28.02.2013 tarihleri arasında Kuruma bildirilen süreler hariç ayda 15 gün üzerinden asgari ücret ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ...'' dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında istinaf başvurusunun esastan reddi kararı verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde belirlediği hususları doğrultusunda karar verilmesi gerektiğini, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu beyan etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap dilekçesinde belirttiği hususları ile eksik incelemeye göre karar verildiğini ve kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu beyan etmiştir. Davalı ... Apt. Yönetimi Temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık konusu; hizmet tespitine ilişkindir. 1-Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Maddeye göre, “Yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar, çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde Mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilirlerse, bunların Mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayıları nazara alınır.”

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanların hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bir davada haklı çıkabilmek için soyut veya genel hatlarıyla bir iddiayı ortaya koymak yeterli değildir.

Aynı zamanda bu iddiaların, ispata elverişli hale getirilerek zaman, mekân ve içerik olarak somutlaştırılması gerekir. En azından iddianın araştırılabilmesine yönelik somut bilgi ve açıklamaların sunulması gerekir.İddia somutlaştırıldıktan sonra hâkim ve karşı taraf, bunun üzerinden savunma ve yargılama yapabilecektir. Soyut iddialar ve vakıalar üzerinden değerlendirme yapılması mümkün değildir.

2- Tüm bu hususlar ışığında incelenen dosyada; kabul, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır. 17.08.2015 tarihli SGK denetmen raporunda, ihbar üzerine yapılan Kurum denetiminde davacının 1998 yılından bu yana sigortasız olarak çalıştığını beyan etmesine karşılık çelişki giderilmeden İlk Derece Mahkemesinin kararında hizmet süresinin.

16.09.1996-28.02.2013 tarihleri arasında olduğunun belirtilmesi hatalı olduğu gibi, davacının kapıcılık hizmeti olarak hangi işleri yaptığı açıkça belirlenmeli, davacının haftada kaç gün davalının işyerine geldiği kesin olarak belirlenmeli, kısmi çalışma olgusu, çalışma gün ve saatleri üzerinde durulmalı ve tüm çalışmaların konusu ile süresi tereddütsüz bir şekilde ortaya koyularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik araştırma ile hatalı değerlendirilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR